समतामूलक र बहुध्रुवीय विश्व बनाउनका लागि चीनका राष्ट्रपतिले गरे आह्वान

एजेन्सी । चीन र उरुग्वेले समान र व्यवस्थित बहुध्रुवीय विश्वलाई अगाडि बढाउन मिलेर काम गर्नुपर्ने चीनका राष्ट्रपति सी चिनपिङले मंगलबार आफ्ना समकक्षी यामान्डु ओर्सीलाई बताएका छन् ।

ती दुई राष्ट्रले व्यापारदेखि वातावरणसम्मका क्षेत्रमा सहयोग गर्ने सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका छन् ।

आधिकारिक सिन्ह्वा समाचार एजेन्सीद्वारा प्रकाशित चीन र उरुग्वेको संयुक्त विज्ञप्ति अनुसार, दुवै पक्षले चीन र दक्षिण अमेरिकी ब्लक मर्कोसुरबीचको खुला व्यापार सम्झौतामा जतिसक्दो चाँडो वार्ता सुरु गर्ने आशा पनि राखेका छन् ।

अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले जनवरी महिनामा तत्कालीन राष्ट्रपति निकोलस मदुरोलाई छापा मारी पक्राउ गर्न भेनेजुएलामा विशेष बल पठाएपछि चिनियाँ राजधानीको भ्रमण गर्ने ओर्सी पहिलो दक्षिण अमेरिकी नेता थिए ।

एक मिडिया पूल रिपोर्टले सीलाई उद्धृत गर्दै भनेअनुसार, चीनले ल्याटिन अमेरिकी र क्यारिबियाली राष्ट्रहरूलाई सार्वभौमसत्ता, सुरक्षा र विकासका हितहरू कायम राख्न समर्थन गर्छ जसले अस्थिर अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थिति र बढ्दो एकपक्षीय दादागिरीलाई शान्त पार्न मद्दत गर्नेछ ।

‘चीन र उरुग्वेले समान र व्यवस्थित बहुध्रुवीय विश्व र समावेशी, विश्वव्यापी रूपमा लाभदायक आर्थिक विश्वव्यापीकरणलाई अगाडि बढाउन मिलेर काम गर्नुपर्छ,’ सीले आफ्नो मन्तव्यमा भने ।

यो भेट यस वर्ष बेलायतका कीर स्टारमरदेखि क्यानडाका मार्क कार्नी र फिनल्यान्डका पेटेरी ओर्पो जस्ता पश्चिमी प्रधानमन्त्रीहरूको चीन भ्रमणको लहरको बीचमा भएको हो ।

ओर्सीले चीन र उरुग्वेको रणनीतिक साझेदारी आफ्नो सबैभन्दा राम्रो क्षणबाट गुज्रिरहेको बताए र दुवै राष्ट्रलाई यो साझेदारी नयाँ उचाइमा पुर्याउन प्रतिबद्ध हुनका लागि आह्वान गरेको पूल रिपोर्टले थप्यो ।

उनी व्यापारिक नेताहरू सहित १५० जनाको टोलीको नेतृत्व गर्दै आइतबारदेखि फेब्रुअरी ७ सम्मको भ्रमणमा छन् । त्यसमा व्यावसायिक केन्द्र शाङ्हाईको भ्रमण पनि समावेश हुनेछ ।

चीन र उरुग्वेले मंगलबार रणनीतिक साझेदारीलाई प्रगाढ बनाउने घोषणापत्रका साथै विज्ञान र प्रविधिदेखि वातावरण, बौद्धिक सम्पत्ति र मासु व्यापारसम्मका क्षेत्रमा सहयोग गर्ने १२ वटा दस्तावेजमा हस्ताक्षर गरेका छन् ।

उरुग्वेले विशेषगरी विविधीकरणमार्फत वस्तुहरूको व्यापार बढाउन र सेवा तथा लगानीमा अझ बलियो रूपमा लगानी गर्न चाहेको पूल रिपोर्टले थप्यो ।

भ्रमणको समय चीनका लागि प्रतीकात्मक रूपमा महत्त्वपूर्ण रहेको चिलीको पोन्टिफिकल क्याथोलिक विश्वविद्यालयका प्रोफेसर फ्रान्सिस्को उर्डिनेजले बताए ।

‘बेइजिङका लागि, ओर्सीको आतिथ्य सत्कारले बढ्दो रूपमा ध्रुवीकृत भूराजनीतिक वातावरणका बावजुद दक्षिण अमेरिकी देशहरू संलग्न हुन उत्सुक रहेको संकेत गर्छ,’ उर्डिनेजको भनाइ छ ।

तर, बेइजिङसँग उरुग्वेको संलग्नता ल्याटिन अमेरिकामा अमेरिकाको बढ्दो ध्यान र त्यहाँ चीनको संलग्नताप्रतिको चिन्ताले आकार पाउने सम्भावना रहेको इन्टर–अमेरिकन डायलगकी एसिया र ल्याटिन अमेरिका कार्यक्रमकी निर्देशक मार्गरेट मायर्सले बताइन् ।

‘भेनेजुएलाका घटनाक्रमहरूपछि चीन र धेरैजसो ल्याटिन अमेरिकी राष्ट्रहरूले यस क्षेत्रमा अमेरिकी हस्तक्षेप जारी रहने सम्भावनालाई विचार गरिरहेका छन्,’ उनले भनिन् ।

चीन साझा भविष्यका साथ चीन–ल्याटिन अमेरिका समुदायको निर्माणलाई प्रगाढ र ठोस बनाउन उरुग्वे र अन्य क्षेत्रीय देशहरूसँग काम गर्न इच्छुक छ,’ सीले भने ।

बेइजिङले ग्लोबल साउथमा एकता बढाउने उद्देश्यका साथ ग्रुप अफ ७७+ को पालैपालो आउने अध्यक्षता ग्रहण गर्न मोन्टेभिडियोलाई समर्थन गरेको सीले थपे ।

‘आजको विश्व एक शताब्दीमा नदेखिएका गहिरो परिवर्तनहरूबाट गुज्रिरहेको छ जसमा जटिल र अस्थिर अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थिति र बढ्दो एकपक्षीय दादागिरी छ,’ सीले भने । चीनले ल्याटिन अमेरिकासँगको सम्बन्धलाई सधैं ठूलो महत्त्व दिएको उनले थपे ।
चीन सन् २०२५ मा उरुग्वेको निर्यातका लागि प्रमुख गन्तव्य थियो । उसले काठको पल्प, भटमास र गाईको मासु सहित कृषि उत्पादनहरू लिने गरेको छ ।

उरुग्वेले सन् २०२५ को पहिलो ६ महिनामा चीनसँग १८७.१ मिलियन डलरको व्यापार मुनाफा गरेको थियो । उसले चिनियाँ मशिनरी, इलेक्ट्रोनिक्स र रसायनहरू आयात गर्छ ।

दुई देशको सम्बन्धमा परम्परागत रूपमा मासु र भटमासको निर्यातले केन्द्रीय भूमिका खेल्ने भए पनि दुग्धजन्य पदार्थ र सेवा निर्यात जस्ता क्षेत्रहरूमा सम्भावना रहेको उरुग्वेको युनिभर्सिडाड ओआरटीका प्राध्यापक डिएगो टेलियासले बताए ।