इरान युद्धले विश्वव्यापी आर्थिक मन्दी ल्याउने ओईसीडीको चेतावनी

एजेन्सी । आर्थिक सहयोग र विकासका लागि संगठन (ओईसीडी) ले आफ्नो विश्वव्यापी वृद्धि परिदृश्यलाई कटौती गरेको छ र चाँडै दिगो शान्ति सम्झौता हुन सकेन भने अमेरिका–इरान युद्धबाट हुने आर्थिक क्षति नाटकीय रूपमा अझ खराब हुन सक्ने चेतावनी दिएको छ ।

विश्वव्यापी आर्थिक वृद्धि सन् २०२५ को ३.४ प्रतिशतबाट खुम्चिएर २०२६ मा २.८ प्रतिशतमा झर्ने अपेक्षा गरिएको जुन महिनाको आर्थिक परिदृश्यमा ओईसीडीले जनाएको छ । वर्तमान ऊर्जा मूल्यको झड्का यस वर्षको मध्यसम्ममा कम हुन थालेमा सन् २०२७ मा ३.१ प्रतिशतमा सुधार आउने उसको भनाइ छ ।

तर ओईसीडीका मुख्य अर्थशास्त्री स्टेफानो स्कार्पेट्टाका अनुसार, यो अनुमान एक सीमित समयको अवरोधको परिदृश्यमा आधारित छ जसमा शान्ति सम्झौता हुनेछ र हर्मुज जलसन्धिमा रहेका वर्तमान अवरोधहरू द्रुत रूपमा समाधान हुनेछन् ।
एउटा अझ खराब परिदृश्य, जसमा ढुवानी र ऊर्जा पूर्वाधारमा अवरोधहरू सन् २०२७ सम्म जारी रहनेछन्, त्यस्तो अवस्थामा विश्वव्यापी वृद्धि सन् २०२६ मा २.१ प्रतिशत र २०२७ मा केवल १.८ प्रतिशतमा झर्ने देखिन्छ ।

यसले केही अर्थतन्त्रहरूलाई मन्दीमा धकेल्नेछ वा मन्दीको नजिक पुर्याउनेछ भनी स्कार्पेट्टाले चेतावनी दिए ।

ओईसीडीको अध्ययनले हर्मुज जलयोजकको बन्द र खाडी क्षेत्रभरि ऊर्जा पूर्वाधारमा भएको क्षतिले कसरी ऊर्जाको मूल्य आकाशिएको छ र रासायनिक मल तथा अन्य मुख्य औद्योगिक कच्चा पदार्थको लागत बढाएको छ भन्ने कुराको विश्लेषण गरेको छ । यसले अमेरिका र उसका सहयोगी राष्ट्रहरू तथा इरानबीचको युद्धको परिणाम कुनै पनि समाधान फेला परेपछि पनि केही समयसम्म महसुस गरिने उल्लेख गरेको छ ।

वर्तमान द्वन्द्वको दिगो समाधानले यस क्षेत्रलाई राहत मात्र दिने नभई विश्व अर्थतन्त्रमा उत्पन्न गरेका अवरोधहरूको समाधानका लागि आधारसमेत तयार गर्ने स्कार्पेट्टाले बताए ।

‘अवरोध जति लामो समयसम्म रहन्छ, आर्थिक र सामाजिक लागत त्यति नै ठूलो हुँदै जानेछ,’ उनले रिपोर्टमा भनेका छन् ।
सबैभन्दा खराब अवस्थाको परिदृश्यमा विश्वव्यापी मुद्रास्फीति सन् २०२६ मा ०.४ प्रतिशत बिन्दु र सन् २०२७ मा १.३ प्रतिशत बिन्दुले बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

‘बेरोजगारी बढ्नेछ र धेरै ऊर्जा खपत गर्ने एआई लगायतका क्षेत्रमा लगानी उल्लेख्य रूपमा कमजोर हुनेछ । साथै, वित्तीय बजारमा सम्पत्तिको पुनः मूल्यांकनको जोखिम बढ्नेछ । उच्च वस्तु मूल्यको चापलाई कमजोर अन्तिम मागले केही हदसम्म कम गर्नेछ,’ स्कार्पेट्टाले भने ।

‘यसको परिणाम विश्वव्यापी हुनेछ तर सीमित ऊर्जा भण्डार भएका घरायसी उपभोगमा ऊर्जा र खाद्य सामग्रीको उच्च हिस्सा भएका, सीमित वित्तीय क्षमता र कमजोर सामाजिक सुरक्षा संयन्त्र भएका, न्यून निजी बचत भएका र अझ बढी कमजोर मुद्रा भएका विकासोन्मुख अर्थतन्त्रहरूका लागि यो विशेष रूपमा गम्भीर साबित हुन सक्छ ।’

यस ओरालो यात्राले कमजोर वृद्धि र मुद्रास्फीतिको दबाबसँग पहिलेदेखि नै जुधिरहेका विश्वव्यापी केन्द्रीय बैंकहरूका लागि चुनौतीलाई थप जटिल बनाउने उनले थपे ।

यस संकटले एउटै मात्र चोकपोइन्टप्रति विश्वव्यापी अर्थतन्त्रको संवेदनशीलतालाई उजागर गरेको छ र आपूर्ति श्रृंखलाको लचिलोपनलाई बलियो बनाउन तथा ऊर्जा आपूर्तिमा विविधता ल्याउनुपर्ने आवश्यकतालाई जोड दिएको छ, ओईसीडीको रिपोर्टले भनेको छ ।

‘अल्पकालमा आपतकालीन माग–नियन्त्रण उपायहरू र रणनीतिक ऊर्जा भण्डारको अन्तर्राष्ट्रिय समन्वयले आपूर्ति संकटका केही प्रभावहरूलाई कम गर्न मद्दत गर्न सक्छ तर जीवाश्म इन्धनको आयातमाथिको निर्भरताबाट मुक्त हुन थप लगानी गर्नुपर्ने आवश्यकता अहिले पहिलेभन्दा अझ बढी जरुरी भएको छ ।’