४८ घण्टाभित्र होर्मुज खोल्न इरानलाई ट्रम्पको चेतावनी

एजेन्सी । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले होर्मुज स्ट्रेट खोल्नका लागि इरान लाई नयाँ समयसीमा सहित चेतावनी दिएका छन् ।

होर्मुजलाई पूर्ण रूपमा खोल्न ‘इरानसँग ४८ घण्टा’ रहेको ट्रम्पले चेतावनी दिएका छन् ।

ट्रम्पले ट्रुथ सोशलमा भनेका छन्, ‘यदि इरानले कुनै धम्की बिना आगामी ४८ घण्टाभित्र होर्मुज स्ट्रेट खोलेन भने, अमेरिका उसका धेरै पावर प्लान्टहरूमा आक्रमण गरेर तिनीहरूलाई नष्ट गर्नेछ र यसको सुरुवात उनीहरूको सबैभन्दा ठूलो प्लान्टबाट हुनेछ।’

शनिबार ट्रम्पको चेतावनी त्यस्तो समयमा आएको हो, जब केही घण्टाअघि इरानका दुई मिसाइलहरूले दक्षिणी इजरायललाई निशाना बनाएका थिए, जसमा इजरायलको अघोषित परमाणु केन्द्र पनि समावेश रहेको बीबीसीले जनाएको छ । यस आक्रमणमा १०० भन्दा बढी मानिस घाइते भएका छन्, जुन युद्ध सुरु भएयताको सबैभन्दा ठूलो हमला मानिएको छ ।

ट्रम्पले यो नयाँ पोस्ट भारतीय समय अनुसार आइतबार बिहान करिब ५ बजे गरेका थिए ।

होर्मुज स्ट्रेट त्यो समुद्री मार्ग हो जहाँबाट विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल आपूर्ति हुन्छ ।

इरानमाथि अमेरिका र इजरायलका आक्रमणपछि होर्मुजमा तेल आपूर्ति लगभग बन्द भएको छ ।

होर्मुज स्ट्रेट विश्वका सबैभन्दा व्यस्त तेल ढुवानी मार्गमध्ये एक हो । यसलाई इरानले फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलका आक्रमणपछि प्रभावकारी रूपमा बन्द गरेको छ ।

यो जलमार्ग उत्तरतर्फ इरान र दक्षिणतर्फ ओमान र संयुक्त अरब इमिरेट्सले घेरिएको छ । यसको चौडाइ प्रवेश र निकासमा करिब ५० किलोमिटर (३१ माइल) र सबैभन्दा साँघुरो भागमा करिब ३३ किलोमिटर छ ।

यसले खाडी देशहरूलाई अरब सागरसँग जोड्छ।

विश्वको करिब २०% तेल र तरलीकृत प्राकृतिक ग्यास (एलएनजी) सामान्यतया यही स्ट्रेटबाट ढुवानी गरिन्छ ।

यसमा केवल इरान मात्र होइन, कतार, इराक, कुवैत, र यूएईजस्ता अन्य खाडी देशहरूको तेल पनि समावेश हुन्छ ।

सामान्यतया प्रत्येक महिना करिब ३,००० जहाज यस मार्गबाट गुज्रिन्छन्, तर पछिल्ला दिनहरूमा यो संख्या निकै घटेको छ, किनकि इरानले ट्यांकर र अन्य जहाजहरूमा आक्रमण गर्ने धम्की दिएको छ।

समाचार एजेन्सी एएफपीका अनुसार मार्च १८ सम्मका तथ्यांकमा युद्ध सुरु भएदेखि कम्तीमा २१ जहाजमाथि आक्रमण भएको, तिनीहरूलाई निशाना बनाइएको वा आक्रमणको सूचना दिइएको छ।

युद्धपछि विश्वव्यापी ऊर्जा मूल्यमा तीव्र वृद्धि भएको छ। कच्चा तेलको मूल्य प्रति ब्यारेल १०० डलरभन्दा माथि पुगेको छ-यो यस वर्ष करिब ७०% र अघिल्लो वर्षको तुलनामा करिब ५०% बढी हो।

इरानबारे ट्रम्पले अरू के भने?

पछिल्ला केही घण्टामा डोनाल्ड ट्रम्पले ट्रुथ सोशलमा इरानबारे केही नयाँ बयानहरू पनि साझा गरेका छन्।

ट्रम्पले न्यू योर्क टाइम्सको एक रिपोर्टको जवाफ दिँदै लेखेका छन्, ‘अमेरिकाले इरानलाई नक्शाबाट मेटिदिएको छ।’

यो रिपोर्ट ट्रम्पको युद्ध रेकर्डको विश्लेषणमा आधारित थियो, जसको शीर्षक थियो-ट्रम्प इज हाइडिङ द ट्रुथ अबाउट वार इन इरान ।

