एजेन्सी । किलियन एम्बाप्पे विरुद्ध एर्लिंग हालान्डलाई लियोनेल मेस्सी र क्रिस्टियानो रोनाल्डोको दुई दशकको वर्चस्वपछिको अर्को महान फुटबल प्रतिद्वन्द्विताको रूपमा प्रचार गरिएको थियो । तर फ्रान्स र नर्वेका यी सुपरस्टारहरू २०२६ को विश्वकपमा आमनेसामने हुने तयारी गरिरहँदा, तिनीहरूको व्यक्तिगत भिडन्तले धेरैले अपेक्षा गरेजस्तो उचाइ अझै लिन सकेको छैन भन्नु जायज हुन्छ ।
तर के यो सुसुप्त प्रतिद्वन्द्विता अन्ततः जीवित हुने क्षण हुन सक्छ ? विश्वकपका जम्मा दुई खेल सकिँदा, जहाँ उनीहरूलाई एउटै समूहमा राखिएको छ, एम्बाप्पे र हालान्ड एक ऐतिहासिक ‘गोल्डेन बुट’ को दौडमा होमिएका छन् ।
यी जोडीले इराक र सेनेगल विरुद्धका खेलहरूमा दुई-दुई गोल गरेका छन्, जसले बोस्टनमा यी दुई फर्ममा रहेका स्ट्राइकरहरूबीच एक रोमाञ्चक भिडन्तको वातावरण सिर्जना गरेको छ । यो खेलले समूह ‘आई’ को विजेताको टुङ्गो लगाउनेछ।
समान चार गोलका साथ, यी स्ट्राइकरहरू अझै पनि महान मेस्सीभन्दा पछाडि छन्, जसले अर्जेन्टिनाका पहिलो दुई खेलमा एक शानदार ह्याट्रिक र त्यसपछिको दुई गोलसहित पाँच गोल गरिसकेका छन् । उनीहरूले ती सर्वकालीन महान खेलाडीलाई पछ्याइरहँदा, ‘गोलडट कम’ ले उनीहरूको प्रतिद्वन्द्विता किन अझै मेस्सी र रोनाल्डोको स्तरमा पुग्न सकेको छैन भनेर विश्लेषण गरेको छ ।
फरक लिगहरू
यसको जवाफ सायद यो तथ्यसँग जोडिएको छ कि उनीहरू दुवै हाल पूर्ण रूपमा फरक लिगहरूमा व्यावसायिक फुटबल खेलिरहेका छन् । हालान्ड म्यानचेस्टर सिटीसँग प्रिमियर लिगको आइकन बन्ने प्रक्रियामा छन् भने एम्बाप्पे ला लिगामा रियल म्याड्रिडको पछिल्लो ‘ग्यालेक्टिकोस’ टोलीका सदस्य हुन् ।
सिटीको विश्वव्यापी छवि अरू केही प्रिमियर लिग प्रतिद्वन्द्वीहरूको जस्तो नहुनुले पनि यो स्थितिलाई सहयोग पुर्याएको छैन, किनकि धेरै तटस्थ समर्थकहरू अबु धाबीको लगानीमा प्राप्त उनीहरूको आधुनिक सफलतालाई खासै चासो दिँदैनन् ।
उनीहरूको प्रतिद्वन्द्विताको शिखरमा, मेस्सी र रोनाल्डो ‘एल क्लासिको’ को उग्र विभाजनको दुई फरक पक्षमा थिए । त्यो समयमा स्पेनी फुटबलमा प्रभावकारी रूपमा यी दुई क्लबको मात्र वर्चस्व थियो । यी दुई दिग्गजहरू बीचको कटुता जोसे मोरिन्हो र सर्जियो रामोस जस्ता पात्रहरू र युरोपका ठूला भिडन्तहरूले थप उकासेका थिए, यद्यपि बार्सिलोनाको उत्कृष्ट टोलीले म्याड्रिडमाथि प्राय: वर्चस्व जमाएको थियो ।
हालान्ड र एम्बाप्पे च्याम्पियन्स लिग र युरोपेली गोल्डेन शूका लागि बाहेक प्रत्यक्ष प्रतिस्पर्धामा छैनन् भन्ने तथ्यले गर्दा उनीहरूको व्यक्तिगत भिडन्तले कहिल्यै पनि खासै चर्चा र गति लिन सकेको छैन ।
अन्तर्राष्ट्रिय सफलता
