ट्रम्प र सी भेटवार्ताको एक हप्ता: दुई ठूला अर्थतन्त्रका प्राथमिकताबारे फरक-फरक सन्देश

एजेन्सी । अमेरिका र चीनका राष्ट्रपतिहरूबीच बेइजिङमा भएको भेटवार्ताको एक हप्तापछि विश्वका दुई ठूला अर्थतन्त्रहरूले एसियाका लागि आफ्ना प्राथमिकताका बारेमा फरक–फरक सन्देशहरू पठाइरहेका छन् ।

चीनको अर्थतन्त्र ठूलो मात्रामा निर्यात र स्वतन्त्र व्यापारमा निर्भर छ । विश्व बैंकको तथ्यांकका आधारमा गरिएको सीएनबीसीको गणना अनुसार, विश्वभर उत्पादन हुने सामानको करिब २८ प्रतिशत हिस्सा चीनले ओगट्छ ।

चीनका राष्ट्रपति सी चिनपिङ र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पबीच गत हप्ता भएको शिखर सम्मेलनका बारेमा बेइजिङले जारी गरेको विज्ञप्तिमा भन्सार शुल्क लामो समयसम्म न्यून रहने उल्लेख गरिएको छ । तर, अमेरिकाले भने यसबारे कुनै चर्चा गरेको छैन ।

शनिबार चिनियाँ वाणिज्यमन्त्री वाङ वेन्ताओले भर्खरै सम्पन्न एपेक व्यापार मन्त्रीहरूको बैठकको मुख्य उपलब्धि एसिया प्रशान्त क्षेत्रको स्वतन्त्र व्यापार क्षेत्रको अवधारणालाई अगाडि बढाउनु रहेको बताए । तर, अमेरिकी प्रतिनिधिमण्डलका वरिष्ठ अधिकारी केसी के. म्याकले भने अमेरिकाले सन्तुलित व्यापारमा जोड दिने बताए जुन ट्रम्प प्रशासनले भन्सार शुल्क लगाउनुको मुख्य तर्क हो । उनले एफटीएएपीलाई एक गन्तव्य भन्दा पनि केवल एउटा एजेन्डाको रूपमा व्याख्या गरे ।

अमेरिका र चीनले रचनात्मक रणनीतिक स्थिरतालाई कसरी अगाडि बढाउँछन् भन्नेबारे अझै धेरै विवरण आउन बाँकी छ । हालसम्म भएको सहमति अनुसार, चीनले २०० वटा बोइङ विमान र सन् २०२८ सम्म वार्षिक १७ अर्ब डलरको अमेरिकी कृषि उत्पादन खरिद गर्नेछ ।

शनिबार सार्वजनिक गरिएको चिनियाँ प्रतिवेदन अनुसार, दुवै पक्ष ट्रम्प–सी भेटवार्ताका आर्थिक नतिजाहरूको विवरणमा जतिसक्दो चाँडो सहमतिमा पुग्न चाहन्छन् । यसले दुई देशबीच अझै पनि केही विषयमा मतभेद कायमै रहेको संकेत गर्छ । यसबारे अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले भने तत्काल कुनै प्रतिक्रिया दिएको छैन ।

अमेरिका र चीनबीचको प्रविधि युद्ध अब एसियाका अन्य क्षेत्रमा पनि विस्तार भइरहेको छ । चिनियाँ वाणिज्यमन्त्री वाङका अनुसार, एपेक बैठकमा डिजिटल व्यापार सहयोगमा नयाँ सहमति भएको छ । यस अन्तर्गत ई–कमर्सलाई सहज बनाउने र एआई सम्बन्धी व्यापारिक आदानप्रदानलाई बलियो बनाउने योजना छ ।

अमेरिकाले चिनियाँ कम्पनीहरूलाई उन्नत सेमिकन्डक्टर (चिप) मा पहुँच रोक्न प्रतिबन्ध लगाए पनि चिनियाँ कम्पनीहरूले सस्तो वा निःशुल्क प्रयोग गर्न सकिने एआई मोडलहरू ल्याइरहेका छन् जसले अमेरिकी प्रतिस्पर्धीहरूसँगको दूरी कम गर्दै लगेको छ।

अर्कोतर्फ, अमेरिकी अधिकारी म्याकले अमेरिकी प्रविधि कम्पनीहरूलाई यस क्षेत्रको नेतृत्वदायी भूमिकामा राखिरहने योजनामा जोड दिए । जुलाईमा चीनको चङ्तुमा हुने डिजिटल हप्तामा अमेरिकी कम्पनीहरूले कार्यशालाहरू सञ्चालन गर्नेछन् ।

चीनले यस कार्यक्रमको आयोजना गरे पनि अमेरिकाले यसलाई सबै २१ एपेक अर्थतन्त्रहरूसँग जोडिने अवसरको रूपमा लिएको छ ।

यस वर्षको एपेक बैठकहरूको आयोजक चीन हो जसको समापन आगामी नोभेम्बरमा शेन्जेनमा हुने उच्चस्तरीय भेलाबाट हुनेछ । उक्त अवसरमा ट्रम्प र सीबीच पुनः भेट हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

चिनियाँ वाणिज्यमन्त्री वाङले शुक्रबारको उद्घाटन सत्रमा आफ्नो अनुपस्थितिको कारण अत्यावश्यक सरकारी काम भएको बताए पनि यसबारे थप खुलाएनन् ।