रुसमा इन्टरनेट कटौती र कर छलीका कारण डिजिटल भुक्तानी संकटमा परेपछि नगद कारोबारको पुनरुदय

एजेन्सी । युक्रेनसँगको युद्ध चार वर्षभन्दा बढी समयदेखि जारी रहँदा मोबाइल इन्टरनेट बन्द हुनाले कार्ड भुक्तानीमा अवरोध पुगेको र बढ्दो आर्थिक दबाबका बीच कर छल्न खोज्ने व्यवसायहरूको संख्या बढेसँगै रुसीहरू पुनः नगद प्रयोगतर्फ फर्किएका छन् ।

बीबीसीले विश्लेषण गरेको केन्द्रीय बैंकको तथ्यांक अनुसार, रुसले यस वर्षको सुरुदेखि अहिलेसम्म १५.६ खर्ब रुबल नगद बजारमा ल्याएको छ । यो कोभिड–१९ महामारी बाहेकका अन्य कुनै पनि वर्षको सोही अवधिको तुलनामा सबैभन्दा ठूलो वृद्धि हो ।

युक्रेनले गरिरहेको ड्रोन आक्रमणको लहरका बीच यो वृद्धि भएको हो । यसका कारण क्रेमलिनले देशका ठूला भूभागमा बारम्बार मोबाइल इन्टरनेट बन्द गर्ने गरेको छ र धेरै मानिसहरू कार्डबाट भुक्तानी गर्न असमर्थ भएका छन् ।

सरकारका अनुसार, ड्रोन आक्रमणको सामना गर्नु यस्ता इन्टरनेट कटौतीको उद्देश्य हो । मस्कोकी एक महिलाले नाम नखुलाउने शर्तमा बीबीसीलाई भनिन्, ‘हातमा नगद हुँदा केही हदसम्म नियन्त्रण र सुरक्षाको महसुस हुन्छ । शहरमा कुनै आपतकालीन अवस्था आयो भने मोबाइल नेटवर्क नचले पनि मैले आधारभूत आवश्यकताका वस्तुहरू किन्न सक्छु भन्ने मलाई थाहा छ ।’

रुसीहरूले अनिश्चितता विरुद्ध सुरक्षात्मक उपाय खोज्दा पछिल्लो समय नगद निकाल्ने क्रममा युद्धकालीन समयमा देखिएका अघिल्ला वृद्धिकै निरन्तरता हो । सेप्टेम्बर २०२२ मा राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले आंशिक सैन्य परिचालन घोषणा गरेपछि र जुन २०२३ मा वाग्नर भाडाका सैनिक समूहको छोटो विद्रोहका बेला पनि बजारमा नगदको मात्रा ह्वात्तै बढेको थियो ।

अहिले यस परिवर्तनले राज्यका लागि कर उठाउन गाह्रो बनाइरहेको छ जबकि उसले फराकिलो बजेट घाटाको सामना गरिरहेको छ र युक्रेन युद्धमा खर्च जुटाउन प्रत्येक रुबलको आवश्यकता छ ।

रुसको तेल र ग्यास क्षेत्रले राज्यको राजस्वको करिब एक चौथाइ हिस्सा ओगट्छ । त्यो इरान युद्धपछि तेलको मूल्यमा भएको वृद्धिका कारण लाभान्वित भए पनि समग्र अर्थतन्त्र भने सुस्त हुँदै गएको छ । मे महिनामा रुसको अर्थ मन्त्रालयले सन् २०२६ का लागि आफ्नो जीडीपी वृद्धि प्रक्षेपण घटाएर ०.४ प्रतिशतमा झारेको छ जसले देशलाई सन् २०२२ पछिको सबैभन्दा कमजोर आर्थिक वृद्धितर्फ धकेलेको छ ।

राजस्व बढाउनका लागि क्रेमलिनले जनवरीमा मूल्य अभिवृद्धि कर २० प्रतिशतबाट बढाएर २२ प्रतिशत पुर्यायो र साना तथा मझौला व्यवसायहरूले कर तिर्नुपर्ने सीमालाई घटायो । त्यसले पहिले नै संघर्ष गरिरहेका धेरै कम्पनीहरूलाई जोखिममा पारेको छ ।

उच्च कर र सुस्त अर्थतन्त्रका कारण नाफा खुम्चिएपछि औषधि पसल, रेस्टुरेन्ट, ब्युटी पार्लर र साना पसलहरूले आफ्नो आम्दानीलाई सरकारी रेकर्डभन्दा बाहिर राख्न ग्राहकहरूलाई नगद प्रयोग गर्न प्रेरित गरिरहेका छन् । पश्चिमी सहर प्स्कोभको एक बजारमा सानो कपडा पसल चलाउने एक महिलाले भनिन्, ‘हाम्रो बजारका स्टलहरू एकपछि अर्को गर्दै बन्द भइरहेका छन् किनभने अब पसल खोल्नु फाइदाजनक छैन । अझै पनि व्यापार गरिरहेका अधिकांशले ग्राहकहरूलाई सकेसम्म नगदमा तिर्न आग्रह गर्छन् ताकि आधिकारिक हिसाबमा कम पैसा देखियोस् ।’