यी १५ वर्षीय विलक्षण प्रतिभाले क्रिकेटमा के सम्भव छ भन्ने कुराको सीमालाई अझ फराकिलो बनाउँदै हामीलाई (स्तब्ध भएर) हेर्न बाध्य बनाइरहेका छन् ।
मानव जातिका लागि यो एक अशान्त समय हो । युद्ध, भू-राजनीति र बढ्दो असमानतालाई एकछिन थाती राख्ने हो भने पनि, भारतका कतिपय सहरहरूको तापक्रम मानव सहनशीलताको सीमाभन्दा बाहिर पुगिसकेको छ, जसले गर्दा एउटा राज्यमा मानिसहरूको ज्यान गइरहेको छ भने अर्को राज्यमा केही दिनअघि मात्रै सयौँ मानिस आँधीबेहरीको शिकार भए ।
यी कुनै पनि कुराले प्रकृतिको विनाश गर्ने हाम्रो गतिलाई कम गरेको छैन। यस विनाशको एउटा हिस्साले ‘आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स’लाई मलजल गरिरहेको छ, जसको परिणामस्वरूप मानिसले रोजगारी गुमाइरहेका छन्, असमानता बढिरहेको छ र चिन्ताका विषयहरूको सूचीमा अलि तल भए पनि, धेरै मात्रामा फोहोर सिर्जना भइरहेको छ ।
यस्तो समयमा हामीले खेलकुदप्रति कृतज्ञ हुनुपर्छ। यद्यपि खेलकुदले पनि विश्वव्यापी तापमान वृद्धि मा योगदान पुर्याउँछ, तैपनि यो मानवीय उत्कृष्टताको सीमालाई अझ अगाडि बढाउने एउटा प्रयास हो। हो, खेलाडीहरूले राम्रो तयारीका लागि विज्ञान र प्रविधिको प्रयोग गर्छन्, तर मैदानको उज्यालो प्रकाशमुनि यो मानिस विरुद्ध मानिसकै प्रतिस्पर्धा हो, जहाँ उनीहरूले आफूलाई प्रकृति, रणनीति र कानुनी सीमाभित्र रहेर अन्तिम बिन्दुसम्म परीक्षण गर्छन् ।
हामी कति भाग्यमानी छौँ कि क्रिकेटको यो युगमा हामीसँग आफ्नै एउटा विलक्षण प्रतिभा (prodigy) छ। हामी, जो हुर्कँदा बालक सचिन तेन्दुलकरले आफूभन्दा दोब्बर उमेरका मानिसहरूको सामना गरेको र ज्यान नै लिन सक्ने गतिको बल खेलेको प्रत्यक्ष हेर्न पाएनौँ। हामीसँग सन् ८० को दशकको उत्तरार्धका केही अस्पष्ट भिडियो फुटेजहरू मात्र छन् । टम अल्टरसँगको त्यो अन्तर्वार्ता बहुमूल्य छ । डोन ब्राडम्यानका लागि हामीसँग साहित्य छ। भिभ रिचर्ड्स सायद यो श्रेणीमा नपर्न पनि सक्छन् ।
तर हामी भाग्यमानी पुस्ताले वैभव सूर्यवंशीलाई यो ‘स्ट्रिमिङ’ को युगमा हेर्न पाइरहेका छौँ, जसका रोमान्चक भिडियोहरू हप्तामा दुई-तीन पटक आइरहन्छन् । हामीले उनलाई नदेख्ने पछिल्लो पुस्तालाई उनको बारेमा कथाहरू सुनाइरहनु पर्दैन, हामीले केवल प्याट कमिन्स वा मिचेल स्टार्कका अनुहारहरू देखाइदिए पुग्छ जसले आफूभन्दा आधा कम उमेरको केटा विरुद्ध सबै उपाय लगाउँदा पनि सफलता पाउन सकेनन् । त्यहाँ कुनै राहत छैन, हेरौँ र बुझौँ भन्ने समय छैन, केवल उच्च गुणस्तरको छक्काको वर्षा छ, जसले १५ वर्षको उमेरमा उनलाई आईपीएलको सायद अहिलेसम्मकै उत्कृष्ट सिजन दिलाएको छ। ६८० रन (सर्वाधिक रन), २४२.८५ (उच्चतम स्ट्राइक रेट), ६५ छक्का (कुनै पनि सिजनमा सबैभन्दा धेरै) बनाएका छन् ।
के हामीले वास्तवमै जे देखिरहेका छौँ त्यसको गहिराइलाई कदर गरिरहेका छौँ ? यसको एउटा सानो उदाहरण अनुभवी प्रसारकहरूको आवाजमा सुनिने अचम्मको भाव हो, जसले अन्तर्वार्तामा सूर्यवंशीलाई ‘सानो बच्चा’ जस्तो व्यवहार गर्छन् ।
