चीनबाहेक अन्यत्र डेटा सेन्टरहरू निर्माण कठिन हुने इलोन मस्कको चेतावनी

एजेन्सी । पृथ्वीमा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) को विस्तारले विशाल हार्डवेयर पर्खालको सामना गने इलोन मस्कले चेतावनी दिएका छन् ।

उनले विश्वव्यापी बिजुलीको गम्भीर अभावका कारण चीन बाहिर कतै पनि नयाँ एआई डेटा सेन्टरहरू निर्माण र विस्तार गर्न लगभग असम्भव रहेको खुलासा पनि गरेका छन् ।

पडकास्टर द्वारकेश पटेल र जोन कोलिन्सनसँग कुरा गर्दै टेस्ला र एक्सएआईका संस्थापक मस्कले उन्नत एआई चिप्सको उत्पादन तीव्र रूपमा बढिरहेको भए पनि विश्वको विद्युतीय ग्रिडहरू भने पूर्ण रूपमा स्थिर रहेको बताए ।

‘ऊर्जाको उपलब्धता नै मुख्य समस्या हो,’ मस्कले हालै पोस्ट गरेको एक अन्तर्वार्ता क्लिपमा द्वारकेश पटेललाई बुझाउँदै भने, ‘तपाईंले चीन बाहिरको विद्युतीय उत्पादनलाई हेर्नुभयो भने… यो कमबेसी स्थिर छ । थोरै मात्र वृद्धि भएको छ, तर प्रायः स्थिर नै छ ।’

मस्कका अनुसार, एआई क्षेत्रमा आएको उछालको तीव्र मागलाई सम्बोधन गर्न बिजुली उत्पादन द्रुत गतिमा बढाउने चीन एक मात्र देश हो । उनले प्रतिस्पर्धी पश्चिमी प्रविधि कम्पनीहरूलाई कडा चेतावनी दिँदै भने, ‘तपाईंले चीन बाहेक अन्यत्र डेटा सेन्टरहरू राख्दै हुनुहुन्छ भने बिजुली कहाँबाट पाउनुहुन्छ ? विशेषगरी जब तपाईं यसको विस्तार गर्नुहुन्छ… तपाईं चिप्स कसरी चलाउनुहुन्छ ? कुनै जादुई ऊर्जा स्रोत छ ? वा जादुई बिजुलीका परीहरू छन् ?’

प्रविधि कम्पनीहरूले नेभाडा मरुभूमिलाई सौर्य प्यानलले ढाक्ने जस्ता आफ्ना सुविधाहरूका लागि ठूला हरित ऊर्जा आयोजनाहरू किन निर्माण गर्दैनन् भनेर सोधिएको प्रश्नमा मस्कले पृथ्वीमा हुने प्रशासनिक अवरोध र नियामक जटिलतातर्फ औंल्याए ।

‘त्यसका लागि अनुमति लिने प्रयास त गर्नुहोस् । अन्तरिक्षमा भन्दा जमिनमा विस्तार गर्न धेरै गाह्रो छ । अन्तरिक्ष वास्तवमै नियामक खेल हो,’ मस्कले भने । जमिनमा डेटा सेन्टर निर्माणमा हुने स्थानीय विरोध र अनुमतिमा हुने ढिलाइ बाहेक मस्कले पृथ्वीमा आधारित परम्परागत सौर्य ऊर्जा बादल, मौसम, वायुमण्डलीय ऊर्जाको क्षय र रातभर डेटा सेन्टरहरू चलाउन ब्याट्री प्रयोग गर्दा लाग्ने भारी खर्च जस्ता वातावरणीय सीमाहरूबाट ग्रसित रहेको तर्क गरे ।

पृथ्वीका यी सीमाहरूका कारण मस्कले एउटा भविष्यवाणी गरेः आगामी ३० देखि ३६ महिनाभित्र अन्तरिक्ष एआई चलाउनका लागि सबैभन्दा सस्तो र आर्थिक रूपमा आकर्षक स्थान बन्नेछ । मस्कले कक्षमा जीपीयू डेटा सेन्टरहरू पठाउनुका धेरै प्रमुख फाइदाहरू उल्लेख गरे ।

तीमध्ये एउटा प्रकाशलाई रोक्ने वायुमण्डलको अभावका कारण बढ्दो सौर्य दक्षता हो । मस्कका अनुसार, पृथ्वीको वायुमण्डलका कारण पृथ्वीमा ३० प्रतिशत ऊर्जाको क्षति हुन्छ र कुनै मौसम चक्र वा रात नहुने भएकाले अन्तरिक्षमा रहेको सौर्य प्यानलले जमिनको तुलनामा करिब पाँच गुणा बढी ऊर्जा उत्पादन गर्छ ।

दोस्रो फाइदा भनेको ब्याट्रीको अतिरिक्त भार नहुनु हो । अन्तरिक्षमा आधारित सौर्य प्यानलहरूले निरन्तर सूर्यको प्रकाश पाउन सक्ने भएकाले कक्षीय डेटा सेन्टरहरूले ब्याकअपका लागि चाहिने ठूला ब्याट्रीहरूको भारी खर्चलाई पूर्ण रूपमा हटाउँछन् ।

अन्तरिक्षका लागि बनाइने सौर्य सेलहरूलाई भारी फ्रेमिङ वा बाक्लो सुरक्षात्मक सिसाको आवश्यकता पर्दैन किनभने अन्तरिक्षको कक्षमा हावा, वर्षा वा असिना हुँदैन जसले गर्दा यिनीहरूलाई हलुका र निर्माण गर्न सस्तो बनाउँछ ।