एजेन्सी । इरानले अमेरिकी प्रतिबन्धमा पाएको छुट अन्तर्गत जापानी कम्पनीहरूसँग तेल बिक्री पुनः सुरु गर्नका लागि वार्ता सुरु गरेको छ ।
तर, सम्भावित खरीदकर्ताहरूले लामो समयको छुट र जहाज सुरक्षाको आश्वासन खोजिरहेको तीनवटा इरानी र पश्चिमी स्रोतहरूले बताएका छन् ।
तेहरान र वाशिङटन बीचको ६० दिने शान्ति वार्ताको हिस्साको रूपमा यो छुट २२ जुनमा जारी गरिएको थियो र २१ अगस्टमा समाप्त हुन्छ ।
तीन जापानी खरीदकर्ताहरूले सन् २०१९ पछि पहिलोपटक इरानबाट कच्चा तेल खरिद गर्ने सम्भावनाबारे विचार गरिरहेको दुई इरानी स्रोतहरूले भने । उनीहरूले मुद्दाको संवेदनशीलताका कारण आफ्नो पहिचान खुलाउन चाहेनन् ।
जापानी र इरानी अधिकारीहरू सम्भावित तेल बिक्रीको बारेमा प्रारम्भिक वार्तामा रहेको यस विषयमा जानकार एक पश्चिमी उद्योग स्रोतले छुट्टै बताएको छ ।
इन्धन आपूर्ति पूर्वाधारको रेखदेख गर्ने जापानको अर्थव्यवस्था, व्यापार र उद्योग मन्त्रालयका एक अधिकारीले आफूलाई यस्तो कुनै विषयको जानकारी नभएको बताए ।
सन् २०१८ मा अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प इरानको आणविक सम्झौताबाट बाहिरिएपछि अमेरिकी प्रतिबन्धहरू कडा भएसँगै जापान, दक्षिण कोरिया, भारत र युरोपेली देशहरूले इरानी तेल किन्न छोडेका थिए ।
हालका वर्षहरूमा चीन इरानको मुख्य खरिदकर्ता रहँदै आएको छ ।
कुनै पनि जापानी खरिद निजी कम्पनीहरूको कुरा हुने एमईटीआईका अर्का एक अधिकारीले जुनमा रोयटर्सलाई भनेका थिए । तर, ढुवानी समय र विद्यमान सम्झौताहरूलाई ध्यानमा राख्दा यस्ता सम्झौताहरू अगाडि बढ्छन् कि छैनन् भन्ने कुरा अस्पष्ट रहेको उनले बताए ।
कुनै पनि ट्यांकर यात्राको सुरक्षा पनि सुनिश्चित गरिनुपर्ने ती अधिकारीले थपे ।
एक वरिष्ठ इरानी अधिकारीका अनुसार, जापान र इरानबीचको ढुवानी समयलाई विचार गर्दा कुनै पनि सम्झौताका लागि अमेरिकाले वर्तमान छुटको समय बढाउनुपर्ने हुन्छ ।
सामानहरू इरानको खार्ग टापुमा लोड गरिनेछ र जापानी कम्पनीद्वारा सञ्चालित ट्यांकरहरू प्रयोग गरिनेछ, ती अधिकारीले थपे ।
इरानको तेल मन्त्रालयका एक वरिष्ठ अधिकारीले रोयटर्सलाई बताएअनुसार, इरानको राष्ट्रिय तेल कम्पनीले जापान लगायतका परम्परागत ग्राहकहरूसँग सम्पर्क गरेको छ र उनीहरूलाई शान्ति सम्झौता सम्पन्न भयो र प्रतिबन्धहरू हटाइयो भने इरानले उनीहरूलाई पुनः खरिद सुरु गरोस् भन्ने चाहेको बताएको छ ।
हर्मुज जलयोजकको मार्ग अझै सुरक्षित हुन सकेको छैन र तेहरान तथा वाशिङटनबीच स्थायी शान्ति सम्झौता फाइनल भएपछि यो कसरी सञ्चालन हुनेछ भन्ने कुरा अझै थाहा छैन ।
गत साता हर्मुज जलयोजकमा इरानी सेनाले एउटा कन्टेनर जहाजमा आक्रमण गरेको थियो र इरानको शक्तिशाली रिभोलुसनरी गार्ड्सले जलसन्धिबाट हुने सबै पारवहनलाई पहिले उनीहरूबाट अनुमति लिनुपर्ने बताएको छ ।
संयुक्त राष्ट्रसंघको ढुवानी एजेन्सीले जलमार्गको मध्य भागको वरिपरि ८० वटा तैरिरहेका विस्फोटक सुरुङहरू रहेको अनुमान गरेको छ ।
बिमा सुरक्षित गर्नु सबैभन्दा ठूलो चुनौती हुने एक प्रमुख जापानी तेल रिफाइनरका वरिष्ठ अधिकारीले बताए ।
वर्तमान अस्थायी अमेरिकी प्रतिबन्ध छुटले पर्याप्त स्टक भएका एसियाली रिफाइनरहरूबाट अर्डर पाउने सम्भावना कम छ । त्यसले गर्दा स्वतन्त्र चिनियाँ रिफाइनरीहरू नै मुख्य खरीदकर्ताका रूपमा रहने व्यापारिक स्रोत र विश्लेषकहरूले बताएका छन् ।
प्रतिक्रिया