पाकिस्तान र अफगानिस्तानबीच किन भइरहेको छ लडाइँ ?

एजेन्सी । अफगानिस्तान र पाकिस्तान दुवैले सीमा क्षेत्रमा लडाइँ भइरहेको स्वीकार गरेका छन् ।

जमिनको वास्तविक अवस्था र एकअर्काको क्षति तथा लाभका बारेमा उनीहरूबीच स्पष्ट रूपमा ठूलो मतभेद छ ।

अफगानिस्तानको रक्षा मन्त्रालयले पाकिस्तानसँगको सीमा जोडिएका पाँचवटा प्रान्तहरूमा सैन्य कारबाही चलिरहेको जनाएको छ ।

दुई देशबीचको २६ सय ११ किलोमिटर लामो सिमानालाई ड्युरान्ड लाइन भनेर चिनिन्छ जसलाई अफगानिस्तानले औपचारिक रूपमा मान्यता दिएको छैन ।

तालिबानका सरकारी उप–प्रवक्ता हमदुल्लाह फितरतले ५५ जनासम्म पाकिस्तानी सैनिक मारिएको दाबी गरेका छन् । तीमध्ये २३ जनाको शव अफगानिस्तान ल्याइएको छ र नखुलाइएको संख्यामा सैनिकहरू कब्जामा लिइएको बताएका छन् ।

तालिबानले सीमा क्षेत्रका धेरै पाकिस्तानी चेकपोस्टहरू कब्जा गरेको दाबी पनि गरेको छ ।

पाकिस्तानले हताहती, सैनिक कब्जा र क्षेत्रीय क्षतिका बारेमा काबुलको दाबीलाई अस्वीकार गरेको छ ।

देशका सूचनामन्त्री अताउल्लाह तरारले दुई पाकिस्तानी सैनिक मारिएको र तीनजना घाइते भएको बताएका छन् ।

‘कुल १३३ अफगान तालिबान मारिएको पुष्टि भएको छ र २०० भन्दा बढी घाइते भएका छन् । काबुल, पक्तिया र कान्दहारका सैन्य अड्डाहरूमा गरिएका आक्रमणमा अझ धेरै क्षति भएको अनुमान गरिएको छ,’ पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज शरिफका प्रवक्ता मुशर्रफ अली जैदीले भने ।

पाकिस्तानका रक्षामन्त्री ख्वाजा आसिफले पाकिस्तानको धैर्यको सीमा नाघेको भन्दै अब अफगान तालिबानसँग खुला युद्ध सुरु भएको बताएका छन् ।

दुवै पक्षले मंगलबार पनि सीमापार गोलीबारी भएको जानकारी दिएका थिए । तर, त्यसमा कोही पनि हताहत भएका थिएनन् ।

काबुलले पाकिस्तानभित्र आक्रमण गर्ने लडाकुहरूलाई आश्रय दिएको इस्लामाबादले लामो समयदेखि आरोप लगाइरहेको छ ।

महिनौंसम्म यी दुई देशबीच दोहोरो झडप हुँदै आएको छ । तर, यी दुई देशबीचका समस्याहरूको लामो इतिहास छ ।
सन् १९४७ देखिका केही छोटो अवधिहरू बाहेक पाकिस्तान–अफगानिस्तान सम्बन्ध आपसी अविश्वास, कटुता, प्रत्यारोप र शत्रुताले भरिएको छ ।

पाकिस्तान र अफगानिस्तानबीचको यो नकारात्मकता पाकिस्तानमा नागरिक र प्रत्यक्ष सैन्य शासन दुवैको समयमा र अफगानिस्तानमा भएका मौलिक व्यवस्था परिवर्तन, उथलपुथल र दुई असफल महाशक्तिहरूको हस्तक्षेप, सोभियत संघ (१९७९–१९८९) र अमेरिका (२००१–२०२१), को समयमा पनि जारी रह्यो । यी दुवै हस्तक्षेपका समयमा पाकिस्तानले अफगान विद्रोहीहरूलाई मद्दत गरेको थियो ।