यो प्रतिद्वन्द्विता सुरु हुन नसक्नुको एउटा महत्वपूर्ण कारक यो हो कि नर्वे हालसालैसम्म अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा गुमनाम जस्तै थियो-यसको प्रमाण यो हो कि २५ वर्षको उमेरमा हालान्डको करियरको यो पहिलो ठूलो अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिता हो ।
यसको विपरीत, एम्बाप्पेको खेल जीवनको यो पाँचौं मुख्य प्रतियोगिता हो र फ्रान्स हरेक पटक उपाधिको दाबेदार टोलीहरूमध्ये पर्नुको मुख्य कारण उनी पनि हुन् । उनले सन् २०१८ मा किशोर उमेरमै विश्वकपको उपाधि उचालेर निकै चर्चा कमाएका थिए ।
अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा प्रतिस्पर्धा गर्न हालान्डको विगतको असमर्थताको अर्थ यो तथाकथित प्रतिद्वन्द्विताको एउटा ठूलो हिस्सा हराइरहेको थियो । यद्यपि, यस पटक नर्वे एक ‘डार्क हर्स’ (अप्रत्याशित बलियो टोली) को रूपमा छ र उनीहरूलाई लाग्नेछ कि उनीहरूसँग यो प्रतिद्वन्द्वितालाई गति दिने खालको प्रदर्शन गर्ने अवसर छ ।
मेस्सी र रोनाल्डोका आफ्ना देशहरूका लागि उपाधि जित्ने लडाइँहरू उनीहरूको क्लब फुटबलको सफलता जस्तै आकर्षक रहेका छन्, किनकि दुवैले विश्वकपका वास्तविक दाबेदार टोलीहरूका लागि खेलेका छन् र युरोपियन च्याम्पियनसिप तथा कोपा अमेरिका जस्ता महाद्वीपीय सम्मानहरू जितेका छन् ।
आपसी सम्मान
यी आधुनिक सुपरस्टारहरू बीच आपसी सम्मान पनि देखिन्छ, जसले एकअर्काको खुलेर प्रशंसा गर्ने गरेका छन् । मेस्सी र रोनाल्डो शीर्ष स्थानमा रहँदाको समयमा, उनीहरूमध्ये कसैले पनि अर्कोको बारेमा के सोच्छन् भन्ने कुरा कहिल्यै स्पष्ट पारेनन् । अझ उनीहरूको ‘एल क्लासिको’ प्रतिद्वन्द्विताको शिखरमा रहँदा त उनीहरूले एकअर्कालाई मन पराउँदैनथे भन्नेसम्मका कुराहरू बाहिर आएका थिए ।
तर हालैका वर्षहरूमा भने, यी दुई ‘गोट’हरूले आफ्ना जे-जति मतभेदहरू भए पनि तिनलाई पन्छाएर लुई भिटन र लेगो जस्ता ब्रान्डका विज्ञापन अभियानहरूमा सहकार्य गरेका छन् ।
सन् २०२३ मा ‘क्यानल प्लस’ सँगको एक अन्तर्वार्तामा एम्बाप्पेको बारेमा बोल्दै हालान्डले भनेका थिए, ‘उनी धेरै बलिया छन् । फ्रान्सेलीहरू धेरै भाग्यमानी छन् कि उनी फ्रान्सका लागि खेल्छन् । म पक्कै पनि चाहन्थे कि उनी नर्वेबाट खेलुन्, तर त्यस्तो हुन सकेन। तर हो, उनी एक अविश्वसनीय खेलाडी हुन् । उनी धेरै छिटो र धेरै बलिया छन् र उनले धेरै वर्षदेखि यस्तै उत्कृष्ट प्रदर्शन गरिरहेका छन् ।’
उनले थपे, ‘उनी कति वर्षका भए ? मभन्दा दुई वर्ष जेठो ? यो त अचम्मको कुरा हो। कहिलेकाहीँ तपाईंले आफैलाई भन्नुपर्छ कि उनीसँग अझै १० वर्ष शीर्ष स्तरमा खेल्ने समय बाँकी छ । उनी असाधारण छन् ।’
फरक भूमिकाहरू