उनी मात्र १५ वर्षका हुन् भन्ने कुरा बिर्सन पक्कै सजिलो छैन, तर उनी त्योभन्दा धेरै माथि छन्। यस्तो गतिको बलिङ विरुद्ध यति नियमित रूपमा छक्काको वर्षा यसअघि कहिल्यै देखिएको थिएन । सूर्यवंशीले जे गरिरहेका छन्, त्यो हामीले उनको उमेरमा देख्ने गरेका जङ्गली कल्पनाहरू भन्दा पनि निकै परको कुरा हो।
न्यु चण्डीगढमा भएको ‘एलिमिनेटर’ खेलमा सनराइजर्स हैदराबादले एउटा अन्तिम निराशाजनक प्रयास गर्यो: पहिलो बलदेखि नै ‘योर्कर’ फ्याँक्ने। तर केही सीप लागेन ।
कमिन्सले हरेक प्रकारका अनौठा फिल्डिङहरू मिलाए, तर फिल्डरहरूको कुनै अर्थ रहेन जबसम्म सूर्यवंशीले एउटा यस्तो शट खेल्ने प्रयास गरेनन् जहाँ उनले बललाई भन्दा फिल्डिङलाई हेरेर खेलेको बताए। फलस्वरूप बल ‘टप एज’ लागेर ‘डीप थर्ड’ मा पुग्यो । यदि उनले ‘अपर-कट’ वा ‘र्याम्प’ गरेको भए त्यो छक्का हुने थियो र २९ बलमा उनको शतक पूरा हुने थियो, जुन उनको १३औँ छक्का हुने थियो।
अग्लो ‘ब्याक लिफ्ट’, तीखो नजर, कडा प्रहार गर्दाको त्यो अकल्पनीय सन्तुलन, ‘अफ साइड’ तर्फ झुकाव, शरीरको लचकता र पलभरमै निर्णय लिने क्षमता-यी सबै कुराहरू यस आईपीएलमा एकसाथ देखिइरहेका छन्, जसरी त्यसअघि अन्डर-१९ विश्वकप र अघिल्लो आईपीएलमा देखिएका थिए। क्षमता त छँदै छ, थप अनुसन्धानले सूर्यवंशीका अद्वितीय प्राकृतिक गुणहरूबारे बताउला, तर हामीलाई के थाहा छ भने उनले आफ्नो ब्याटिङमा १०,००० घण्टाको कडा मेहनत खर्चिसकेका छन् । उनी अझै पनि त्यस्ता उत्कृष्ट प्रदर्शनहरूका लागि आफ्नो प्रशिक्षणमा धेरै समय दिइरहेका छन् । र उनलाई त्यो मेहनत आवश्यक पनि छ, किनभने उनको ब्याक लिफ्ट जति गहिरो र अग्लो छ, त्यसमा सानो गल्तीले पनि धेरै कुरा बिग्रन सक्छ ।
सूर्यवंशीलाई बनाउन प्रविधिले पनि भूमिका खेल्यो, तर अप्रत्याशित तरिकाले । यसले बिहारको समस्तीपुरको एउटा केटालाई ब्रायन लाराका पुराना भिडियोहरू हेर्ने अवसर जुराइदियो । बाँकी सबै मानवीय उत्कृष्टताको खोजी हो, जसले क्रिकेटका सबैभन्दा थकित र निराश प्रशंसकहरूलाई पनि यस सिजन राजस्थान रोयल्सका खेलहरू हेर्न बाध्य बनाएको छ ।
हरेक पटक सूर्यवंशीले ब्याटिङ गर्दा, हाम्रो खेलमा मानवीय रूपमा के सम्भव छ भनेर हेर्ने एउटा अवसर जस्तो लाग्छ। उनले केभिन पिटरसनसँगको अन्तर्वार्तामा भनिसकेका छन् कि उनलाई टी-२० इनिङ्समा २०० रन बनाउन सक्छु भन्ने लाग्छ। हैदराबाद विरुद्धको खेलमा केही समयका लागि त यस्तो लाग्यो कि त्यो पूरा अन्तर्वार्ता सार्वजनिक हुनुअघि नै उनले यो उपलब्धि हासिल गर्नेछन् । यो शुक्रबार गुजरात टाइटन्स विरुद्धको ‘क्वालिफायर २’ मा हुन सक्छ । यदि भएन भने, हामी आशा गर्नेछौँ कि राजस्थान रोयल्स आइतबारको फाइनलमा पुग्नेछ । त्यसपछि हामी सूर्यवंशीले खेल्ने अर्को पटकको प्रतीक्षा गर्नेछौँ—यो जान्नका लागि कि उनले कतिसम्म हासिल गर्न सक्छन् । साँचो अर्थमा उनी एउटा यस्तो कारण हुन् जसले भन्न बाध्य बनाउँछ: बाँच्नुको पनि एउटा अर्थ छ, कम्तीमा उनी ब्याटिङ गरिरहेको बेलासम्म ।
इएस्पिएन क्रिक इन्फोमा प्रकाशित मोंगाको लेखको अनुवाद
प्रतिक्रिया