
एजेन्सी । इरानको जलसेनाले गोली प्रहार गरेका दुईवटा भारतीय कच्चा तेल बोक्ने जहाजहरूमा कुनै मानवीय क्षति नभएको अधिकारीहरूले आइतबार पुष्टि गरेका छन् ।
तर, उक्त घटनामा जहाजको एउटा क्याबिनको सिसा फुटेको छ । भारतीय अधिकारीहरूले तेहरानलाई यस्तो कार्यको परिणाम भोग्नुपर्ने भनी स्पष्ट पारेका छन् ।
यस घटनालाई लिएर भारतस्थित इरानी कूटनीतिक नियोग र इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्स (आईआरजीसी) को अडानबीच मतभेद रहेको बुझिएको छ । स्रोतका अनुसार, अमेरिका र इजरायलसँगको द्वन्द्वका बीच आईआरजीसीले हर्मुज जलयोजक पार गर्ने सबै जहाजहरूमा महसुल लगाउन चाहन्छ जबकि भारतीय अधिकारीहरू यस्तो कुनै पनि माग स्वीकार गर्न तयार छैनन् ।
दुई भारतीय जहाजहरू जग अर्णव र सनमार हेराल्डमाथि गोली प्रहार भएको यो घटना यस्तो समयमा भएको छ जतिबेला भारतसँग शरण मागेको इरानी युद्धपोत आईआरआईएस लावन कोची बन्दरगाहमा बसिरहेको छ । इरानी जहाजका १८३ चालक दलका सदस्यमध्ये करिब १२० जनालाई पहिले नै स्वदेश फिर्ता पठाइसकिएको छ जबकि केही आवश्यक सदस्यहरू युद्धपोतको मर्मतका लागि केरल बन्दरगाहमा बसेका छन् ।
गत मार्च ४ मा श्रीलंका नजिकै अमेरिकी पनडुब्बीले अर्को युद्धपोत आईआरआईएस देनालाई डुबाएपछि यस इरानी जहाजले भारतसँग शरण मागेको थियो ।
आईआरजीसीले हर्मुज जलयोजक पार गर्ने जहाजहरूबाट महसुल संकलन गरिरहेको रिपोर्टहरू आए पनि एक भारतीय अधिकारीले भारतले त्यस्तो कुनै पनि महसुल तिर्ने सम्भावना नरहेको बताए । उनले इरानी गोलीबारीको घटनाले गम्भीर परिणाम निम्त्याउने पनि थपे ।
लाखौं ब्यारल तेल बोकेका दुई ठूला भारतीय कच्चा तेलका ट्यांकरहरूमाथि शनिबार ओमानको उत्तरमा इरानी जलसेनाले गोली प्रहार गरेको थियो जसका कारण ती जहाजहरू हर्मुज जलयोजकबाट पछि हट्न बाध्य भएका थिए ।
इरानले यसअघि अमेरिका र इजरायलसँगको द्वन्द्वमा संलग्न नभएका देशहरूलाई निशाना नबनाइने बताएको थियो ।
यस विकासले भारतको परराष्ट्र मन्त्रालयबाट कडा विरोध निम्त्याएको छ । नयाँ दिल्लीले इरानी राजदूतलाई बोलाएर घटनाप्रति आफ्नो गहिरो असन्तुष्टि व्यक्त गरेको छ ।
मरिन ट्राफिकका अनुसार, भारतीय झण्डा बोकेको कार्गो जहाज जग अर्णव साउदी अरबको अल जुबेलबाट भारततर्फ आइरहेको थियो । त्यस्तै, दोस्रो जहाज सनमार हेराल्ड इराकबाट कच्चा तेल लिएर भारततर्फ आउँदै थियो ।
भारतले इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्सको गोलीबारीलाई गम्भीरताका साथ लिएको छ र देश हर्मुज जलयोजकमा खुला र स्वतन्त्र आवागमनको पक्षमा उभिएको छ ।
इरान र ओमानको बीचमा अवस्थित हर्मुज जलयोजक विश्वको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण तेल पारवहन करिडोरहरूमध्ये एक हो जहाँबाट विश्वव्यापी कच्चा तेल ढुवानीको २० प्रतिशत हिस्सा पार हुन्छ ।
यस जलयोजकबाट सबैभन्दा बढी जहाज पार हुने देशहरूमध्ये भारत पनि एक हो जसले खाडी क्षेत्रबाट हुने ऊर्जा आयातमा यसको निर्भरता झल्काउँछ ।
अमेरिकासँगको युद्धका बीच इरानले भारतलाई मित्रराष्ट्रको सूचीमा राखेको थियो जसका जहाजहरूलाई उसले ड्रोन–मिसाइल आक्रमणको धम्की दिँदै अन्य जहाजहरू रोकेर पनि यस महत्त्वपूर्ण जलमार्ग पार गर्न अनुमति दिइरहेको थियो ।
इजरायल र लेबननबीच बिहीबार अमेरिकाको मध्यस्थतामा १० दिने युद्धविराम सम्झौता भएपछि इरानले शुक्रबार हर्मुज जलयोजक अस्थायी रूपमा पुनः खोल्ने घोषणा गरेको भए पनि यी आक्रमणहरू भएका हुन् ।








प्रतिक्रिया