एआईले सामसङलाई बनायो १० खर्ब डलरको कम्पनी, कामदारहरू चाहन्छन् राम्रो बोनस

एजेन्सी । सामसङ इलेक्ट्रोनिक्स विश्वव्यापी आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) को लहरबाट सबैभन्दा बढी लाभ लिने कम्पनीहरूमध्ये एक बनेको छ ।

सेमिकन्डक्टरको बढ्दो मागले दक्षिण कोरियाको यस सबैभन्दा ठूलो संस्थालाई यस वर्ष १० खर्ब डलरको कम्पनीमा परिणत गरिदिएको छ । यसले सौलको सेयर बजारलाई विश्वकै छैटौं ठूलो स्थानमा पुर्याउन मद्दत गरेको छ ।

तर, देशको एउटा तप्का भने यो नतिजाबाट खुसी छैन र ती हुन् सामसङका कामदारहरू ।

एआई उद्योगलाई मेमोरी चिप्सको चरम आवश्यकता भएको यस समयमा हजारौं कर्मचारीहरूले हडताल गर्ने धम्की दिएका थिए जसले चिप्सको आपूर्तिमा ठूलो अवरोध पुर्याउन सक्थ्यो ।

बिहीबार निर्धारित हडताल सुरु हुनुभन्दा केही घण्टा अगाडि कामदार युनियनहरूले व्यवस्थापनसँग एउटा प्रारम्भिक सम्झौता भएको घोषणा गरे । यो सम्झौता कार्यान्वयन हुन युनियन सदस्यहरूको मतदान आवश्यक छ, तर यसलाई सामसङका कर्मचारीहरूको प्रारम्भिक जीतका रूपमा हेरिएको छ ।

उनीहरूले कम्पनीको कीर्तिमानी नाफाका आधारमा उच्च पारिश्रमिकको माग गरिरहेका थिए । १८ दिनसम्म चल्ने भनिएको यस हडतालमा ४८ हजारभन्दा बढी कर्मचारीहरू सहभागी हुने अनुमान थियो जुन सामसङको इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो प्रदर्शन हुने पक्का थियो । यसमा सहभागी हुने अधिकांश कर्मचारीहरू मेमोरी चिप्स उत्पादनमा संलग्न थिए जुन एनभिडिया र एएमडी जस्ता प्रविधि दिग्गजहरूका लागि महत्त्वपूर्ण पुर्जा हो ।

उत्पादन ठप्प हुने सम्भावनाले दक्षिण कोरियाली सरकार र विश्वव्यापी प्रविधि उद्योग दुवैलाई चिन्तित बनाएको थियो । सामसङको राजस्वले गत वर्ष दक्षिण कोरियाको कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) को १२ प्रतिशतभन्दा बढी हिस्सा ओगटेको थियो ।

इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो डेटा सेन्टर निर्माण भइरहेको र चिप्सको अभाव रहेको अवस्थामा सामसङ विश्वका तीन मुख्य मेमोरी चिप निर्माताहरूमध्ये एक हो । दक्षिण कोरियाका प्रधानमन्त्री किम मिन–सोकले सामसङको सेमिकन्डक्टर उत्पादनमा आउने कुनै पनि अवरोध एउटा कम्पनीको घाटा मात्र नभएर राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा गहिरो चोट हुने बताएका थिए ।

सामसङका कामदारहरूको यो प्रारम्भिक जीत यस्तो समयमा आएको छ जब एआईको उदयले विश्वभरिका प्रविधि क्षेत्रका रोजगारीहरू संकटमा परेका छन् । गत बुधबार मात्र मेटाले एआईमा थप लगानी गर्न करिब १५ हजार कर्मचारीहरूलाई कटौती वा अन्यत्र सरुवा गरेको थियो ।

लिंक्डइन, अमेजन र स्न्याप जस्ता अन्य कम्पनीहरूले पनि यस वर्ष एआईका कारण कर्मचारी कटौती र पुनःसंरचनाको घोषणा गरेका छन् ।

सामसङले गत महिना सार्वजनिक गरेको त्रैमासिक नाफा अघिल्लो वर्षको तुलनामा ८.५ गुणा बढी थियो । अहिले कामदारहरू यही नाफामा आफ्नो ठूलो हिस्सा खोजिरहेका छन् ।

युनियनहरूले वार्षिक तलबको ५० प्रतिशतमा सीमित गरिएको बोनसको सीमा हटाउन र वार्षिक सञ्चालन नाफाको १५ प्रतिशत बोनसका लागि छुट्याउन माग गरेका छन् । सामसङका कर्मचारीहरूको तलब देशका अन्य क्षेत्रको तुलनामा प्रतिस्पर्धी भए पनि उनीहरू प्रतिद्वन्द्वी चिप निर्माता एसके हाइनिक्ससँगको बोनसको अन्तरलाई लिएर आक्रोशित थिए ।

दक्षिण कोरियाको दोस्रो ठूलो कम्पनी एसके हाइनिक्सले आफ्ना कर्मचारीहरूका लागि नयाँ बोनस संरचना ल्याएको छ जसले नाफाको १० प्रतिशत कर्मचारीहरूलाई दिने गर्छ । यस नयाँ व्यवस्था अन्तर्गत केही कर्मचारीहरूले सन् २०२५ मा आफ्नो आधारभूत तलबको ३ हजार प्रतिशतसम्म बोनस पाउनेछन् जुन प्रति कर्मचारी औसत ७० करोड वन (करिब ५ लाख ४० हजार डलर) हुन आउँछ ।

