विश्व जीडीपी वृद्धिमा चीन र भारतको सबभन्दा बढी योगदान, इलोन मस्कले गरे महत्त्वपूर्ण टिप्पणी

एजेन्सी । अमेरिकी अर्बपति इलोन मस्कले सामाजिक सञ्जाल एक्समा चार शब्दहरू लेखेर वर्षौंदेखि भइरहेको एउटा ठूलो परिवर्तनलाई सेंत गरेका छन् ।

‘शक्तिको सन्तुलन परिवर्तन हुँदैछ,’ भनेर उनले अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (आईएमएफ) को तथ्यांक साझा गर्दै लेखे । त्यसले सन् २०२६ को विश्वव्यापी आर्थिक वृद्धिमा योगदानको मामिलामा भारतलाई अमेरिकाभन्दा अगाडि राखेको छ । तथ्यांकहरूले वास्तविकता प्रस्ट रूपमा बताउँछन् ।

विश्वव्यापी रूपमा हुने प्रक्षेपित जीडीपी विस्तारमा भारतको हिस्सा १७ प्रतिशत रहेको छ । अमेरिका ९.९ प्रतिशतमा सीमित छ ।

२६.६ प्रतिशतका साथ चीन मात्र माथि रहेको छ जसको अर्थ यी दुई एसियाली अर्थतन्त्रहरूले मिलेर विश्वव्यापी जीडीपी वृद्धिको ४३.६ प्रतिशत हिस्सा ओगटेका छन् ।

टेस्ला कम्पनीका प्रमुखको टिप्पणी संयोग मात्र थिएन । उनले भारतको प्रगतिको बाटोलाई नजिकबाट नियालिरहेका छन् ।

उनले पछिल्ला महिनाहरूमा भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीलाई दुईपटक भेटेका छन्, कारखानाका लागि स्थानहरू खोजिरहेका छन् र १.४ अर्ब जनसंख्या भएको बजारमा आफ्नो शाङ्हाईको रणनीति दोहोरिन सक्ने सम्भावना देखिरहेका छन् ।
तर, यो व्यापारिक हिसाबकिताबभन्दा धेरै माथि छ । मस्कले भारत र चीन विश्वव्यापी आर्थिक वृद्धिको संवाहकका रूपमा उदय भइरहेको कुरा ठीक त्यतिबेला उल्लेख गरे जब उनका आफ्नै कम्पनीहरू परम्परागत पश्चिमी बजारहरूमा बिक्रीको सुस्ततासँग जुधिरहेका छन् ।

चीनमा टेस्लाको बिक्री सुस्त भएको छ । युरोप नियामक झन्झटहरूमा फसेको छ । आईएमएफद्वारा परिमार्जन गरिएको भारतको ६.३ प्रतिशत वृद्धिदरले स्पष्ट लक्ष्य प्रदान गर्छ ।

समग्र चित्र स्पष्ट छ । सन् २०२६ मा विश्वव्यापी वृद्धिमा जर्मनीले ०.९ प्रतिशत मात्र योगदान पुर्याउँछ । युरोजोनले सामूहिक रूपमा २ प्रतिशत योगदान दिन्छ । उन्नत अर्थतन्त्रहरू समूहगत रूपमा १.८ प्रतिशतले विस्तार हुने प्रक्षेपण गरिएको छ भने उदीयमान बजारहरूको वृद्धि दर ४.२ प्रतिशत रहनेछ । यो खाडल प्रत्येक वर्ष झन् बढ्दै जान्छ ।

भारतमा सन् २०२५ मा पूर्वाधार खर्चमा उल्लेख्य वृद्धि भएको छ । विश्वव्यापी व्यापार सुस्त भए पनि उत्पादन क्षेत्रको प्रतिफल तीव्र भएको छ । मुद्रास्फीति लक्ष्यको नजिक रहे पनि उपभोक्ता माग मजबुत रह्यो । आईएमएफले विशेषगरी निर्यातमा निर्भरता भन्दा पनि आन्तरिक शक्तिलाई वृद्धिको मुख्य इन्जिनका रूपमा उल्लेख गरेको छ ।

उदीयमान एसियाको प्रभुत्व रहेको शीर्ष १० सूचीमा इन्डोनेसिया (३.८ प्रतिशत), टर्की (२.२ प्रतिशत) र भियतनाम (१.६ प्रतिशत) रहेका छन् । नाइजेरियाको १.५ प्रतिशत हिस्सा अधिकांश युरोपेली राष्ट्रहरूको संयुक्त हिस्साभन्दा बढी छ ।

मस्कको अवलोकनले अर्थशास्त्रीहरूले वर्षौंदेखि चुपचाप ट्य्राक गर्दै आएको कुरालाई पुष्टि गर्छ । त्यो के भने, वाल स्ट्रिट र सिलिकन भ्यालीले अझै पनि प्राविधिक गति निर्धारण गरे तापनि विश्वव्यापी वृद्धिको गति बढ्दो रूपमा पश्चिम बाहिरका देशहरूबाट सञ्चालित भइरहेको छ ।

यो सन्तुलन अझै कति ढल्कन्छ भन्ने कुरा कार्यान्वयनमा भर पर्छ । सुधारहरूलाई निरन्तरता दिने, वित्तीय दबाब व्यवस्थापन गर्ने र उच्च वृद्धिदरलाई दिगो औद्योगिक क्षमतामा बदल्ने भारतको क्षमतामा यो निर्भर छ ।