दुर्लभ खनिज पदार्थका क्षेत्रमा भारत र म्यानमारबीचको सहकार्य सुदृढ, चीनको दबदबा तोड्ने प्रयास

एजेन्सी । भारतीय टोलीहरूले दक्षिणपूर्वी एसियाली देश म्यानमारको भ्रमण गरेपछि भारत र म्यानमार दुर्लभ खनिज पदार्थ क्षेत्रमा सहयोग गहिरो बनाउन कार्य गरिरहेको रोयटर्सले समाचार प्रकाशन गरेको छ । नयाँ दिल्लीले चीनद्वारा कडा रूपमा नियन्त्रित रणनीतिक स्रोतको वैकल्पिक आपूर्तिको खोजी गरिरहेको बेलामा यस्तो सहकार्य भइरहेको हो ।

मान्डलेमा आयोजित एक खानी मञ्चको उद्घाटनका क्रममा बुधबार दिएको मन्तव्यमा म्यानमारका लागि भारतीय राजदूत अभय ठाकुरले दुर्लभ खनिजका विषयमा दुई देशबीच बढ्दो द्विपक्षीय सहकार्यको रूपरेखा प्रस्तुत गरे । ठाकुरका अनुसार, विगत दुई वर्षमा खानी क्षेत्रमा सहयोगले महत्त्वपूर्ण गति लिएको छ ।

यसमा दुर्लभ खनिज र महत्त्वपूर्ण खनिजसम्बन्धी दुई भारतीय प्रतिनिधिमण्डलहरू समावेश छन् जसले डिसेम्बर २०२४ र फेब्रुअरी २०२६ मा म्यानमारको भ्रमण गरेका थिए, उनले भने । ठाकुरका अनुसार, मे–जुन महिनामा जुन्ता प्रमुखबाट राष्ट्रपति बनेका मिन आङ ह्लाइङको भारत भ्रमणका क्रममा पनि यो विषयले उच्चस्तरीय ध्यान पाएको छ ।

ठाकुरले भने, ‘महत्त्वपूर्ण खनिजहरूको उपयोग गर्ने भारतको आवश्यकता र दिगो खानीबाट म्यानमारलाई हुने फाइदाले ठोस, दुवै पक्षलाई फाइदा हुने, अल्पकालीन र दीर्घकालीन अवसरहरू प्रदान गर्छ ।’

विश्वको कुल भारी दुर्लभ खनिज आपूर्तिको झण्डै आधा हिस्सा म्यानमारको कचिन राज्यका खानीहरूबाट निकालिन्छ जुन पछि विद्युतीय सवारीसाधन र विन्ड टर्बाइनहरू चलाउने चुम्बकहरू बनाउन प्रशोधनका लागि चीन पठाइन्छ भनेर रोयटर्सले रिपोर्ट गरेको छ ।

रोयटर्सले यसअघि पनि रिपोर्ट गरेअनुसार, भारतले चिनियाँ सीमा नजिकै म्यानमारको मुख्य खानी केन्द्रहरू नियन्त्रण गर्ने विद्रोही कचिन इन्डिपेन्डेन्स आर्मी मार्फत दुर्लभ खनिजका नमूनाहरू खोजेको छ ।

मान्डले खानी मञ्चमा ठाकुरले उपस्थित भारतीय कम्पनीहरूमा आईआरईएल, एनटीपीसी माइनिङ, हिमाद्री स्पेसल्टी, ओसनिक स्यान्ड्स, पीआरएनडी मेटल एन्ड म्याग्नेट्स, जय पुरी होल्डिंग्स रहेको जानकारी दिए ।

ठाकुरले मिडवेस्ट फर इन्डियाले पनि हालका महिना र वर्षहरूमा म्यानमारसँग नजिकबाट संलग्नता जनाएको बताए यद्यपि उनले संलग्नताको प्रकृति भने खुलाएनन् ।

रोयटर्सले यसअघि रिपोर्ट गरेको थियो कि सरकारी स्वामित्वको खानी कम्पनी आईआरईएल र निजी कम्पनी मिडवेस्ट एडभान्स्ड मटेरियल्स कचिन इन्डिपेन्डेन्स आर्मीको नियन्त्रणमा रहेका खानीहरूबाट नमूनाहरू संकलन र ढुवानीका बारेमा खोजी गर्न भएका छलफलहरूमा संलग्न थिए ।