अर्जेन्टिनासँगको हारपछि इंग्ल्याण्डका प्रशिक्षक टुचेलको रणनीतिमाथि प्रश्न

एजेन्सी । इंग्ल्याण्ड सन् १९६६ पछि पहिलो पटक पुरुष विश्वकपको फाइनलमा पुग्नै लागेको थियो ।

अटलान्टा स्टेडियमको घडी ८४ मिनेट पुग्दा वर्तमान विश्व विजेता अर्जेन्टिना विरुद्ध इंग्ल्याण्ड १-० ले अगाडि थियो- तर त्यसपछि सबै कुरा भयानक रूपमा बिग्रियो ।

८५ औं मिनेटमा एन्जो फर्नान्डेजले उत्कृष्ट प्रहार गर्दै बराबरी गोल गरे भने ९२ औं मिनेटमा लाउटारो मार्टिनेजले हेडमार्फत विजयी गोल गरे । यी दुवै गोलका लागि लियोनेल मेस्सीले ‘असिस्ट’ गरेका थिए ।

हेर्दाहेर्दै इंग्ल्याण्डको विश्वकप सपना खरानी भयो ।

५५ औं मिनेटमा एन्थोनी गोर्डनको गोलमार्फत अग्रता लिन उनीहरूले कडा मिहिनेत गरेका थिए तर त्यसपछि रक्षात्मक खेल्ने रणनीति अपनाउँदा त्यसको मूल्य चुकाउनुपर्‍यो ।

रक्षात्मक बन्ने इंग्ल्याण्डका प्रशिक्षक थोमस टुचेलको निर्णय पूर्ण रूपमा उल्टो सावित भयो ।

अब अर्जेन्टिना आइतबार न्यूयोर्क न्यू जर्सी स्टेडियममा स्पेन विरुद्ध हुने फाइनल खेलमा प्रवेश गरेको छ ।

तर के १-० को अग्रता लिएपछि इंग्ल्याण्डले दोस्रो गोलका लागि प्रयास गर्नुपर्थ्यो ?

उनीहरूले त्यसो गरेनन् । अग्रता लिएदेखि दोस्रो गोल नखाँदासम्म बलमा इंग्ल्याण्डको नियन्त्रण (पजेसन) मात्र १२ प्रतिशत थियो।

टुचेलले खेलको अन्तिम समयमा मात्र फरवार्डहरू मार्कस रासफोर्ड र इभान टोनीलाई मैदान पठाए । जबकि अग्रता लिएपछि उनले एज्री कोन्सा, ड्यान बर्न र निको ओ’रेली जस्ता डिफेन्डरहरूलाई मैदान छिराएका थिए।

‘हामी ध्वस्त भयौं,’ इंग्ल्याण्डका पूर्व कप्तान वेन रुनीले बीबीसी स्पोर्ट्ससँग भने, ‘यसको सुरुवात प्रशिक्षक र उनले लिएका निर्णयहरूबाट भयो । टोली धेरै निष्क्रिय देखियो । विश्व विजेता टोली विरुद्ध तपाईंले यस्तो गल्ती गरेर उम्कन सक्नुहुन्न । यो हाम्रो सबैभन्दा ठूलो परीक्षा थियो र हामी यसमा असफल भयौं ।’

प्रशिक्षणको महाविपत्ति- सटन

इंग्ल्याण्डले यस विश्वकपमा राम्रो चरित्र देखाएको थियो । अन्तिम ३२ मा डीआर कङ्गो र क्वार्टरफाइनलमा नर्वे विरुद्ध पुनरागमन जित निकालेको थियो ।

‘नर्वे वा मेक्सिको विरुद्ध अग्रता जोगाउनु र यो अर्जेन्टिना टोली विरुद्ध जोगाउनुमा धेरै फरक छ । अर्जेन्टिनासँग तपाईंलाई दण्ड दिने क्षमता छ,’ पूर्व कप्तान एलन सियररले भने, ‘टुचेलले आफ्नो रणनीति धेरै चाँडो प्रयोग गरे र त्यो प्रत्युत्पादक बन्यो ।’

खेलको ५५ औं मिनेटमा गोर्डनले गोल गर्दा इंग्ल्याण्डका फ्यानहरूले ठूलो उत्सव मनाएका थिए । तर त्यसपछि टोली रक्षात्मक बन्यो ।

‘इंग्ल्याण्डले अग्रता लिएर खेलको नियन्त्रण अर्जेन्टिनालाई सुम्पिनु थोमस टुचेलको प्रशिक्षणको ठूलो असफलता हो,’ सन् १९९४-९५ का प्रिमियर लिग विजेता क्रिस सटनले भने, ‘ तपाईं अर्जेन्टिना जस्तो गुणस्तरीय टोली विरुद्ध ३० मिनेटसम्म रक्षात्मक मात्र भएर बस्न सक्नुहुन्न । मलाई लाग्छ यो सबै प्रशिक्षकको गल्ती हो ।’

अग्रता लिएपछि टुचेलले ७२ औं मिनेटमा गोर्डनलाई निकालेर कोन्सालाई मैदान पठाउँदै ‘ब्याक फाइभ’ (पाँच डिफेन्डर) को रणनीति अपनाएका थिए ।

‘हामीले अग्रता जोगाउन मात्र खोज्यौं’

अर्जेन्टिनाका गोलकिपर एमिलियानो मार्टिनेजले पनि इंग्ल्याण्ड रक्षात्मक बन्दा आफूहरूलाई सजिलो भएको स्वीकार गरे । ‘कहिलेकाहीँ जितिरहेको बेला तपाईं अझ अगाडि बढ्नुपर्छ । उनीहरूले रणनीति बदलेर अतिरिक्त डिफेन्डरहरू मैदान पठाए,’ उनले भने ।

इंग्ल्याण्डका कप्तान ह्यारी केनले आफ्नो टोलीले अझ राम्रो गर्न सक्ने बताए। ‘१-० को स्थितिमा हामीले अग्रता जोगाउन मात्र खोज्यौं, जुन यो स्तरमा पर्याप्त हुँदैन,’ केनले भने, ‘हामीले उनीहरूलाई दबाबमा राख्दा खेल नियन्त्रणमा थियो, तर गोलपछि हामीले उनीहरूलाई रोक्न सकेनौं।’

टुचेलको बचाउ

खेलपछिको पत्रकार सम्मेलनमा टुचेलले आफ्नो निर्णयको बचाउ गरे। ‘हारपछि आलोचना हुनु स्वाभाविक हो । मलाई आफ्नो निर्णयमा कुनै पछुतो छैन । टोलीले सबैथोक दियो र हामी जितको धेरै नजिक थियौं,’ उनले भने, ‘हामीले बलिया टोलीहरू विरुद्ध खेल्यौं, धेरै यात्रा गर्‍यौं र हरेक बाधा पार गर्‍यौं। आज हामी थोरैले मात्र चुक्यौं ।’

सेमिफाइनलसम्म पुगे पनि, हातमा रहेको खेल गुमाएपछि टुचेलको रणनीतिको आलोचना आगामी दिनमा अझै बढ्ने देखिन्छ । पूर्व डिफेन्डर मिका रिचर्ड्सले भने झैं, ‘आजको ठूलो मञ्चमा टुचेल चुकेका छन्, र उनले यो स्वीकार गर्नुपर्छ ।’