तथ्य, उपलब्धि र प्रभावले बनाएको फुटबलको अमर कथा, मेस्सी किन महान् हुन् ?

एजेन्सी । विश्व फुटबलमा ‘सबैभन्दा महान् खेलाडी (गोट) अर्थात् ग्रेटेस्ट अफ अल टाइम’ को बहस वर्षौंदेखि चलिरहेको छ ।

कसैले क्रिस्टियानो रोनाल्डोलाई उत्कृष्ट मान्छन् भने कसैले लियोनेल मेस्सीलाई । तर पछिल्ला वर्षहरूमा धेरै पूर्व खेलाडी, प्रशिक्षक, फुटबल विश्लेषक तथा अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले मेस्सीलाई फुटबल इतिहासकै महानतम खेलाडीका रूपमा व्याख्या गरेका छन् । यसको कारण केवल उनले जितेका ट्रफी वा बनाएका गोल मात्र होइनन्, बरु दुई दशकभन्दा बढी समयसम्म देखाएको निरन्तर उत्कृष्ट प्रदर्शन, खेलप्रतिको दृष्टिकोण र टोलीलाई सफलता दिलाउने क्षमता हो ।

मेस्सीको फुटबल यात्रा प्रतिभाबाट सुरु भयो । अर्जेन्टिनाको रोजारियोमा जन्मिएका उनी सानैदेखि असाधारण खेलाडीका रूपमा चिनिन्थे । बल खुट्टामा भएपछि विपक्षीलाई सहजै छल्ने, साँघुरो ठाउँमा पनि नियन्त्रण नगुमाउने र खेलको गति आफूअनुकूल बनाउने उनको क्षमता अन्य खेलाडीभन्दा फरक थियो। यही कारणले उनी किशोर अवस्थामै बार्सिलोनाको ‘ला मासिया’ फुटबल एकेडेमी पुगे र त्यहीँबाट विश्व फुटबलको नयाँ अध्याय सुरु भयो ।

धेरै महान् स्ट्राइकरहरू गोलका लागि चिनिन्छन् । तर मेस्सीको विशेषता भनेको उनी गोल गर्ने मात्र होइन, गोल गराउने खेलाडी पनि हुन् । उनले करियरभर सयौँ गोल गरेका छन् भने सयौँ ‘असिस्ट’ पनि दिएका छन्। उनी एकै समयमा प्लेमेकर, विङ्गर र फरवार्डको भूमिका निर्वाह गर्न सक्षम खेलाडीका रूपमा परिचित छन्।

खेलको लय परिवर्तन गर्ने, निर्णायक पास निकाल्ने र कठिन परिस्थितिमा पनि अवसर सिर्जना गर्ने क्षमताले उनलाई अरूभन्दा फरक बनाएको छ ।

क्लब फुटबलमा मेस्सीले बार्सिलोनासँग मिलेर इतिहास रचे । उनले स्पेनिस ला लिगा, कोपा डेल रे र युरोपियन च्याम्पियन्स लिगका अनेकौँ उपाधि जिते । उनी बार्सिलोनाको इतिहासकै सर्वाधिक गोलकर्ता बने र क्लबलाई स्वर्णिम युग दिलाउने मुख्य खेलाडीका रूपमा स्थापित भए । पछि पेरिस सेन्ट-जर्मेन (पीएसजी) हुँदै इन्टर मियामी पुगेपछि पनि उनको प्रभाव उस्तै रह्यो । अमेरिकामा उनको आगमनसँगै फुटबलप्रति दर्शकको आकर्षण उल्लेखनीय रूपमा बढेको मानिन्छ ।

राष्ट्रिय टोलीमा भने मेस्सीले लामो समय आलोचना खेपे । लगातार ठूला प्रतियोगिताको फाइनलमा पुगे पनि उपाधि हात पार्न नसक्दा उनीमाथि प्रश्न उठ्ने गर्थ्यो । तर उनले हार मानेनन् । अन्ततः अर्जेन्टिनालाई कोपा अमेरिकाको उपाधि दिलाए । त्यसपछि फिफा विश्वकप २०२२ मा अर्जेन्टिनालाई विश्वविजेता बनाउँदै आफ्नो करियरकै सबैभन्दा ठूलो सपना पूरा गरे । कतारमा आयोजित उक्त विश्वकपमा उनले समूह चरणदेखि फाइनलसम्म लगातार निर्णायक प्रदर्शन गर्दै टोलीलाई उपाधिसम्म पुर्‍याएका थिए ।

