एजेन्सी । फर्नबरो एयरशोमा बोइङले आफ्नो गोस्ट ब्याट ड्रोन प्रदर्शन गर्दै स्वचालित लडाकु विमान निर्माणको दौडमा आफ्नो शक्ति प्रदर्शन गरेको छ ।
अर्बौं डलरको नयाँ रक्षा बजार बन्न सक्ने यस क्षेत्रमा अन्य प्रतिस्पर्धीहरूले आफ्ना डिजाइनहरू प्रस्तुत गरिरहँदा बोइङले भने पूर्ण रूपमा काम गर्ने वास्तविक विमान नै प्रस्तुत गरेको छ । जनरल एटोमिक्स र एन्डुरिल इन्डस्ट्रिज जस्ता अमेरिकी प्रतिस्पर्धीहरूले चालक दल विहीन विमानका पूर्ण नमूनाहरू मात्र प्रदर्शन गर्दा बोइङले भने उडिरहेको विमान नै देखाएर आफूलाई प्रतिस्पर्धीहरूभन्दा अगाडि राखेको छ ।
स्वचालित मानवरहित लडाकु विमान बनाउने यो प्रतिस्पर्धा अहिले रक्षा उद्योगको सबैभन्दा बढी चासोको विषय बनेको छ जसमा लकहीड मार्टिन, नर्थरोप ग्रुमन र युरोपको एयरबस जस्ता ठूला कम्पनीहरू सामेल छन् । अमेरिकी वायुसेनाका अनुसार, यी विमानहरूको लागत एउटा एफ–३५ लडाकु विमानको तुलनामा एक तिहाइ वा सोभन्दा पनि कम हुने अपेक्षा गरिएको छ जबकि एउटा एफ–३५ को मूल्य ८ करोड डलरभन्दा बढी पर्न सक्छ ।
एरोडाइनामिक एडभाइजरीका प्रबन्ध निर्देशक रिचर्ड अबुलाफियाका अनुसार, यो बजारले अन्ततः प्रतिवर्ष सयौं विमान उत्पादन गर्ने क्षमता राख्छ यद्यपि यसको व्यापक प्रयोग सन् २०३० को दशकको मध्यतिर मात्र सम्भव देखिन्छ ।
बोइङका अनुसार, उसको गोस्ट ब्याट ड्रोन यस वर्गका मानवरहित लडाकु विमानहरूमध्ये अमेरिका नेतृत्वको बहुराष्ट्रिय सैन्य अभ्यासमा सहभागी हुने पहिलो विमान बनेको छ । यसअघि डिसेम्बरमा यसले एउटा हवाई लक्ष्यविरुद्ध प्रत्यक्ष फायर परीक्षण पनि सफलतापूर्वक सम्पन्न गरेको थियो ।
बोइङका विकास तथा रणनीति उपाध्यक्ष बर्न्ड पिटर्सले रोयटर्सलाई बताएअनुसार, कम्पनीले सन् २०१७ देखि नै यस कार्यक्रममा काम गरिरहेको छ र यो हाल बजारमा उपलब्ध सबैभन्दा परिपक्व मोडल हो । उता एन्डुरिलका वरिष्ठ उपाध्यक्ष जेसन लेभिनले भने आफूहरूले केवल दुई वर्षमै अन्य कम्पनीहरूले वर्षौंदेखि गरिरहेको कामलाई उछिनेको दाबी गरेका छन् ।
बोइङले हाल अस्ट्रेलियाली रक्षा बलका लागि ७५ करोड ४० लाख अस्ट्रेलियाली डलरको सम्झौता अन्तर्गत सातवटा मानवरहित लडाकु विमानहरू निर्माण गरिरहेको छ । कम्पनीले हालसम्म १०० भन्दा बढी परीक्षण उडानहरू गरिसकेको छ र आफूसँग उन्नत स्वचालित क्षमताहरू उत्पादन गर्ने सामर्थ्य रहेकोमा विश्वस्त छ ।
यसैबीच अमेरिकी वायुसेनाले आफ्नो कोलाबोरेटिभ कम्ब्याट एयरक्राफ्ट (सीसीए) कार्यक्रम अन्तर्गत पहिलो चरणका लागि जनरल एटोमिक्स र एन्डुरिललाई निर्माण सम्झौता प्रदान गरेको छ । एन्डुरिलले हालै मोजाभ मरुभूमिमा एउटा डिजिटल लक्ष्यविरुद्ध प्रत्यक्ष फायर परीक्षण सम्पन्न गरेको छ र ओहायोमा रहेको नयाँ उद्योगबाट प्रतिवर्ष १५० वटासम्म फ्युरी ड्रोन उत्पादन गर्ने लक्ष्य राखेको छ ।
जनरल एटोमिक्सका प्रवक्ता फिल इविङका अनुसार, कम्पनीले अमेरिकी वायुसेनाका लागि धेरै विमानहरू उत्पादन गरिसकेको छ । प्रिडेटर ड्रोन निर्माणमा दशकौंको अनुभव रहेको यस कम्पनीले स्वचालित उडानलाई आफ्नो मुख्य विशेषता मानेको छ र विगत केही वर्षमा हजारौं घण्टा स्वचालित उडान गरिसकेको छ ।
अमेरिकी वायुसेनाले सन् २०२७ को ग्रीष्मकालसम्ममा यस कार्यक्रमका लागि मुख्य प्रदायक छनोट गर्ने र दशकको अन्त्यसम्ममा १५० भन्दा बढी लडाकु क्षमता भएका सीसीए विमानहरू खरिद गर्ने योजना बनाएको छ । हार्डवेयरका साथै सफ्टवेयरतर्फ पनि वायुसेनाले लकहीड मार्टिन लगायत ६ वटा कम्पनीहरूलाई जिम्मेवारी दिएको छ ।
लकहीड मार्टिनले आफ्नो मानवरहित विमान हाल निर्माणको चरणमा रहेको र अर्को वर्ष उड्ने जानकारी दिएको छ ।
युरोपेली सरकारहरूले पनि आफ्नै कार्यक्रमहरू विकास गरिरहेका छन् र केही अमेरिकी रक्षा कम्पनीहरूले त्यहाँका स्थानीय निर्माताहरूसँग मिलेर काम गरिरहेका छन् । बोइङले सन् २०२९ सम्ममा जर्मन वायुसेनालाई विमान उपलब्ध गराउन त्यहाँका कम्पनीहरूसँग साझेदारी गरेको छ ।
एयरबसले पनि हालै आफ्नो यु७६० रेभनस्टर्म सार्वजनिक गरेको छ जुन सन् २०३० को दशकको सुरुवातमै सञ्चालनमा आउने अपेक्षा गरिएको छ । यसबीचमा एयरबसले यु७४० भल्किरी मोडलमा काम गरिरहेको छ र यसै वर्षको अन्त्यतिर परीक्षण उडान गर्ने तयारी गरेको छ जसले युरोपेली वायुसेनालाई निकट भविष्यमै परीक्षण क्षमताहरू प्रदान गर्नेछ ।
प्रतिक्रिया