एजेन्सी । अमेरिकी सरकारले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) सेवाहरू सञ्चालन गर्ने डेटा सेन्टरहरूको बिजुली खपतको सम्बन्धमा प्रमुख प्रविधि कम्पनीहरूबाट कानुनी प्रतिबद्धता खोजिरहेको खबर आएको छ ।
छलफलको गोप्य प्रकृतिका कारण नाम नछाप्ने सर्तमा बोलेका ट्रम्प प्रशासनका दुई अधिकारीहरूलाई उद्धृत गर्दै सार्वजनिक भएको एक हालैको रिपोर्ट अनुसार, सरकारले ओपनएआई, गुगल, अमेजन र फेसबुकको मातृ कम्पनी मेटा जस्ता कम्पनीहरूलाई एआई डेटा सेन्टरहरूको द्रुत विस्तारलाई व्यवस्थित गर्ने नयाँ सम्झौतामा सार्वजनिक रूपमा प्रतिबद्ध हुन चाहन्छ ।
माइक्रोसफ्टले आफ्ना डेटा सेन्टरहरूलाई सेवा दिने बिजुलीका लागि बढी शुल्क तिर्ने, थप पूर्वाधारको खर्च बेहोर्ने र पानीको खपत घटाउने जस्ता यस्तै प्रकारका प्रतिबद्धताहरू व्यक्त गरेको केही हप्तापछि यो सम्झौताको कुरा आएको हो ।
माइक्रोसफ्टले आफूले अबदेखि कुनै पनि स्थानीय कर छुट नलिने पनि बताएको छ जुन प्रावधान ह्वाइट हाउसको मस्यौदा सम्झौतामा समावेश छैन ।
जनवरीमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले ट्रुथ सोसलमा एउटा पोस्ट साझा गर्दै अमेरिकीहरूले यी कम्पनीहरूको बिजुली खपतको बिल तिर्नु नपरोस् भन्ने सुनिश्चित गर्न आफूले अन्य प्रविधि कम्पनीहरूसँग मिलेर काम गरिरहेको पुष्टि गरेका थिए ।
पोलिटिकोले प्राप्त गरेको सम्झौताको मस्यौदामा अत्यधिक ऊर्जा खपत गर्ने डेटा सेन्टरहरूले घरायसी बिजुलीको मूल्य नबढाउने, पानी आपूर्तिमा दबाब नदिने वा ग्रिडको विश्वसनीयतामा आँच नपुर्याउने र माग बढाउने कम्पनीहरूले नै नयाँ पूर्वाधार निर्माणको लागत बेहोर्ने सुनिश्चितताका लागि प्रतिबद्धताहरू उल्लेख गरिएको छ ।
यो प्रस्तावित सम्झौता अन्तिम होइन र परिवर्तन हुन सक्छ । अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प र प्रमुख अमेरिकी प्रविधि कम्पनीहरू तथा डेटा सेन्टर विकासकर्ताहरू बीचको स्वैच्छिक सम्झौताको रूपमा तयार गरिएको छ । यसले ठूला एआई कम्पनीहरूलाई ऊर्जा, पानी र सामुदायिक सिद्धान्तहरूको व्यापक समूहमा बाँध्न सक्छ ।
प्रशासनले ह्वाइट हाउसमा एक कार्यक्रममार्फत सार्वजनिक गर्ने योजना बनाएको यस पहलको अहिलेसम्म औपचारिक घोषणा गरिएको छैन र कुन–कुन कम्पनीहरू यस सम्झौतामा सहमत भएका छन् वा कसलाई सहभागी हुन आमन्त्रित गरिएको छ भन्ने अझै स्पष्ट छैन ।