हालान्ड र एम्बाप्पे एकदमै फरक प्रकारका फर्वार्ड खेलाडीहरू हुन्; नर्वेजियन खेलाडी (हालान्ड) एक ‘आउट-एण्ड-आउट’ नम्बर ९ (शुद्ध स्ट्राइकर) हुन् जो पेनाल्टी-बक्स भित्र मौकाको पर्खाइमा रहन्छन् वा डिफेन्डरहरूलाई पछि पार्दै ‘थ्रु-बल’हरूमा दौडिन माहिर छन् । अर्कोतर्फ, एम्बाप्पेले पेरिस सेन्ट जर्मेन (पीएसजी) र फ्रान्स दुवैका लागि एक गतिशील विङ्गरको रूपमा धेरै समय बिताएका छन्, जो आफ्नो तीव्र गति र शक्तिशाली प्रहार गर्ने क्षमताका कारण मैदानको जुनसुकै ठाउँबाट पनि गोल गर्न सक्षम छन्।
मेस्सी र रोनाल्डोको खेल्ने शैली निकै फरक भए पनि, ‘एल क्लासिको’ प्रतिद्वन्द्विताको समयमा उनीहरू दुवै मुख्यतया विङ्गरको रूपमा खेल्थे । यसले गर्दा उनीहरू एकअर्कासँग प्रत्यक्ष प्रतिस्पर्धामा रहेको जस्तो महसुस हुन्थ्यो, जसले उनीहरूलाई अविश्वसनीय नयाँ उचाइमा पुग्न मद्दत गर्यो ।
एम्बाप्पेले आफू र हालान्डबीच साँच्चै तुलना हुन नसक्ने कारणको रूपमा यसै कुरालाई औंल्याएका छन् । सन् २०२२ मा उनले भनेका थिए, ‘म केवल अगाडि (स्ट्राइकर) मात्र खेल्दिनँ । म दायाँ र बायाँ दुवै तर्फबाट खेल्छु । नम्रताका साथ भन्नुपर्दा, मलाई लाग्दैन कि हरेक वर्ष यसरी स्थान परिवर्तन गरेर उच्च स्तरमा उत्कृष्ट प्रदर्शन कायम राख्न कोही पनि सक्षम छ ।’
‘मेस्सी र रोनाल्डोले गरेका कामहरू अचम्मका छन्’
हालान्ड र एम्बाप्पे दुवैले आफूलाई यी दुई ‘गोट’हरूसँगको तुलनाबाट टाढा राख्दै आएका छन्, जसले गर्दा अर्को पुस्ताको यो प्रतिद्वन्द्वितालाई कहिल्यै पनि धेरै बढाइचढाइ गरिएको छैन ।
तपाईं यसको कारण सजिलै बुझ्न सक्नुहुन्छ; मेस्सी र रोनाल्डोको स्तरको प्रतिद्वन्द्विता पुन: देख्न पाउनु हाम्रो लागि ठूलो भाग्य हुनेछ । उनीहरू प्रत्येकले गोल-स्कोरिंग, व्यक्तिगत जादुमयी क्षणहरू र ट्रफी जित्ने मामिलामा असाधारण उपलब्धिहरू हासिल गरेका छन्। उनीहरू दुवैको ९०० भन्दा बढी गोलहरू छन् भने दुवैको गरी कुल ८१ वटा प्रमुख उपाधिहरू र अनगिन्ती उत्कृष्ट खेलका भिडियोहरू रहेका छन् ।
सन् २०२३ मा ‘फ्रान्स फुटबल’ सँगको कुराकानीमा, जब हालान्डलाई ‘के तपाईं र एम्बाप्पे अर्को मेस्सी र रोनाल्डो हुनुहुन्छ ?’ भनेर सोधिएको थियो, उनले भनेका थिए, ‘सबैले सोच्ने कुरा यही हो । तर मेस्सी र क्रिस्टियानोले गरेका कामहरू कति अचम्मका छन् भन्ने कुरामा जोड दिनु आवश्यक छ । तपाईंले यो पनि याद गर्नुपर्छ कि उनीहरू उमेर बढ्दै जाँदा पनि अझै पनि त्यस्तै प्रदर्शन गरिरहेका छन् । उनीहरू अझै पनि शानदार खेलाडी हुन्।’
उनले थपे, ‘तर म कहिल्यै पनि आफूलाई अन्य खेलाडीहरूसँग दाँजेर कुरा गर्दिनँ, यो मेरो सोच्ने तरिका होइन । म आफैंमा केन्द्रित हुन्छु, म केवल हरेक दिन अझ राम्रो बन्ने प्रयास गर्छु, आफूले गरेको कामको आनन्द लिन्छु र आफ्नो उत्कृष्ट स्वरूप बन्ने कोसिस गर्छु।’