सामसङको सबैभन्दा ठूलो युनियनले गत महिना एक विज्ञप्ति जारी गर्दै सेमिकन्डक्टर उद्योगले अहिले विश्वव्यापी प्रतिभा जोगाउन युद्ध लडिरहेको बताएको थियो । एसके हाइनिक्सले आफ्ना प्रतिभा जोगाउन पारिश्रमिक संरचना परिमार्जन गरिसकेको र विदेशी कम्पनीहरूले असाधारण अफर दिएर इन्जिनियरहरूलाई लोभ्याइरहेको युनियनको दाबी छ ।

बुधबार भएको प्रारम्भिक सम्झौता अनुसार, सामसङले हालको बोनस सीमा हटाउन र सेमिकन्डक्टर डिभिजनका कर्मचारीहरूका लागि व्यावसायिक प्रदर्शन नाफाको १०.५ प्रतिशत बोनसका रूपमा छुट्याउन सहमति जनाएको छ ।
सामसङले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै यो सम्झौता अपेक्षा गरेभन्दा ढिलो भएको र भविष्यमा यस्तो अवस्था आउन नदिन श्रम–व्यवस्थापन सम्बन्धलाई अझ परिपक्व र रचनात्मक बनाउने बताएको छ ।

सामसङ र एसके हाइनिक्सले कमाइरहेको असीमित नाफाका कारण यस विवादले दक्षिण कोरियामा धनको वितरणका बारेमा राष्ट्रव्यापी बहस पनि छेडिदिएको छ । एक श्रम अनुसन्धान समूहका प्रमुख जो गेउन–जुनका अनुसार एआईको लहरले समाजमा अत्यधिक ध्रुवीकरण सिर्जना गरेको छ ।

समाजको एउटा हिस्सामा रोजगारीको सुरक्षा नभएका कामदारहरूको संख्या बढिरहेको छ भने अर्कोतर्फ ठूला कम्पनीका स्थायी कर्मचारीहरूले कम्पनीको बढ्दो नाफाका कारण अभूतपूर्व बोनस पाइरहेका छन् ।

यो हडतालको धम्की यस्तो समयमा आएको थियो जब सेमिकन्डक्टर आपूर्ति शृंखला असाधारण तनावमा छ । गुगलदेखि अमेजनसम्मका विश्वव्यापी प्रविधि दिग्गजहरू अर्को पुस्ताको एआई मोडलहरूलाई तालिम दिन अत्याधुनिक एआई प्रोसेसरहरूको खोजीमा छन् ।

कुनै समय कम नाफा हुने वस्तु मानिने मेमोरी चिप्स अहिले एआई प्रोसेसरका लागि अपरिहार्य बनेका छन् । बैंक अफ अमेरिकाका विश्लेषक सिमोन वूका अनुसार, यो अभाव सन् २०२८ सम्म कायम रहन सक्छ ।

अनुसन्धान संस्था सेमि–एनालाइसिसले मेमोरी चिप्सको मूल्य यस वर्षको अन्त्यसम्ममा सन् २०२५ को तुलनामा दोब्बरभन्दा बढी हुने अपेक्षा गरेको छ ।

यसले सामसङलाई विश्वव्यापी आपूर्ति शृंखलामा महत्त्वपूर्ण स्थानमा राखेको छ । सेमिकन्डक्टर क्षेत्रको पुरानो खेलाडी भए पनि सामसङ एआईको सुरुवाती दौडमा केही सुस्त देखिएको थियो र गत वर्ष एसके हाइनिक्सभन्दा पछाडि परेको थियो ।

तर, मेमोरी चिप्सको निरन्तर मागका कारण यसले अहिले लय समातेको छ । गत वर्षको चौथो त्रैमासिकको तथ्यांक अनुसार, एआई मेमोरी क्षेत्रमा एसके हाइनिक्स ५७ प्रतिशत बजार हिस्साका साथ अग्रस्थानमा छ भने सामसङको २२ प्रतिशत र अमेरिकी माइक्रोनको २१ प्रतिशत हिस्सा छ ।

हालका लागि यस प्रारम्भिक सम्झौताले सामसङको सेयर मूल्य बढाएको छ । तर, युनियन सदस्यहरूले यस अस्थायी सम्झौताको विपक्षमा मतदान गरेमा हडताल अझै पनि हुनसक्छ ।

विश्लेषकहरूका अनुसार, पहिल्यै अभाव रहेको मेमोरी बजारमा कुनै ठूलो आपूर्तिकर्ताबाट अवरोध भएमा त्यसले एआई उद्योगमा नकारात्मक असर मात्र पार्नेछ र मूल्य वृद्धिको क्रमलाई अझै लम्ब्याउनेछ ।

हडताल भइहाले पनि उत्पादन पूर्ण रूपमा ठप्प हुने सम्भावना भने कम छ किनकि अदालतले चिप उत्पादनको सुरक्षासँग सम्बन्धित कर्मचारीहरूले अनिवार्य रूपमा काममा उपस्थित हुनुपर्ने आदेश दिएको छ ।