१० बुँदामा बुझ्नुस्, भेनेजुएलामा अमेरिकी सैन्य आक्रमणपछि अहिलेसम्म के भयो?

एजेन्सी । अमेरिकाले भेनेजुएलामा सैन्य आक्रमण सुरु गरेसँगै त्यहाँका राष्ट्रपति निकोलस मदुरोलाई अमेरिकी सेनाले नियन्त्रणमा लिएको छ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले शनिबार बिहान एक विशेष सम्बोधनमार्फत भेनेजुएलाका राष्ट्रपति मदुरोलाई अमेरिकी फौजले कब्जामा लिएको दाबी गरेका छन् ।

अमेरिकाले आक्रमण गरेपछि अहिलेसम्म के के भयो ?

१. मदुरोको गिरफ्तारी र ट्रम्पको घोषणा:

ह्वाइट हाउसबाट जारी गरिएको प्रत्यक्ष सन्देशमा राष्ट्रपति ट्रम्पले भने, ‘हामीले भेनेजुएलाका तानाशाह निकोलस मदुरोलाई सफलतापूर्वक नियन्त्रणमा लिएका छौं । भेनेजुएलाको मुक्ति अब सुनिश्चित भएको छ ।’ मदुरोलाई कुन स्थानबाट र कसरी पक्राउ गरियो भन्ने विस्तृत विवरण गोप्य राखिए पनि उनलाई हाल अमेरिकी सैन्य हिरासतमा राखिएको बुझिएको छ ।

२. कराकसमा भीषण आक्रमण:

शनिबार बिहानैदेखि अमेरिकी वायुसेनाले भेनेजुएलाको राजधानी कराकसका मुख्य सैन्य अखडा र सरकारी भवनहरूलाई लक्षित गरी हवाई आक्रमण सुरु गरेको थियो । रोयटर्सका संवाददाताहरूका अनुसार कराकसको राष्ट्रपति भवन वरपर ठूला विस्फोटका आवाजहरू सुनिएका थिए र सहरभरि धुवाँको मुश्लो देखिएको थियो ।

३. ‘अपरेशन भेनेजुएला फ्रीडम’:

पेन्टागनका अनुसार यो अभियानको नाम ‘अपरेशन भेनेजुएला फ्रीडम’ राखिएको छ । अमेरिकी सेनाले जमिन र आकाश दुवै मार्गबाट भेनेजुएला प्रवेश गरी त्यहाँको रक्षा प्रणालीलाई ध्वस्त पारेको दाबी गरेको छ । भेनेजुएलाको सेनाका केही उच्च अधिकारीहरूले आत्मसमर्पण गरेको र केहीले अमेरिकी फौजलाई साथ दिएको रिपोर्टहरू सार्वजनिक भएका छन्।

४. अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिक्रिया:

मदुरोको गिरफ्तारीपछि विश्व राजनीति तरंगित भएको छ । रुस र चीनले अमेरिकाको यस कदमलाई ‘अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको ठाडो उल्लंघन’ भन्दै कडा भर्त्सना गरेका छन् । संयुक्त राष्ट्र संघले तत्काल युद्धविरामको अपिल गरेको छ । अर्कोतर्फ, भेनेजुएलाका विपक्षी नेताहरूले यसलाई ‘नयाँ युगको सुरुवात’ भन्दै स्वागत गरेका छन् ।

५. जनजीवन र सडकको अवस्था:

कराकसका सडकहरूमा अहिले मिश्रित प्रतिक्रिया देखिएको छ । कतिपय स्थानमा मदुरो विरोधीहरूले खुसीयाली मनाउँदै उत्सव सुरु गरेका छन् भने मदुरोका समर्थक र अमेरिकी सेनाबीच कतिपय ठाउँमा झडप भइरहेको खबर छ । सहरमा कर्फ्यु जस्तै स्थिति छ र मानिसहरू खाद्यान्न र सुरक्षित स्थानको खोजीमा भागदौड गरिरहेका छन् ।

६. अबको बाटो:

अमेरिकी प्रशासनले अब भेनेजुएलामा अन्तरिम सरकार गठन गरी चाँडै स्वतन्त्र निर्वाचन गराउने योजना बनाएको छ । मदुरोलाई लागूऔषध तस्करी र मानव अधिकार उल्लंघनको आरोपमा अमेरिकामा मुद्दा चलाउने तयारी भइरहेको स्रोतले जनाएको छ ।

