क्युबामा आक्रमणको तयारी गर्दै अमेरिका

एजेन्सी । क्युबा विरुद्धको अमेरिकी दबाब अभियान नयाँ चरणमा प्रवेश गरेको देखिन्छ । यसले कम्युनिस्ट शासित क्यारिबियाली टापुका लागि ट्रम्प प्रशासनको अन्तिम योजनाबारे गम्भीर प्रश्नहरू उठाएको छ ।

अमेरिकी न्याय विभागले बुधबार पूर्व क्युबाली राष्ट्रपति राउल क्यास्ट्रो विरुद्धको अभियोग सार्वजनिक गरेको छ । उनलाई सन् १९९६ मा दुईवटा विमान खसालेको घटनामा हत्याको आरोप लगाइएको छ ।

९४ वर्षीय क्यास्ट्रो त्यस समयमा देशको रक्षामन्त्री थिए । मे २० मा चालिएको यो कदम, जुन क्युबा गणतन्त्रको आधिकारिक जन्म मानिने प्रतीकात्मक रूपमा महत्त्वपूर्ण मिति हो, ले वाशिङटन र हवानाबीचको तनावमा तीव्र वृद्धि गरेको छ ।

एफबीआई निर्देशक काश पटेलले क्यास्ट्रो र अन्य पाँचजना विरुद्धको अभियोगलाई जवाफदेहितातर्फको ठूलो कदम भनेका छन् । यो उपाय राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले क्युबामा सत्ता परिवर्तन गर्ने व्यापक प्रयासको एक हिस्सा हो ।

यस रणनीतिमा हालैका आर्थिक प्रतिबन्धहरूलाई अझ कडा बनाउने र जनवरीदेखि टापुमा तेल नाकाबन्दी लागू गर्ने प्रयासहरू समावेश छन् ।

यसले क्युबामा आर्थिक संकटलाई अझ बिगारेको छ र सोभियत संघको पतनपछिको सबैभन्दा ठूलो परीक्षाको सामना क्युबाले गरिरहेको छ । क्युबाका ऊर्जामन्त्री भिसेन्टे डे ला ओ लेभीले गत साता टापुमा तेल र डिजेल सकिएको र देशको अवस्था अत्यन्तै तनावपूर्ण रहेको बताएका थिए ।

क्युबाका केही अधिकारीहरूले हालैका हप्ताहरूमा सम्भावित अमेरिकी सैन्य हस्तक्षेपको बारेमा चेतावनी दिएका छन् । विभिन्न सञ्चारमाध्यमका रिपोर्ट अनुसार, क्युबाले रुस र इरानबाट ३०० भन्दा बढी सैन्य ड्रोनहरू अमेरिकाविरुद्ध प्रयोग गर्न सक्ने गरी जम्मा गरिरहेको र ट्रम्प प्रशासनले क्युबाको तटमा गुप्तचरी उडानहरू गरिरहेको दाबी गरिएको छ । यो ढाँचा भेनेजुएला र इरानमा अमेरिकी सैन्य कारबाही अघि पनि देखिएको थियो ।

बेलायतको नटिंघम विश्वविद्यालयका ल्याटिन अमेरिकी इतिहासका प्राध्यापक एन्टोनियो कासियाले अमेरिकी पक्षबाट प्रत्यक्ष सैन्य कारबाहीलाई गम्भीर रूपमा विचार भइरहेकोमा शंका व्यक्त गरेका छन् । तर, क्युबाली राज्यले भने सधैं सैन्य खतरालाई गम्भीरताका साथ लिने र त्यसको तयारी गर्ने गरेको उनले सीएनबीसीलाई बताए ।

‘पेन्टागनको सधैं यो धारणा रहेको छ कि सैन्य कारबाहीले अमेरिकी सैनिकहरूलाई अस्वीकार्य स्तरमा क्षति पुर्याउनेछ । त्यसैले अमेरिका क्युबाको सन्दर्भमा कहिले नरम र कहिले तातो देखिन्छ । एक मिनेटमा गोप्य वार्ता र अर्को मिनेटमा तत्काल कारबाहीको धम्की,’ कासियाले भने ।

‘अहिलेसम्म ट्रम्पले प्रणालीलाई कमजोर बनाउन आर्थिक उपायहरूको प्रयोग जारी राख्ने कुरा गरेका छन् र उनले निश्चित रूपमा त्यही गरिरहेका छन् । यो युद्धभन्दा सस्तो छ र यसले सामान्य क्युबालीहरूको जनजीवनलाई अझ कठिन बनाइरहेको छ,’ उनले थपे ।

क्युबाली राष्ट्रपति मिगेल डियाज–कानेलले बुधबार क्यास्ट्रोविरुद्धको अभियोगलाई खारेज गर्दै सामाजिक सञ्जालमा यो क्युबा विरुद्ध सैन्य आक्रामकतालाई जायज ठहराउन बनाइएको एक राजनीतिक चाल मात्र हो भनेका छन् । हप्ताको सुरुमा डियाज–कानेलले वाशिङटनको सैन्य हस्तक्षेपको धम्की सर्वविदित रहेको बताउँदै त्यस्तो भएमा अकल्पनीय परिणामसहितको रक्तपात हुनेछ भनेका थिए ।

ट्रम्पले पहिले क्युबाको मैत्रीपूर्ण कब्जाको सम्भावनाबारे कुरा गरेका थिए र ह्वाइट हाउसले इरान युद्धपछि हवानामा ध्यान केन्द्रित गर्न सक्ने बताएका थिए । अमेरिकी राष्ट्रपतिले आफूले चाहे जे पनि गर्न सक्ने र क्युबालाई नियन्त्रणमा लिने श्रेय प्राप्त गर्ने समेत बताएका थिए ।

भेरिस्क मेपलक्रफ्टका रोबर्ट मुन्क्सका अनुसार, वाशिङटनको हालको गतिविधिले तत्काल प्रत्यक्ष कदम चाल्नु भन्दा दबाब सिर्जना गर्नेतर्फ बढी संकेत गर्छ । क्युबाको सबैभन्दा ठूलो जोखिम विदेशी हस्तक्षेप नभई ‘के राज्यले नियन्त्रणमा रहन पर्याप्त समयसम्म बिजुली बाल्न सक्छ’ भन्ने हो ।

सुरक्षा बलहरूले छोटो समयको लागि अशान्ति रोक्न सके पनि बिजुली कटौतीले खाद्य र पानीको अभाव निम्त्याउने र गम्भीर अस्थिरता पैदा गर्न सक्ने उनले बताए । ‘क्युबाभित्र बढ्दो मानवीय संकट एउटा यस्तो पक्ष हो जसले दुवै पक्षलाई आकस्मिक प्रतिक्रियाका लागि बाध्य पार्न सक्छ,’ मुन्क्सले थपे ।

एटलान्टिक काउन्सिलका अलेक्जेन्डर बी ग्रेले ट्रम्प प्रशासनको क्युबाका लागि अन्तिम योजना स्पष्ट रहेको बताए । ‘यो क्यास्ट्रो शासनलाई अवैध बनाउनु र मध्यम अवधिमा आन्तरिक परिवर्तनको लागि वातावरण सिर्जना गर्नु हो जुन अमेरिकी स्वार्थसँग मेल खान्छ । अमेरिकी स्वार्थ भनेको हवानामा यस्तो शासन होस् जुन अमेरिकी सुरक्षा प्राथमिकताहरूसँग जोडिएको होस् र चीन तथा रुस जस्ता अमेरिकी प्रतिद्वन्द्वीहरूको हस्तक्षेपको विरोधी होस्,’ उनले थपे ।