चीन र युरोपेली संघबीचको व्यापारिक तनाव घटाउन चिनियाँ विदेशमन्त्रीको नयाँ प्रस्ताव

एजेन्सी । चीनले युरोपेली संघ (ईयू) सँगको बढ्दो मतभेदलाई सम्बोधन गर्न व्यापार वृद्धिमा जोड दिँदै नयाँ मार्गचित्र अघि सारेको छ ।

चिनियाँ विदेशमन्त्री वाङ यीले नर्डिक देशहरूको आफ्नो कूटनीतिक भ्रमण पूरा गर्ने क्रममा यो प्रस्ताव राखेका हुन् । बुधबार चिनियाँ सरकारी सञ्चारमाध्यममा प्रकाशित एक विज्ञप्ति अनुसार, बेइजिङले युरोपेली संघ खुला रहने, प्रतिबन्धात्मक कानुनहरू नबनाउने, उच्च मूल्यका उत्पादनहरूको निर्यातमा लगाइएको प्रतिबन्ध खुकुलो पार्ने र चीन–ईयू व्यापारमा सकारात्मक सन्तुलन कायम गर्ने अपेक्षा राखेको छ ।

बेइजिङस्थित विदेश मन्त्रालयले पनि दुवै पक्षले आफ्नो व्यापारिक सम्बन्धलाई अझ सकारात्मक दृष्टिकोणबाट हेर्नु आवश्यक रहेको बताएको छ ।

चिनियाँ अधिकारीहरूको यो सन्देश युरोपेली नेताहरूको चिन्ताभन्दा बिल्कुलै विपरीत देखिन्छ । चीनसँगको बढ्दो व्यापार घाटाका कारण चिन्तित फ्रान्सका राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोंले यसअघि नै युरोपेली उद्योगका लागि यो स्थिति जीवन वा मरणको सवाल भएको बताएका थिए ।

चीनले भने आफ्नो घरेलु बजारमा पहुँच बढाएर व्यापारिक असन्तुलन घटाउने आश्वासन दिँदै सामानको स्वतन्त्र प्रवाह र सहयोगका फाइदाहरूमा बढी ध्यान केन्द्रित गरेको छ ।

वाङ यीले चारवटा देशको भ्रमण गरेका छन् जसमा १५ वर्षपछि डेनमार्क र दुई दशकपछि स्विडनमा भएको पहिलो चिनियाँ विदेशमन्त्री स्तरीय भ्रमण समावेश थियो । युरोपेली राजनीतिज्ञहरूले चीनबाट हुने व्यापक निर्यातलाई सम्बोधन गर्न नयाँ उपायहरू सोचिरहेका बेला यो भ्रमण भएको हो । नर्वे ईयूको सदस्य नभए पनि युरोपेली आर्थिक क्षेत्र सम्झौतामार्फत यसको साझा बजारमा पहुँच राख्छ ।

यसअघि चिनियाँ वाणिज्यमन्त्री वाङ वेन्ताओले पनि ईयूका व्यापार प्रमुख मारोस सेफकोभिक र जर्मन अर्थमन्त्री क्याथरिन राइचेसँगको भेटमा व्यापारमा सकारात्मक सन्तुलनको आह्वान गरेका थिए । वाङ र सेफकोभिक व्यापारिक मतभेदमा प्रगति गर्न अक्टोबरसम्मको समयसीमा तय गर्न सहमत भएका छन् ।

तर, यी विवादहरू कसरी सुल्झाउने भन्ने विषयमा दुवै पक्ष अझै स्पष्ट छैनन् किनकि बेइजिङ आफ्नो निर्यात घटाउन हिचकिचाइरहेको छ भने संघबाट हुने थप आयातका लागि भने आफू तयार रहेको बताउँछ ।