भेनेजुएलाको स्थिति अहिले पनि अत्यन्तै तरल छ र थप विवरणहरू आउने क्रम जारी छ ।

७ . मानवीय क्षति: सयौंको मृत्यु भएको आशंका

यटर्सले स्थानीय अस्पताल र रेडक्रसका अधिकारीहरूलाई उद्धृत गर्दै जनाएअनुसार, राजधानी कराकस र वरपरका सैन्य अखडामा गरिएको आक्रमणमा हालसम्म २०० देखि ३०० जनाको मृत्यु भइसकेको छ । यसमध्ये अधिकांश भेनेजुएलाका सरकारी सेना छन् । यद्यपि, नागरिक बस्तीहरूमा पनि क्षेप्यास्त्र खस्दा दर्जनौं सर्वसाधारणको ज्यान गएको र ५०० भन्दा बढी घाइते भएको प्रारम्भिक रिपोर्ट छ । भेनेजुएलाको स्वास्थ्य मन्त्रालयले यसलाई ‘नरसंहार’ को संज्ञा दिएको छ ।

८. अत्याधुनिक हतियारको प्रयोग

पेन्टागन स्रोतका अनुसार, यो अपरेसनमा अमेरिकाले आफ्ना सबैभन्दा आधुनिक र घातक प्रविधिहरूको प्रयोग गरेको छ ।
स्टेल्थ फाइटर जेट्स : भेनेजुएलाको राडार प्रणालीलाई छल्न र मुख्य सुरक्षा केन्द्रहरू ध्वस्त पार्न यी विमानहरू प्रयोग गरिएका थिए ।

टोमाहक क्रुज मिसाइल: क्यारिबियन सागरमा रहेका अमेरिकी युद्धपोतहरूबाट दर्जनौं मिसाइलहरू कराकसका सरकारी भवनहरू लक्षित गरी प्रहार गरिएको थियो ।

ड्रोन प्रविधि: राष्ट्रपति मदुरोको चालढाल निगरानी गर्न र उनको लुक्ने ठाउँ पत्ता लगाउन ‘किलर ड्रोन’ हरूको प्रयोग गरिएको थियो ।

विशेष फौज: मदुरोलाई पक्राउ गर्न ‘डेल्टा फोर्स’ र ‘नेभी सिल्स’ का कमान्डोहरूले जमिनमा ‘ब्ल्याक हक’ हेलिकप्टरमार्फत मद्दत लिएका थिए ।

९. अमेरिकी प्रतिपक्षी दल (डेमोक्र्याट) को कडा विरोध

राष्ट्रपति ट्रम्पको यस कदमले अमेरिकी संसदमा ठूलो राजनीतिक ध्रुवीकरण निम्त्याएको छ । प्रतिपक्षी डेमोक्रेटिक पार्टीका नेताहरूले यो आक्रमणको कडा आलोचना गरेका छन् ।

डेमोक्र्याटहरूले राष्ट्रपतिले कांग्रेस (संसद) को अनुमति बिना युद्ध सुरु गरेको भन्दै ‘वार पावर्स एक्ट’ को उल्लंघन भएको आरोप लगाएका छन् ।

सिनेटमा विपक्षी दलका नेताले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै भनेका छन्, ‘हामी मदुरोको तानाशाहीको पक्षमा छैनौं, तर बिना योजना अर्को देशमा आक्रमण गर्दा अमेरिकी सेना र विश्व शान्तिलाई जोखिममा पारिएको छ । यो अर्को ‘इराक युद्ध’ जस्तै दलदल बन्न सक्छ ।’

विपक्षीहरूले भेनेजुएलाबाट अब सुरु हुने शरणार्थी संकटले पूरै ल्याटिन अमेरिका र अमेरिकालाई नै असर गर्ने चेतावनी दिएका छन् ।

१०. कराकसको वर्तमान अवस्था

अहिले कराकसको आकाशमा अमेरिकी सैन्य विमानहरू निरन्तर उडिरहेका छन् । मदुरोका वफादार लडाकुहरू र अमेरिकी फौजबीच सडकमा छिटपुट गोली हानाहान भइरहेको छ । सहरका धेरैजसो ठाउँमा बिजुली र इन्टरनेट काटिएको छ, जसका कारण सूचना संकलनमा कठिनाइ भइरहेको रोयटर्सले जनाएको छ ।

ह्वाइट हाउसले भने यो कारबाही ‘छिटो र निर्णायक’ भएको दाबी गर्दै थप क्षति हुन नदिने आश्वासन दिएको छ । तर, जमिनको वास्तविक स्थितिले भने ठूलो मानवीय संकटतर्फ संकेत गरिरहेको छ ।