यस सम्झौताले प्रत्यक्ष नियमन लागू नगरी एआई पूर्वाधारको स्वरूप तय गर्ने एक महत्त्वाकांक्षी प्रयासलाई संकेत गर्छ । ह्वाइट हाउसले मिड–एट्लान्टिक एनर्जी ग्रिड अपरेटर लाई बिजुलीको मूल्य घटाउन अपिल गरेको एक महिनापछि यो कदम आएको हो । डेटा सेन्टरहरूको विशाल ऊर्जा मागले मूल्य बढाउन सक्ने चिन्ता बढेको छ जसले गर्दा तिनीहरूको द्रुत विकासलाई समर्थन गर्ने प्रशासनका लागि यो एक राजनीतिक जोखिम बन्न सक्छ ।
ह्वाइट हाउसका प्रवक्ता टेलर रोजर्सले पोलिटिकोलाई दिएको बयानमा भनेका छन्, ‘राष्ट्रपति ट्रम्पले हप्ताहरू अघि घोषणा गरेझैं शीर्ष प्रविधि कम्पनीहरूले डेटा सेन्टरहरू निर्माण गर्दा आफ्नो बिजुली खपतको बिल आफैं तिर्न राष्ट्रपतिसँग मिलेर काम गरिरहेका छन् । थप विवरणहरू चाँडै आउनेछन् !’ यद्यपि, ह्वाइट हाउसका एक अधिकारीले कुन भाग परिवर्तन भएको हो भन्ने नखुलाई उक्त मस्यौदा पुरानो भइसकेको र अब सही नरहेको बताएका छन् ।
देशको विद्युत् ग्रिडको विकेन्द्रीकृत प्रकृतिको अर्थ यो हो कि प्रस्तावित सम्झौताका पक्षहरूलाई कार्यान्वयनमा ल्याउन ग्रिड अपरेटरहरू, राज्य नियामकहरू र उपयोगिता प्रदायकहरू नियमहरूमा सहमत हुनुपर्छ वा सम्झौताहरू तयार गर्नुपर्छ ।
पोलिटिको एनर्जी पोडकास्टसँगको हालैको अन्तर्वार्तामा ऊर्जा सचिव क्रिस राइटले भने, ‘मानिसहरू शंका गरिरहेका छन् । उनीहरूलाई लाग्छ, यसले समस्यामाथि झन् समस्या थप्नेछ र मेरो ऊर्जाको मूल्य बढाउनेछ ।’ म उनीहरूको चिन्ता बुझ्छु । हामी सबै ठूला हाइपरस्केल विकासकर्ताहरूसँग ग्रिडमा बिजुलीको मूल्य घटाउन दीर्घकालीन शक्तिको रूपमा मात्र नभई वर्तमान मूल्यवृद्धिलाई रोक्न अल्पकालीन शक्तिको रूपमा पनि काम गर्नका लागि संवादमा छौं ।’
यस सम्झौताको मुख्य चुरो भनेको एआई डेटा सेन्टर विकासकर्ताहरूले आफ्ना सुविधाहरू सञ्चालन गर्न आवश्यक पर्ने नयाँ विद्युत् उत्पादनको शतप्रतिशत लागत आफैं बेहोर्नुपर्ने प्रावधान हो । सम्झौताले कम्पनीहरूलाई दीर्घकालीन बिजुली सम्झौतामा हस्ताक्षर गर्न पनि आह्वान गरेको छ ताकि डेटा सेन्टर असफल भएको खण्डमा अन्य ग्राहकहरूले त्यसको महसुल तिर्नु नपरोस् । कम्पनीहरूले नयाँ डेटा सेन्टरहरूलाई ग्रिडमा जोड्नका लागि आवश्यक पर्ने वर्तमान वा भविष्यका कुनै पनि प्रसारण प्रणाली सुधारको पूर्ण लागत तिर्न प्रतिबद्ध हुनुपर्नेछ ।
