अमेरिकाका अर्थशास्त्री भन्छन्– डलर कमजोर हुँदै जान्छ, सुनले त्यसलाई विस्थापित गर्छ

एजेन्सी । प्रसिद्ध अमेरिकी अर्थशास्त्री पिटर शिफले ठूलो आर्थिक संकटको चेतावनी दिएका छन् ।

शिफका अनुसार, हामी यस्तो आर्थिक संकटतर्फ बढिरहेका छौं जसको अगाडि सन् २००८ को मन्दी बालबालिकाको खेलजस्तो देखिनेछ । डलर ध्वस्त हुनेवाला छ र यसको ठाउँ सुनले लिनेछ ।

विश्वभरका केन्द्रीय बैंकहरू डलरमाथिको निर्भरता घटाउँदै गइरहेको शिफ बताउँछन् । उनीहरू सुनको भण्डार बढाइरहेका छन् । शिफको यो बयान यस्तो समयमा आएको छ जब ग्लोबल बजारमा सुनचाँदीको मूल्यमा ठूलो उतारचढाव देखिएको छ ।
सन् २०२५ मा सुन ७५ प्रतिशत र चाँदी १६७ प्रतिशतले बढेको छ ।

शिफले भने, ‘आगामी संकट सन् २००८ भन्दा पूर्ण रूपमा फरक हुनेछ । अघिल्लो संकट विश्वभर फैलिएको थियो तर यो संकट अमेरिकाभित्रै केन्द्रित रहनेछ ।’

सन् २००८ को संकट अमेरिकाको हाउसिङ बजार ध्वस्त भएपछि सुरु भएको थियो । त्यतिखेर ठूलो संख्यामा मानिसहरूले होम लोन तिर्न छाडेका थिए ।

यसले विश्वभरको बैंकिङ प्रणालीलाई हल्लाइदियो र सन् १९३० को महामन्दीपछि यो सबैभन्दा ठूलो वैश्विक आर्थिक संकट बनेको थियो ।

सन् २००८ को संकटका बेला मानिसहरू सडकमा उत्रिएका थिए । धेरै ठूला बैंकहरू डुबेका थिए ।

शिफले ती दाबीहरू पनि खारेज गरेका छन् जसमा अमेरिकी अर्थव्यवस्थालाई अत्यन्तै बलियो बताइएको छ । शिफका अनुसार, दुर्भाग्यवश ती तथ्यांक सही छैनन् ।

ती तथ्यांक अत्यधिक घुमाउरा छन् र तिनमा सुधार गरिनेछ । तिनमा महँगीको ठूलो प्रभाव परेको छ । आउँदा केही वर्षहरूमा महँगी बाइडनको कार्यकालभन्दा पनि बढी खतरनाक हुनेवाला छ ।

सुनको बढ्दो मूल्यले त्यस ठूलो संकटको चेतावनी दिइरहेको छ जुन या त यस वर्षको अन्त्यतिर वा अर्को वर्ष आउने शिफले बताए । विश्वभरका केन्द्रीय बैंकहरूले सुन किनेर डलरबाट छुटकारा पाइरहेका छन् । उनीहरू अमेरिकी ट्रेजरी बेचिरहेका छन् । सुनले वास्तविक तस्वीर देखाइरहेको छ ।

शिफले अमेरिका विश्वमा निर्भर रहेको बताए । ‘उनीहरूले हामी नबनाउने सामान हामीलाई उपलब्ध गराउँछन् । ट्रम्प यसलाई उल्टो रूपमा बुझिरहेका छन् । विश्वको अर्थतन्त्र हाम्रो कारणले चल्दैन, बरु हाम्रो अर्थतन्त्र विश्वको कारणले चल्छ । हाम्रो क्रेडिट–आधारित अर्थतन्त्र खराब भइसकेको छ जुन डलरको ‘रिजर्भ करेन्सी’ दर्जामाथि टिकेको छ । डलर ध्वस्त हुनेछ र यसको स्थान सुनले लिनेछ,’ उनले भने ।

तर, ह्वाइट हाउसका प्रवक्ता कुश देसाईले अमेरिकी अर्थशास्त्रीका दाबीको विपरीत अमेरिकी ट्रेजरीको विदेशी होल्डिङ हालै रेकर्ड उच्च स्तरमा पुगेको बताए । व्यावसायिक नेताहरू अमेरिकाभित्र लगानी गर्न र रोजगारी सिर्जना गर्न करोडौं–अर्बौं रुपैयाँ खर्च गरिरहेका छन् ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले पद सम्हालेदेखि नै डर फैलाउने मानिसहरूले यस्ता भविष्यवाणी गरिरहेका छन् । महँगी घटेको र जीडीपी वृद्धिदर तीव्र भएको अमेरिकीहरूले देखेका छन् ।

पिटर शिफ अमेरिकाका प्रसिद्ध अर्थशास्त्री तथा युरो प्यासिफिक एसेट म्यानेजमेन्टका संस्थापक हुन् । उनलाई सन् २००८ को वित्तीय संकटको सटीक भविष्यवाणी गरेको कारण चिनिन्छ । शिफ सधैं लगानीका सुरक्षित विकल्पका रूपमा बहुमूल्य धातुहरूको समर्थन गर्दै आएका छन् ।