६० लाख ब्यारल तेल बोकेका साउदी अरबका ट्यांकरहरू हर्मुज पार गरे

एजेन्सी । विश्वव्यापी व्यापार गुप्तचरी संस्था केप्लरको तथ्यांक अनुसार, साउदी अरबका ६० लाख ब्यारल तेल बोकेका तीनवटा सुपरट्यांकरहरूले हर्मुज जलयोजक पार गरेका छन् ।

दुई महिनाभन्दा बढी समयदेखि आफ्नो अवस्थिति लुकाएर राखेका ती साउदी ट्यांकरहरूले बिहीबार ओमानको खाडीमा आफ्ना ट्रान्सपोन्डरहरू अन गरेका थिए । बुधबार अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प र इरानका राष्ट्रपति मसुद पेजेस्कियानबीच हर्मुज जलसन्धि पुनः खोल्ने सम्झौता भएपछि यी ट्यांकरहरूले जलमार्ग पार गरेका हुन् ।

उपराष्ट्रपति जेडी भ्यान्सले बिहीबार ढिलो गरी पत्रकारहरूलाई बताएअनुसार, रातभरमा १ करोड २० लाख ब्यारल भन्दा बढी तेल हर्मुज जलयोजक भएर पठाइएको छ । ‘यो द्वन्द्व सुरु भएयताकै उच्च विन्दु हो,’ भ्यान्सले ह्वाइट हाउसको प्रेस ब्रिफिङमा भने ।

युद्धअघि हर्मुज जलयोजक भएर दैनिक करिब १ करोड ४० लाख ब्यारल तेल र ६० लाख ब्यारल प्रशोधित पेट्रोलियम उत्पादनहरू ओसारपसार हुने गर्थ्यो ।

अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्डले पछि जलसेनाले इरानमाथिको नाकाबन्दी अन्त्य गरेको घोषणा गर्यो । केप्लरले बिहीबार बिहानसम्म यातायातमा कुनै ठूलो वृद्धि भने देखेको थिएन । इरान युद्धअघि दैनिक १०० भन्दा बढी जहाजहरूले यो जलसन्धि पार गर्थे जसमा दर्जनौं ट्यांकरहरू हुन्थे ।

‘ढोकाहरू पूर्ण रूपमा खुलिसकेका छैनन् र अहिलेसम्म जहाजहरूको ठूलो लर्को देखिएको छैन,’ केप्लरका वस्तु अनुसन्धान निर्देशक म्याट स्मिथले भने । शिपिङ कम्पनीहरू अझै पनि हर्मुज पार गर्न हच्किरहेको देखिने स्मिथले बताए ।

ती साउदी ट्यांकरहरू भेरी लार्ज क्रुड क्यारियर्स हुन् जसले प्रत्येकमा करिब २० लाख ब्यारल तेल बोक्न सक्छन् । केप्लरका अनुसार, सादेन नामको जहाज जापानको किरेतर्फ गइरहेको छ भने अवताद दक्षिण कोरियाको उल्सानतर्फ प्रस्थान गरेको छ । जहाम नामको अर्को जहाजको गन्तव्य भने अझै स्पष्ट भइसकेको छैन ।

ल्योड्स लिस्ट इन्टेलिजेन्सका अनुसार, जुन १६ देखि कम्तीमा पाँचवटा इरानी जहाजहरूले अमेरिकी नाकाबन्दी रेखा पार गरेका छन् । तीमध्ये तीनवटा जहाज ओमानको खाडीबाट बाहिरिएका सरकारी स्वामित्वका तेल ट्यांकरहरू थिए ।

शिपिङ उद्योगले इरान सम्झौतामा विश्वास गरेपछि पर्सियाली खाडीमा अड्किएका ११८ वटा ट्यांकरहरू १५ दिनभित्र हर्मुज जलयोजक भएर निस्कन सक्ने केप्लरको अनुमान छ । सम्झौता भएको ३० दिनभित्र तेल लिनका लागि दैनिक एक दर्जन ट्यांकरहरू खाडीमा प्रवेश गर्न सक्ने केप्लरको प्रक्षेपण छ जुन अझै पनि युद्धअघिको स्तरभन्दा निकै कम हो ।

जोइन्ट मेरिटाइम इन्फर्मेसन सेन्टरले यो हप्ता हर्मुजका लागि आफ्नो खतरा मूल्यांकनलाई गम्भीरबाट घटाएर ठूलोमा पुर्याएको छ । यो केन्द्र बहराइनमा मुख्यालय रहेको अमेरिका नेतृत्वको सामुद्रिक सुरक्षा संस्था हो र यसले पश्चिम एसियामा मित्रराष्ट्रका जलसेना र व्यापारिक जहाजहरूबीच समन्वय गर्छ ।

जेएमआईसीले हर्मुजमा आक्रमणको बलियो सम्भावना अझै रहेको र समुद्री मार्गमा राखिएका विद्युतीय धरापहरू अझै खतराका रूपमा रहेको भन्दै शिपिङ कम्पनीहरूलाई सतर्क गराएको छ ।

तर, वाशिङ्टन र तेहरानले सम्झौताको घोषणा गरेपछि इरानको रिभोलुसनरी गार्डको व्यवहार कम आक्रामक देखिएको उसले उल्लेख गरेको छ ।