वाङ र सेफकोभिकको भेटपछि चीनको वाणिज्य मन्त्रालयले व्यापार सन्तुलनलाई नकारात्मकभन्दा सकारात्मक दिशामा लैजान तीनवटा क्षेत्रमा केन्द्रित हुनुपर्ने उल्लेख गरेको छ । यसमा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) जस्ता उदीयमान क्षेत्रमा व्यापक सहयोग सम्भव रहेको र सेवा व्यापारमा पनि ठूलो सम्भावना रहेको बताइएको छ ।

युरोपेली संघका सदस्य राष्ट्रहरू ३६० अर्ब युरो नाघेको व्यापार घाटाका कारण उत्पन्न गम्भीर खतरामा सहमत भए तापनि चीनसँग प्रत्यक्ष संघर्ष गर्ने र व्यापारिक सम्बन्धलाई पूर्ण रूपमा पुनर्गठन गर्ने राजनीतिक इच्छाशक्ति भने उनीहरूमा देखिएको छैन ।

शाङ्हाईस्थित चाइना युरोप इन्टरनेशनल बिजनेस स्कुलका अर्थशास्त्री चु तियानका अनुसार, वाङ यीको यो भ्रमण ईयू–चीन व्यापार तनाव तत्काल समाधान गर्नुभन्दा पनि यसलाई व्यापार युद्धमा परिणत हुनबाट रोक्न केन्द्रित छ । नर्डिक देशहरू खुला अर्थतन्त्र भएका तर सुरक्षामा सचेत रहने भएकाले उनीहरू यो संवादका लागि उपयोगी माध्यम बन्न सक्छन् ।

चुका अनुसार, सकारात्मक सन्तुलन प्राप्त गर्ने एउटा तरिका भनेको ईयूले चीनमा उच्च मूल्यका उत्पादनहरू निर्यात गर्न अनुमति दिएर नियन्त्रण खुकुलो पार्नु हो जसले द्विपक्षीय व्यापार विस्तार गर्नेछ र ईयूको घाटा कम गर्नेछ ।

वाङले चारवटै नर्डिक देशका नेताहरू र डेनमार्कका राजा फ्रेडरिक दशौंसँगको भेटमा चीनलाई आर्थिक प्रतिस्पर्धी भन्दा पनि अपरिहार्य साझेदारको रूपमा प्रस्तुत गरेका छन् ।

चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको मुखपत्र पिपुल्स डेलीले बुधबारको एक टिप्पणीमा चीन–ईयू आर्थिक सम्बन्ध आधारभूत रूपमा पूरक र पारस्परिक रूपमा फाइदाजनक रहेको उल्लेख गरेको छ । यसले ईयूमा बढ्दो संरक्षणवादी सोचका कारण केही राजनीतिज्ञहरूले व्यापारिक असन्तुलन र अनुचित प्रतिस्पर्धा जस्ता आधारहीन दाबीहरू गरिरहेको आरोप लगाएको छ ।

नेदरल्यान्ड्सको एएसएमएल होल्डिङ जस्ता प्रख्यात युरोपेली कम्पनीहरूले चीनमा उन्नत उपकरण निर्यात गर्न कडा नियन्त्रणको सामना गरिरहेका छन् ।

रेनमिन विश्वविद्यालयका प्राध्यापक वाङ यीवेईका अनुसार, ईयूले अझै पनि चीनले प्रविधि सिक्ने डरले आफ्ना अत्याधुनिक आविष्कारहरू रोकेर राखिरहेको छ । तर वास्तविकतामा, ईयूले जति बढी प्रविधि रोक्छ, चीनले त्यति नै आफ्नै प्रविधि विकास गर्नेछ । त्यसले अन्ततः ईयूको व्यापार घाटा झनै बढाउनेछ ।

सेवा व्यापार, बौद्धिक सम्पत्ति र युरोपेली मापदण्डहरू जस्ता क्षेत्रमा चीनसँगको सहकार्य नै अगाडि बढ्ने सही बाटो भएको उनको तर्क छ ।