ब्राजिलको विश्वकप बहिर्गमनको पोस्टमार्टम: एन्सेलोटीको टोली कहाँ चुक्यो ?

एजेन्सी । पाँच पटकको विजेता ब्राजिल ‘डार्क हर्स’ नर्वे र अर्लिङ हालान्डका गोलहरूका कारण प्रतियोगिताबाट अप्रत्याशित रूपमा बाहिरिएपछि ब्राजिलको लज्जास्पद बहिर्गमनको छानबिन अहिले सुरु भइसकेको छ । साँचो अर्थमा भन्ने हो भने, ‘सेलेसाओ’ ले उत्तरी अमेरिकामा कहिल्यै आफ्नो लय समात्न सकेन । पाको र भताभुङ्ग टोलीका कारण उनीहरू बीच तालमेल मिल्न सकेको थिएन र टोली अक्सर नतिजाका लागि भिनिसियस जुनियरमाथि मात्रै निर्भर देखिन्थ्यो ।

न्यू जर्सीमा भएको अन्तिम-१६ को लज्जास्पद हारको धुलो मत्थर हुँदै जाँदा, प्रतिष्ठित मुख्य प्रशिक्षक कार्लो एन्सेलोटीमाथि गम्भीर प्रश्नहरू खडा भएका छन् । एक वर्षअघि उनले कार्यभार सम्हाल्दा उनले ब्राजिललाई फेरि अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलको शीर्ष स्थानमा फर्काउने अपेक्षा गरिएको थियो ।

बाह्र महिना बितिसक्दा यी इटालियन रणनीतिकारको भविष्य गम्भीर संकटमा परेको देखिन्छ । ब्राजिलमा उनलाई हटाउनुपर्ने माग चर्को बन्दै गएको छ, यद्यपि प्रशिक्षक स्वयंले भने यो अन्त्य नभई ‘नयाँ चक्रको सुरुवात’ भएको दाबी गरिरहेका छन् । पछि फर्केर हेर्दा, उनले केही महत्त्वपूर्ण निर्णयहरूमा ठूलो गल्ती गरेको स्पष्ट देखिन्छ ।

तर सन् २०२६ को विश्वकपमा ब्राजिलका लागि वास्तवमा कहाँ गल्ती भयो त ? यसबारे गोलडटकमले ब्राजिलको यात्रा चाँडै टुङ्गिनुका मुख्य कारणहरूको मूल्याङ्कन गरेको छ ।

कमजोर र पाका खेलाडीहरू

ब्राजिलका धेरै समस्याहरू एन्सेलोटीको टोली छनोटमा जडित रहेको कुरा प्रष्ट भइसकेको छ । उनले देशमा विकल्पहरूको अभाव रहेको भन्दै पुराना र धेरै समयदेखि खेलिरहेका खेलाडीहरूमाथि नै बढी विश्वास गरे । उनीहरूका तीनैजना गोलकिपरहरू क्रमशः ३३, ३२ र ३८ वर्षका थिए भने डिफेन्डरहरूको औसत उमेर ३१ वर्ष थियो जसमा जुभेन्टसका पूर्व फुलब्याकहरू डानिलो र एलेक्स सान्ड्रो पनि सामेल थिए जो पुरानो जमानाका अवशेष जस्तै देखिन्थे ।

मिडफिल्डमा ३४ वर्षीय कासेमिरोमाथि फेरि पनि धेरै भार थपिएको थियो र लिभरपुलका पूर्व खेलाडी ३२ वर्षीय फाबिन्होलाई पनि धेरै समय खेल्न दिइएको थियो ।

बोर्नमाउथका युवा खेलाडी रायन (१९) र बोटाफोगोका डानिलो (२५) ले भविष्यका लागि केही आशाको किरण त देखाए, तर एन्सेलोटीले हारपछि टोलीमा नयाँ रगतको खाँचो रहेको कुरा स्वीकार गरे । उनले भने, ‘हामीलाई केही युवा प्रतिभा र उच्च स्तरीय खेलाडीहरूको आवश्यकता छ । यो राष्ट्रिय टोलीसँग एउटा ठोस समूह र राम्रा खेलाडीहरू छन्, तर केही नयाँ खेलाडीहरू आउनु जरुरी छ ।’

