अफ्रिकाको गौरवदेखि विश्व फुटबलको शक्तिसम्म: विश्वकपमा मोरोक्कोको ऐतिहासिक यात्रा

एजेन्सी  । विश्व फुटबलको इतिहासमा मोरोक्कोको नाम केवल एक सहभागी राष्ट्रका रूपमा सीमित छैन । यो त्यस्तो टोली हो, जसले अफ्रिकी फुटबलका लागि नयाँ बाटो खोल्यो, अरब विश्वको सपना साकार बनायो र विश्वकपमा असम्भव भन्ने शब्दलाई चुनौती दियो ।

दशकौंसम्म संघर्ष गर्दै आएको मोरोक्कोले विश्व फुटबलमा आफ्नो पहिचान बनाउन लामो यात्रा तय गरेको छ । आज मोरोक्कोलाई अफ्रिकाकै बलियो टोलीमध्ये एक मानिनुको आधार पनि यही इतिहास हो ।

मोरोक्को पहिलो पटक सन् १९७० मा मेक्सिकोमा आयोजित विश्वकपमा सहभागी भएको थियो । त्यो विश्वकपमा छनोट हुँदै मोरोक्को विश्वकप खेल्ने पहिलो अफ्रिकी राष्ट्र बन्यो । यद्यपि समूह चरणबाट अघि बढ्न नसके पनि त्यो सहभागिताले अफ्रिकी फुटबलका लागि नयाँ ढोका खोलेको थियो । त्यसबेला विश्व फुटबलमा अफ्रिकी टोलीलाई खासै प्रतिस्पर्धी मानिँदैनथ्यो, तर मोरोक्कोले भविष्यमा ठूलो टोली बन्ने संकेत त्यहीँबाट दिएको थियो ।

त्यसपछि मोरोक्को केही वर्ष विश्वकपबाट टाढा रह्यो । तर सन् १९८६ को मेक्सिको विश्वकपले मोरोक्कोलाई विश्व फुटबलको नक्सामा बलियो रूपमा स्थापित गरिदियो । इंग्ल्यान्ड, पोल्यान्ड र पोर्चुगलजस्ता बलिया टोली रहेको कठिन समूहमा मोरोक्को अपराजित रहँदै समूह विजेता बन्यो । यो उपलब्धि विश्वकपको इतिहासमा पहिलो पटक कुनै अफ्रिकी टोली समूह विजेता बनेको घटना थियो ।

अन्तिम १६ मा पश्चिम जर्मनीसँग मोरोक्को अन्तिम समयसम्म बराबरीमा थियो । खेल सकिन केही मिनेट मात्र बाँकी रहँदा लोथार म्याथाउसको फ्रिकिक गोलले मोरोक्कोको सपना तोडिदियो । हार भए पनि मोरोक्को विश्वकपको नकआउट चरण पुग्ने पहिलो अफ्रिकी राष्ट्र बनेर इतिहासमा अमर रह्यो ।

सन् १९९४ र १९९८ का विश्वकपमा पनि मोरोक्कोले सहभागिता जनायो । विशेषगरी १९९८ मा स्कटल्यान्डलाई ३–० ले हराए पनि अन्य नतिजा आफ्नो पक्षमा नआउँदा समूह चरणबाटै बाहिरिनुपर्‍यो । त्यसपछि मोरोक्कोका लागि कठिन समय सुरु भयो । सन् २००२, २००६, २०१० र २०१४ गरी लगातार चार विश्वकपमा छनोट हुन असफल हुँदा टोलीको स्तरमाथि प्रश्न उठ्न थाले ।

तर मोरोक्कोले हार मानेन । घरेलु फुटबल संरचनामा सुधार गरियो, युवा खेलाडी उत्पादनमा लगानी बढाइयो र युरोपका ठूला क्लबमा खेलिरहेका मोरोक्कन मूलका खेलाडीलाई राष्ट्रिय टोलीमा समेट्ने रणनीति अपनाइयो । यही योजनाको परिणामस्वरूप सन् २०१८ को रूस विश्वकपमा मोरोक्कोले पुनरागमन गर्‍यो । स्पेन र पोर्चुगलजस्ता बलिया टोलीसँग प्रतिस्पर्धा गरे पनि समूह चरण पार गर्न सकेन । तर टोलीको खेल शैलीले विश्व फुटबलको ध्यान तान्न सफल भयो ।

मोरोक्कोको वास्तविक उडान भने सन् २०२२ को कतार विश्वकपमा देखियो । प्रशिक्षक वालिद रेग्रागुईको नेतृत्वमा मोरोक्कोले अनुशासित रक्षा, तीव्र काउन्टर आक्रमण र अद्भुत टोलीभावका साथ विश्व फुटबललाई चकित पार्यो । समूह चरणमा बेल्जियमलाई हरायो, क्रोएसियासँग बराबरी खेल्यो र क्यानडालाई पराजित गर्दै समूह विजेता बन्यो ।

त्यसपछि अन्तिम १६ मा स्पेनलाई पेनाल्टी सुटआउटमा हरायो । क्वाटरफाइनलमा पोर्चुगललाई १–० ले पराजित गर्दै मोरोक्को विश्वकपको सेमिफाइनल पुग्ने पहिलो अफ्रिकी र पहिलो अरब राष्ट्र बन्यो । यो केवल मोरोक्कोको उपलब्धि थिएन, सम्पूर्ण अफ्रिका र अरब विश्वका लागि गर्वको क्षण थियो । सेमिफाइनलमा फ्रान्ससँग र तेस्रो स्थानको खेलमा क्रोएसियासँग पराजित भए पनि मोरोक्को चौथो स्थानमा रहँदै विश्वकप इतिहासकै आफ्नो उत्कृष्ट नतिजा निकाल्न सफल भयो ।

२०२२ को त्यो यात्राले मोरोक्कोलाई विश्व फुटबलको नयाँ शक्तिका रूपमा स्थापित गरिदियो । गोलरक्षक यासिन बोनो, डिफेन्डर अच्रफ हाकिमी, मिडफिल्डर सोफियान अम्राबात, हाकिम जियच र युसेफ एन–नेसिरीजस्ता खेलाडी विश्वभर चर्चामा आए । उनीहरूले देखाएको अनुशासन, समर्पण र सामूहिक खेललाई अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले विश्वकपकै उत्कृष्ट टोली प्रदर्शनमध्ये एक माने ।

अब २०२६ को विश्वकपमा मोरोक्को फेरि एकपटक उपाधि यात्रालाई लम्ब्याउने लक्ष्यसहित मैदानमा उत्रिएको छ । टोलीले लगातार दोस्रो संस्करणमा पनि उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै क्वाटरफाइनलसम्मको यात्रा तय गरिसकेको छ । यसपटक मोरोक्को केवल इतिहास दोहोर्‍याउने होइन, त्यसलाई अझ अगाडि बढाउने लक्ष्यमा छ । अफ्रिकी टोलीले विश्वकप जित्ने सपना अझै पूरा हुन बाँकी छ र त्यो सपना पूरा गर्न सक्ने टोलीमध्ये मोरोक्कोलाई सबैभन्दा बलियो दाबेदार मानिएको छ ।