इराक विरुद्धको विश्वकप भिडन्त अघि बोल्दै एम्बाप्पेले पनि सोही कुरा दोहोर्याए । एक पत्रकार सम्मेलनमा उनले भने, ‘मेस्सी र क्रिस्टियानो उत्कृष्ट खेलाडी हुन्, यो स्पष्ट छ । म आफ्नो टोलीलाई अर्को विश्वकप जिताउन मद्दत गर्ने प्रयास गरिरहेको छु । बाँकी कुरा त पत्रकारहरूका लागि बहस मात्र हो । अहिले म हालान्डको बारेमा सोचिरहेको छैन ।’
एम्बाप्पेले थपे, ‘मेस्सीले जे देखाएका छन्, त्यो मानिसहरूका लागि बहसको विषय हो, यो राम्रो पनि हो, तर यो मेरो दिमागमा छैन । म त केवल ट्रफी घर ल्याउन चाहन्छु । म ४० वर्षको उमेरसम्म यहाँ हुने छैन; उनीहरूले मलाई त्योभन्दा अगाडि नै निकालिसक्नेछन् । म भविष्यको योजना बनाउँदिन; म केवल वर्तमान क्षणको बारेमा सोच्छु र विश्वकपको आनन्द लिन चाहन्छु ।’
च्याम्पियन्स लिगका भिडन्तहरू
यो नयाँ प्रतिद्वन्द्विता कम्तिमा च्याम्पियन्स लिगका केही उच्च-स्तरीय भिडन्तहरूका कारण अलि तातिएको छ, जसमा एम्बाप्पेले निश्चित रूपमा हालसम्म राम्रो नतिजा निकालेका छन् ।
उनीहरूको पहिलो भेट २०१९-२० को सिजनमा ‘अन्तिम १६’ को खेलमा भएको थियो, जतिबेला हालान्ड बोरुसिया डर्टमन्डका खेलाडी थिए ।
उनको दुई गोलले जर्मनीमा भएको पहिलो लेगको खेलमा डर्टमन्डलाई २-१ को आश्चर्यजनक अग्रता दिलाएको थियो, तर दोस्रो खेलमा पीएसजीले खेल उल्टाउँदै कुल ३-२ को नतिजासहित जित हासिल गर्यो । चोटका कारण एम्बाप्पे ढिलो गरी मैदान प्रवेश गरेका थिए, तर खेल सकिएपछि हालान्डको ‘ट्रेडमार्क’ ध्यान गर्ने उत्सवको नक्कल गर्नेहरूमा उनी पनि सामेल थिए ।
त्यसपछि एम्बाप्पेले २०२४-२५ को नकआउट प्ले-अफ चरणमा हालान्डलाई फेरि उछिने । त्यसबेला उनीहरू क्रमशः पीएसजी र डर्टमन्ड छाडेर ठूला क्लबहरूमा (रियल म्याड्रिड र म्यानचेस्टर सिटी) अनुबन्धित भइसकेका थिए । म्यानचेस्टर सिटीका स्टार हालान्डले पहिलो लेगमा गरेको दुई गोलको जवाफमा एम्बाप्पेले ह्याट्रिक गर्दै म्याड्रिडलाई अर्को चरणमा पुर्याए । पूर्ण रूपमा फिट नरहेका हालान्डले दोस्रो खेलमा बेन्चमा बसेर मात्र हेर्नु परेको थियो ।
नर्वेजियन गोल मेसिन हालान्डले अन्ततः गत सिजन जितको स्वाद चाख्न पाए, जहाँ उनको पेनाल्टी गोलले बर्नाबेउमा भएको लिग चरणको खेलमा सिटीलाई जितायो । त्यस अवसरमा एम्बाप्पे बेन्चमा सीमित थिए । उनीहरू फेरि अन्तिम १६ मा भिडे, तर घाइते फ्रान्सेली खेलाडी (एम्बाप्पे) को भूमिका न्यून रह्यो । दोस्रो लेगमा हालान्डले गोल गरे पनि रियल म्याड्रिडले कुल ५-१ को सहज जितका साथ क्वार्टरफाइनलमा स्थान बनायो ।
पक्कै पनि, जब युरोपेली उपाधिहरूको कुरा आउँछ, त्यसमा हालान्डको पल्ला भारी छ। उनी सन् २०२३ मा सिटीको ‘ट्रेबल’ (एकै सिजनमा तीन मुख्य उपाधि) जित्ने टोलीको हिस्सा थिए, जबकि एम्बाप्पे अझै पनि आफ्नो पहिलो युरोपेली ट्रफीको स्वाद चाख्न पर्खिरहेका छन् ।
फरक स्तरहरू
सायद सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कारक यो हो कि हालान्ड र एम्बाप्पे आफ्ना पूर्ववर्तीहरू (मेस्सी र रोनाल्डो) जत्तिकै प्रतिभाशाली छैनन् ।