विश्वकप जितेपछि मेस्सीलाई लिएर दशकौँदेखि चलिरहेको बहसले नयाँ मोड लियो । धेरै पूर्वखेलाडी, प्रशिक्षक र अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले उनलाई इतिहासकै महानतम खेलाडीका रूपमा स्वीकार गरे। विश्वकपको उत्कृष्ट खेलाडी घोषित हुनु, फाइनलमा गोल गर्नु र कठिन क्षणमा टोलीको नेतृत्व गर्नु उनको महानताको थप प्रमाण बन्यो ।

मेस्सीको अर्को विशेषता भनेको निरन्तरता हो । फुटबलमा एक–दुई सिजन उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्नु कठिन मानिन्छ, तर लगातार दुई दशकसम्म विश्वकै उत्कृष्ट खेलाडीका रूपमा रहिरहनु अझ चुनौतीपूर्ण हुन्छ।

फरक प्रशिक्षक, फरक लिग, फरक खेल शैली र फरक पुस्ताका खेलाडीसँग खेल्दा पनि उनले आफ्नो स्तर कहिल्यै खस्किन दिएनन्। यही निरन्तरताले उनलाई फुटबल इतिहासकै दुर्लभ खेलाडीका रूपमा उभ्याएको छ ।

व्यक्तिगत उपलब्धिका हिसाबले पनि मेस्सी धेरै अगाडि छन् । उनले विश्वकै उत्कृष्ट खेलाडीलाई प्रदान गरिने ‘बालोन डी’ओर’ सर्वाधिक पटक जितेका छन् । यसबाहेक विश्वकपको ‘गोल्डेन बल’, युरोपको सर्वाधिक गोलकर्तालाई प्रदान गरिने ‘गोल्डेन बुट’ लगायत धेरै व्यक्तिगत सम्मान पनि प्राप्त गरेका छन् । यी पुरस्कारले उनको उत्कृष्टता कुनै एक सिजनमा सीमित नभई लामो समयसम्म कायम रहेको पुष्टि गर्छ।

महानता केवल उपाधि र पुरस्कारले मात्र मापन हुँदैन । खेल भावना, अनुशासन र नम्रता पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण पक्ष हुन् । मेस्सी मैदानभित्र कम बोल्ने तर प्रदर्शनबाट उत्तर दिने खेलाडीका रूपमा परिचित छन्। विवादभन्दा फुटबलमा केन्द्रित रहने उनको स्वभावले विश्वभरका समर्थक र विपक्षी खेलाडीको समेत सम्मान जितेको छ ।

फुटबल विश्लेषकहरूका अनुसार मेस्सीको सबैभन्दा ठूलो विशेषता खेललाई बुझ्ने क्षमता हो । उनी कहिले पास दिने, कहिले ड्रिब्लिङ गर्ने र कहिले आफैँ गोल गर्ने भन्ने निर्णय क्षणभरमै गर्न सक्छन् । यही खेल बौद्धिकताले उनलाई साधारण उत्कृष्ट खेलाडीभन्दा अलग बनाएको छ ।

आज मेस्सी केवल अर्जेन्टिनाका कप्तान वा सफल क्लब खेलाडी मात्र होइनन्, विश्व फुटबलकै प्रेरणाको स्रोत बनेका छन् । लाखौँ बालबालिकाले उनलाई आदर्श मानेर फुटबल खेल्न सुरु गरेका छन्। मैदानभित्रको प्रदर्शनसँगै मैदानबाहिरको व्यवहारले पनि उनले विश्वभर सम्मान कमाएका छन् ।

यसैले धेरै फुटबल विज्ञ, पूर्व खेलाडी र अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले मेस्सीलाई फुटबल इतिहासकै महानतम खेलाडी मान्ने गरेका छन्। गोल, असिस्ट, उपाधि, नेतृत्व, निरन्तरता, खेलप्रतिको समर्पण र विश्व फुटबलमा पारेको प्रभावलाई एकै ठाउँमा राखेर हेर्दा मेस्सीको महानता केवल तथ्याङ्कमा सीमित छैन, त्यो एउटा युगको कथा हो।