नेयमारमाथिको जुवा

पक्कै पनि, टोलीमा सामेल अर्का एक अनुभवी खेलाडीको नामले निकै चर्चा पायो: नेयमार ।

मिडिया र फ्यानहरूको ठूलो दबाबका बीच एन्सेलोटीले ३४ वर्षीय नेयमारलाई टोलीमा राखे जबकि चोटका कारण उनले अक्टोबर २०२३ पछि कुनै पनि खेल खेलेका थिएनन्।

भयो पनि त्यस्तै, विश्वकप सुरु हुनुभन्दा ठीक अगाडि नेयमारलाई पिँडुलामा चोट लाग्यो जसले उनलाई २-३ हप्ताका लागि बाहिर पठायो । यसकारण उनले सुरुवाती दुई खेल गुमाए र तेस्रो खेलमा स्कटल्याण्ड विरुद्ध मात्र १४ मिनेट मैदानमा बिताए। मियामीमा भएको त्यो खेलमा उनी निकै सुस्त देखिए, जुन देशका लागि नायकको पुनरागमन भन्दा पनि कुनै विदाई खेल जस्तो देखिन्थ्यो ।

एन्सेलोटीले जापान विरुद्धको अन्तिम ३२ को रोमाञ्चक खेलमा उनलाई मैदानमै पठाएनन्। नर्वे विरुद्धको खेलमा टोलीले हार टार्न संघर्ष गरिरहँदा उनलाई केही समय दिइएको थियो, तर उनी प्रभावहीन रहे । उनले अन्तिम समयमा पेनाल्टी मार्फत सान्त्वना गोल त गरे तर त्यो सायद उनको अन्तर्राष्ट्रिय करियरको अन्तिम खेल हुने निश्चित छ ।

ठूलो हेलचेक्र्याइँ

नेयमारको चोट र उनको न्यून भूमिकाले गर्दा चेल्सीका जोआओ पेड्रोलाई टोलीमा नराख्ने निर्णय झनै बिझाउने खालको भयो । नेयमारलाई ल्याउँदा बाहिर परेका २४ वर्षीय पेड्रोलाई घरमै छोडिएको थियो जबकि उनले चेल्सीका लागि डेब्यु सिजनमै २९ गोल र असिस्टको योगदान दिएका थिए ।

यस्तो अवस्था थियो कि धेरैले पेड्रो टोलीमा पर्ने मात्र होइन ब्राजिलको ९ नम्बर जर्सी लगाएर सुरुवाती सेटमै खेल्ने अपेक्षा गरेका थिए । एन्सेलोटी आफैंले पनि टोली घोषणा गर्दा पेड्रो ‘यो सूचीमा पर्न योग्य भएको’ स्वीकार गरेका थिए ।

यो हारको समीक्षा हुँदा चेल्सीका यी स्ट्राइकरलाई नलिने निर्णयमाथि बारम्बार प्रश्न उठ्ने निश्चित छ । ब्राजिलका आइकन रोनाल्डो नाजारियोले भने, ‘म इमानदार भएर भन्छु, यो हार बेन्चबाट भएका निर्णयहरूबाटै सुरु भएको हो । जोआओ पेड्रोलाई किन टोलीमा राखिएन म अझै बुझ्न सक्दिन । उनी उत्कृष्ट फर्ममा थिए र ब्राजिललाई फरक शैलीको स्ट्राइकर चाहिएको थियो ।’

भताभुङ्ग मिडफिल्ड

पाका र फर्ममा नभएका खेलाडीहरूमाथिको निर्भरताले गर्दा ब्राजिलको मिडफिल्ड निकै कमजोर देखियो । न्युकासलका ब्रुनो गुइमारेसमाथि सृजनात्मकता र कडा मिहिनेत दुवैको ठूलो भार थियो ।