उनीहरूको गोल गर्ने क्षमता निस्सन्देह प्रभावशाली छ, तर यो नयाँ पुस्तासँग मेस्सी र रोनाल्डोले आफ्नो ऐतिहासिक करियरमा प्रदर्शन गरेको जस्तो प्राकृतिक फुटबल कौशल छैन ।
उनीहरूलाई ‘गोट’ मानिनुको एउटा कारण छ, जसमा मेस्सीलाई विश्वले अहिलेसम्म देखेको महान खेलाडीको रूपमा व्यापक रूपमा लिइन्छ – जुन छविलाई उनले २०२६ को विश्वकपमा आफ्नो प्रदर्शनमार्फत अझ उचाइमा पुर्याइरहेका छन् ।
गोल गर्नु एउटा कुरा हो, तर लोभलाग्दो टेक्निक, व्यक्तिगत निपुणता र सांस्कृतिक महत्त्वले नै ती अर्जेन्टिनी र पोर्चुगिज महान खेलाडीहरूलाई अलग बनाउँछ । हालान्ड र एम्बाप्पे त्यो स्तरमा पुग्न अझै लामो यात्रा तय गर्न बाँकी छ र सायद जब ती पाका दिग्गजहरूले विश्राम लिएपछि मात्र उनीहरूले आफ्नो अवसर पाउनेछन् ।
भविष्यको सम्भावना
एउटा यस्तो कुरा छ जसले यो प्रतिस्पर्धालाई अर्को उचाइमा पुर्याउन सक्छ र हामीलाई साँच्चै मेस्सी र रोनाल्डोको जस्तो स्थितितर्फ लैजान सक्छ ।
हालान्डलाई लामो समयदेखि रियल म्याड्रिड र बार्सिलोना दुवैको सम्भावित ट्रान्सफर लक्ष्यको रूपमा हेरिँदै आएको छ र पछिल्लो समय बार्सिलोनासँगको चर्चा अझ बढेको छ ।
यदि ती अग्ला नर्वेजियन खेलाडीले एम्बाप्पेको म्याड्रिड विरुद्ध बार्सिलोनाको तर्फबाट मैदानमा उत्रने मौका पाए भने, त्यसले निश्चित रूपमा उनीहरूको प्रतिद्वन्द्विताको नयाँ युगको सुरुवात गर्नेछ । किनकि उनीहरू पनि ‘एल क्लासिको’ को दुई फरक पक्षमा प्रत्यक्ष भिडन्तमा हुनेछन् । आखिर, रोनाल्डो पनि मेस्सीसँगको आफ्नो लामो लडाइँ सुरु गर्न रियल म्याड्रिडमा अनुबन्धित हुँदा हालान्डभन्दा मात्र एक वर्ष कान्छा थिए ।
यद्यपि, अहिलेका लागि यो कति सम्भव छ भन्ने कुरा हेर्न बाँकी नै छ । किनकि क्याटलान क्लब (बार्सिलोना) भर्खरै कोभिडपछिको आर्थिक संकटबाट बाहिर निस्किँदैछ र हालान्ड म्यानचेस्टर सिटीको ‘इतिहाद’ स्टेडियममा खुसी छन् ।
क्याम्प नाउमा सर्ने सम्भावित रिपोर्टहरूका बीच मार्चमा बोल्दै, हालान्डकी एजेन्ट राफाएला पिमेन्टाले ‘ला सेक्स्टा’लाई भनिन्, ‘हामी बार्सिलोनाप्रति धेरै सम्मान र प्रशंसा राख्छौं, तर सम्भावित ट्रान्सफरको बारेमा कुनै पनि सम्पर्क भएको छैन । खेलाडीले केही महिना अघि मात्र आफ्नो सम्झौता नवीकरण गरेका छन्, उनी म्यानचेस्टर सिटीमा धेरै खुसी छन् । उनका लागि सबै कुरा राम्रो भइरहेको छ र जब सिटीमा सबै कुरा यति उत्कृष्ट छ भने ट्रान्सफरको बारेमा छलफल गर्न हामीसँग केही पनि छैन ।’
त्यसैले अहिलेका लागि, हालान्ड विरुद्ध एम्बाप्पेको प्रतिद्वन्द्विता साँच्चै आक्रामक रूपमा अघि बढ्न हामीले केही समय पर्खनुपर्ने हुन सक्छ, तर बोस्टनमा हुने विश्वकपको भिडन्तले पक्कै पनि यसमा उत्साहको आगो थप्नेछ ।
प्रतिक्रिया