उनले आफू इरानमा लक्ष्य हासिल गर्न ‘असफल’ भएको आरोप अस्वीकार गर्दै भने, ‘हो, मैले हासिल गरेको छु, त्यो पनि निर्धारित समयभन्दा धेरै हप्ता अगाडि।’

उनले थप भने, ‘तिनीहरूको नेतृत्व समाप्त भइसकेको छ, उनीहरूको नौसेना र वायुसेना ध्वस्त भइसकेका छन्, उनीहरूसँग कुनै रक्षा बाँकी छैन र उनीहरू सम्झौता गर्न चाहन्छन्। म चाहन्न।’

इरानको जवाफ

इरानी संसदका सभामुख मोहम्मद बागर गालिबाफका अनुसार, इजरायल ‘इरानका मिसाइलहरू रोक्न असफल भइरहेको छ।’

समाचार एजेन्सीका अनुसार ट्रम्पको धम्कीपछि इरानी सेनाले क्षेत्रका अमेरिकी र तिनका सहयोगी देशहरूको ऊर्जा केन्द्रहरू तथा पानी शुद्धीकरण पूर्वाधारमा आक्रमण गर्ने जनाएको छ ।

यसअघि गालिबाफले एक्समा लेखेका थिए, ‘यस्तो देखिन्छ कि इजरायल र अमेरिकासँगको युद्धका लागि पहिले नै तय गरिएका रणनीतिहरू लागू गर्ने समय आएको छ ।’

उनले भने, ‘यदि इजरायलले कडा सुरक्षा भएको डिमोना क्षेत्रमा पनि मिसाइल रोक्न सकिरहेको छैन भने, यसले संकेत गर्छ कि संघर्ष नयाँ चरणमा प्रवेश गरिसकेको छ। इजरायलको आकाश अब असुरक्षित छ।’

इजरायलको ‘न्यूक्लियर अड्डामा’ मा इरानको हमला

इरानका पछिल्ला हमलाहरूले इजरायलको मिसाइल रक्षा प्रणाली पार गर्दै आवासीय भवनहरूको बाहिरी भागमा ठूलो क्षति पुर्‍याएका छन्। त्यहाँ जमिनमा ठूला खाडलहरू बनेका छन्।

उद्धार टोलीका अनुसार अरद शहरमा ८८ जना घाइते भएका छन्, जसमा १० जनाको अवस्था गम्भीर छ। यसअघि नजिकैको डिमोनामा ३३ जना घाइते भएका थिए। घटनास्थलका दृश्यहरूमा ठूलो खाडल, भग्नावशेष र व्यापक विनाश देखिएको छ।

डिमोनामा एउटा त्यस्तो केन्द्र छ, जसलाई मध्यपूर्वको एकमात्र परमाणु हतियार भण्डार भएको स्थान मानिन्छ, यद्यपि इजरायलले आधिकारिक रूपमा यस्तो दाबी स्वीकार गरेको छैन।

इजरायली सेनाले एएफपीलाई डिमोनामा एक भवनमा ‘प्रत्यक्ष मिसाइल आक्रमण’ भएको जानकारी दिएको छ। विभिन्न स्थानमा हताहत भएका छन्, जसमा १० वर्षको एक बालक पनि छन्, जसको अवस्था गम्भीर छ।

अरदमा उद्धारकर्मीहरूले क्षतिग्रस्त भवनहरूको भग्नावशेषमा खोजी जारी राखेका छन्।

इजरायलका प्रधानमन्त्री बिन्यामिन नेतन्याहू ले ‘हरेक मोर्चामा’ जवाफ दिने बताएका छन्।

नेतन्याहूले यस आक्रमणलाई ‘धेरै कठिन साँझ’ भन्दै इरानमाथि आक्रमण जारी राख्ने बताएका छन्। केही घण्टापछि इजरायली सेनाले तेहरानमा आक्रमणहरूको श्रृंखला सुरु गरेको जनाएको छ।

इरानले भने डिमोनामाथिको आक्रमण, उसको नतांज परमाणु केन्द्रमा भएको इजरायली आक्रमणको जवाफ भएको बताएको छ। इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कोर्प्सले दक्षिणी इजरायलका अन्य शहरहरूसँगै कुवैत र यूएईका सैन्य ठिकानाहरू पनि निशाना बनाएको जनाएको छ।

नतांज आक्रमणपछि संयुक्त राष्ट्रका परमाणु निगरानी प्रमुख राफेल ग्रासीले सैन्य संयम अपनाउन आग्रह दोहोर्‍याएका छन्, ताकि कुनै परमाणु दुर्घटनाको जोखिम टार्न सकियोस्।

नतांज केन्द्रमा भूमिगत सेन्ट्रिफ्युजहरू छन्, जसको प्रयोग इरानको विवादास्पद परमाणु कार्यक्रमका लागि युरेनियम संवर्धनमा गरिन्छ। यो केन्द्र जुन २०२५ को युद्धमा पनि क्षतिग्रस्त भएको थियो।