सुरुमा एन्सेलोटीको टोलीमा मात्र पाँच जना सेन्ट्रल मिडफिल्डर थिए । चोटग्रस्त डिफेन्डर वेस्लीको ठाउँमा पछि म्यानचेस्टर युनाइटेड जाने तयारीमा रहेका एडरसनलाई बोलाइएको थियो। गुइमारेसले ४ असिस्ट दिएर आफ्नो तर्फबाट प्रयास त गरे तर उनलाई अरूको साथ मिलेन । प्रशिक्षकले विकल्पमा रहेका एडरसन र डानिलोलाई निकै कम समय मैदानमा पठाए ।

नर्वेसँगको हारपछि एन्सेलोटीले मिडफिल्डमा सुधार आवश्यक रहेको बताए । उनले भने, ‘हामीले भविष्यको बारेमा सोच्नुपर्छ, मिडफिल्डमा हामीले केही खेलाडीहरू परिवर्तन गर्नुपर्ने कुरा स्पष्ट छ ।’

गलत व्यक्तिको छनोट ?

नर्वे विरुद्धको खेलमा पहिलो हाफमा पाएको पेनाल्टी गुइमारेसले प्रहार गर्नु र त्यो रोकिनुले ठूलो विवाद निम्त्याएको छ । त्यो खेलको निर्णायक मोड थियो ।

भिनिसियस जुनियर उत्कृष्ट फर्ममा भएकाले उनले नै पेनाल्टी हान्ने अपेक्षा गरिएको थियो, तर गुइमारेस अघि सरे । एन्सेलोटीले पछि स्पष्टीकरण दिए कि यो निर्णय तथ्यांकमा आधारित थियो । उनले भने, ‘हाम्रो तथ्यांक अनुसार राफिन्हा पहिलो रोजाइ थिए, त्यसपछि नेयमार र तेस्रोमा ब्रुनो गुइमारेस थिए। उनीहरू नभएको अवस्थामा ब्रुनो नै हाम्रो रोजाइ बने ।’

चोटपटकको मार

एन्सेलोटीको आलोचना भए पनि, केही परिस्थितिले गर्दा उनी लाचार पनि थिए । विश्वकपअघि र प्रतियोगिताकै क्रममा धेरै मुख्य खेलाडीहरू घाइते हुनुले ब्राजिलको टोली कमजोर बनेको थियो ।

टोली छनोट हुनुअघि नै एडेर मिलिटाओ, रोड्रिगो र एस्तेभाओ विलियन बाहिरिइसकेका थिए । जसको अर्थ ब्राजिलका मुख्य राइट-ब्याक र दुई विङ्गरहरू उपलब्ध थिएनन् ।

प्रतियोगिता सुरु भएपछि नेयमार मात्र होइन, राफिन्हा र पाक्वेटा पनि घाइते भए । राफिन्हा दोस्रो खेलमै घाइते भए भने पाक्वेटा जापान विरुद्धको खेलको हाफ-टाइममा बाहिरिनु परेको थियो ।

‘अन्त्य होइन, सुरुवात’

एन्सेलोटीका लागि भने यो असफलता ब्राजिललाई फेरि शिखरमा पुर्‍याउने लामो यात्राको पहिलो पाइला मात्र हो । यी सम्मानित इटालियन प्रशिक्षकले भने, ‘हार एउटा नयाँ साहसिक कार्यको सुरुवात हो। हामीले सुधार गर्नुपर्छ र नयाँ विचारहरू खोज्नुपर्छ । यो अन्त्य होइन, एउटा नयाँ चक्रको सुरुवात हो,’ उनले थपे, ‘हामी यो हारलाई आत्मसात गर्दै आफ्नो काम र खेलाडीहरूको मूल्याङ्कनमा नयाँ उर्जा ल्याउनेछौँ । फुटबल यस्तै हो, कहिलेकाहीँ हारको पीडा व्यवस्थापन गर्नुपर्छ । मलाई यसको बानी छ ।’