यसका साथै, प्रविधि कम्पनीहरूले संघीय, राज्य र स्थानीय नियामकहरूसँग मिलेर विद्युत् र प्रसारण दरहरू निर्धारण गर्न सहमत हुनेछन् जसले सम्भव भएसम्म सबै तरिकाले डेटा सेन्टरहरू सञ्चालन हुने क्षेत्रका बासिन्दाको बिजुली मूल्यमा नकारात्मक असर नपरोस् र आदर्श रूपमा मूल्य घटोस् । यी सिद्धान्तहरू उनीहरूको आफ्नै स्वामित्वमा रहेका डेटा सेन्टरहरूमा मात्र नभई अरूको स्वामित्वमा रहेका तर उनीहरूले भाडामा लिएका वा सञ्चालन गरेका क्षमताहरूमा पनि लागू हुनेछन् । बिजुलीको लागत पहिले नै बढिरहेको छ, जुन गत वर्ष मुद्रास्फीतिको तुलनामा अझ तीव्र देखिएको छ ।
केही कम्पनीहरूले आफूले पहिले नै आफ्नो लागत तिरिरहेको बताएका छन् । उदाहरणका लागि, मेटाले आफ्नो सबै ऊर्जा लागत आफैं बेहोर्ने गरेको बताएको छ र गत वर्ष एक अध्ययन गराएको थियो जसमा उसले समर्थन गरेका स्वच्छ ऊर्जा परियोजनाहरूले उत्पादन थपेको र उपभोक्ताहरूका लागि मूल्य नबढाएको पाइएको थियो ।
मस्यौदाले डेटा सेन्टरहरूलाई ग्रिडको विश्वसनीयता योजनामा पनि समावेश गरेको छ । हस्ताक्षरकर्ताहरूले संकटको समयमा स्थिरता र विश्वसनीयता कायम राख्न ग्रिड अपरेटरहरूसँगको समन्वयमा नयाँ र विद्यमान सुविधाहरूमा नन–क्रिटिकल ब्याकअप उत्पादन प्रयोग गर्न प्रतिबद्ध हुनुपर्नेछ । अमेरिकी परिवारहरूका लागि भरपर्दो बिजुली सुनिश्चित गर्न आवश्यक परेको बेला कम्पनीहरूले स्वैच्छिक रूपमा नयाँ डेटा सेन्टरको लोड कम गर्न सहमत हुनेछन् ।
ऊर्जा बाहेक यस सम्झौताले डेटा सेन्टरहरू विस्तार भइरहेका क्षेत्रहरूमा हुने स्थानीय विरोधलाई सम्बोधन गर्ने लक्ष्य राखेको छ । ठूला प्रविधि कम्पनीहरू वाटर पोजिटिभ बन्न प्रतिबद्ध हुनेछन् जसको अर्थ नयाँ सुविधाहरूका लागि पर्याप्त पानीको आपूर्ति आफैं विकास वा खरिद गर्ने र स्थानीय पानीको उपलब्धता वा गुणस्तरमा कुनै नकारात्मक प्रभाव नपर्ने सुनिश्चित गर्ने हो ।
सम्झौताले कम्पनीहरूलाई वरपरका समुदाय र सार्वजनिक विद्यालयहरूमा एआई चेतना कार्यक्रमहरू स्थापना गर्न र नजिकैका आवासीय क्षेत्रहरूमा पर्ने आवाज, ट्राफिक र अन्य अवरोधहरू कम गर्न उपायहरू अपनाउन पनि आह्वान गरेको छ ।
ग्रिडमा आबद्ध हुन संघीय सहयोग खोजिरहेका कम्पनीहरूका लागि यो सम्झौता अर्थपूर्ण हुन सक्छ, यद्यपि यो एआई पूर्वाधार आयोजनाहरूका लागि बाधा पनि बन्न सक्छ । मस्यौदा अन्तर्गत, अमेरिकी सरकारले नयाँ डेटा सेन्टरहरूलाई बल्क पावर सिस्टम (जसले विभिन्न क्षेत्रहरूमा उच्च भोल्टेजको बिजुली पुर्याउँछ) मा छिटो जोड्न सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाउनेछ ।
प्रतिक्रिया