सिंगापुरबाट मलेसियातर्फ किन सर्दैछन् बहुराष्ट्रिय कम्पनीहरू ?

एजेन्सी । पछिल्ला महिनामा धेरै कम्पनीहरूले आफ्नो व्यावसायिक सञ्चालन सिंगापुरबाट मलेसियामा सारिरहेका छन् ।

यसले विश्वव्यापी गतिशीलताको बृहत्तर प्रवृत्तिलाई चित्रण गर्छ जहाँ कम्पनीहरूले कम लागत, कर छुट र ठूला बजारहरूमा पहुँच भएका क्षेत्रहरूको खोजी गरिरहेका छन् ।

लत्ताकपडा क्षेत्रको प्रख्यात कम्पनी एचएन्डएमले मे महिनामा आफ्नो दक्षिणपूर्वी एसियाली मुख्यालय सिंगापुरबाट क्वालालम्पुर सार्ने घोषणा गरेको छ । यसबाट ७८ वटा पदहरू प्रभावित हुनेछन् ।

यसैबीच, पेय पदार्थ उत्पादक कम्पनी हेइनेकेनले पनि मार्च महिनामा आफ्नो एसिया प्यासिफिक ब्रुअरीज सिंगापुरको ठूलो स्तरको उत्पादनलाई मलेसिया र भियतनामका क्षेत्रीय कारखानाहरूमा सार्ने बताएको छ ।

सिंगापुर म्यानेजमेन्ट युनिभर्सिटीका समाजशास्त्रका सहप्राध्यापक एल्विन लिमका अनुसार, यी कदमहरू निकै महत्त्वपूर्ण छन् र यसले स्थानान्तरणको स्पष्ट गतिलाई संकेत गर्छ । सन् २०२६ को सुरुदेखि नै मलेसियामा सञ्चालन सार्ने कम्पनीहरूको ठूलो लहर देखिएको र नीतिगत संकेतहरू एवं लागतको दबाबका कारण यो प्रवृत्ति सन् २०२५ को तुलनामा अहिले बढी प्रस्ट देखिएको लिमले बताएका छन् ।

लिमका अनुसार, कम्पनीहरूले घरभाडा, ज्याला र सञ्चालन खर्चमा हुने ठूलो बचतको फाइदा उठाइरहेका छन् ।

सिंगापुरबाट मलेसियामा केही सञ्चालनहरू सार्नु भनेको कम्पनीहरूले आफ्नो उत्पादन र आपूर्ति श्रृंखला सञ्जाललाई पुनर्गठन गर्ने बृहत्तर विश्वव्यापी प्रवृत्तिको हिस्सा भएको लिमले उल्लेख गरे । उनका अनुसार, यो मुख्यतया कोभिड–१९ महामारीका साथै पछिल्लो समयका व्यापारिक र भूराजनीतिक तनावजस्ता संकटपूर्ण घटनाहरूको प्रतिक्रिया हो ।

अहिले ठूला कम्पनीहरूले कम लागत, सुरक्षा र गतिको खोजीमा आफ्ना कार्यहरूलाई विभिन्न ठाउँमा विभाजन गरिरहेका छन् ।

यस्तै पाउरोटी उत्पादक कम्पनी गार्डेनियाले मे २० को एक प्रेस विज्ञप्तिमा सिंगापुरमा १४१ जना कर्मचारी कटौती गर्दै आफ्नो बेकरी उत्पादन मलेसिया सार्ने जानकारी दिएको छ । चुनौतीपूर्ण विश्वव्यापी वातावरणमा आफ्नो सञ्चालन दक्षता बढाउन र प्रतिस्पर्धा कायम राख्न यो कदम चालिएको कम्पनीले बताएको छ ।

अर्को स्थानीय पेय पदार्थ उत्पादक कम्पनी योले पनि क्यान उत्पादनको काम मलेसियामा केन्द्रित गर्ने बताउँदै सिंगापुरका २५ कर्मचारीलाई बिदा गर्ने घोषणा गरेको छ । तर, यसले आफ्नो मुख्यालय भने सिंगापुरमै रहने स्पष्ट पारेको छ ।

जोहोर–सिंगापुर विशेष आर्थिक क्षेत्र जस्ता प्रयासहरूले सिंगापुर र मलेसियाबीचको व्यापारलाई अझ सुदृढ बनाउने लक्ष्य राखेका छन् । यसले दुई देशबीचको आवतजावतलाई सहज बनाउने अपेक्षा गरिएको छ जसले गर्दा सञ्चालन सार्ने प्रवृत्तिलाई अझ तीव्रता मिल्न सक्छ ।

हाल भीडभाडको समयमा दुई देशबीच यात्रा गर्न घण्टौं लाग्ने गर्छ । रान्डस्ट्याड सिंगापुरका कन्ट्री डाइरेक्टर डेभिड ब्लास्कोका अनुसार, कम्पनीहरूले सिंगापुर पूर्ण रूपमा छोड्नुको साटो केही सञ्चालनहरू मात्र सारिरहेका छन् । धेरैले अझै पनि आफ्ना क्षेत्रीय मुख्यालय, नवप्रवर्तन केन्द्र र उच्च मूल्यका कार्यहरू सिंगापुरमै राखिरहेका छन् ।

अनुसन्धान र विकास, रणनीतिक निर्णय प्रक्रिया र उच्च दक्ष जनशक्तिका लागि सिंगापुर अझै पनि अत्यन्त आकर्षक रहेको उनले बताए ।

यसको विपरीत मलेसियाले निकै कम सञ्चालन खर्च, आकर्षक कर छुट र कम्पनीहरूलाई विस्तारका लागि आवश्यक औद्योगिक जग्गा उपलब्ध गराउने ब्लास्कोले बताए ।

म्यानपावरग्रुप सिंगापुरकी कन्ट्री म्यानेजर लिन्डा टेओले यी कदमहरूलाई सामूहिक स्थानान्तरण भन्दा पनि क्षेत्रीय विविधीकरणको रूपमा वर्णन गरेकी छन् । धेरैजसो कम्पनीहरूले सिंगापुर वा मलेसियामध्ये एक रोज्नुको साटो लचिलो र दिगो सञ्चालन मोडलका लागि दुवै बजारलाई एकअर्काको पूरकको रूपमा प्रयोग गरिरहेको उनले बताइन् ।

एचएन्डएम र हेइनेकेनले सिंगापुर अझै पनि आफूहरूका लागि महत्त्वपूर्ण रहेको कुरा दोहोर्याएका छन् । एचएन्डएमको कार्यालय सिंगापुरमै रहने र आफ्नो दीर्घकालीन प्रतिबद्धता अनुसार खुद्रा उपस्थिति कायम राख्ने प्रवक्ताले बताएका छन् ।

हेइनेकेनले पनि आफ्नो यस कदमले क्षेत्रीय व्यावसायिक सञ्चालन, रसद, नवीनता र एआई–सक्षम क्षमताहरूको केन्द्रको रूपमा सिंगापुरको भूमिकालाई अझ गहिरो बनाउने उल्लेख गरेको छ । यसैबीच आगामी जेएस–सेजले सिंगापुर र मलेसियाबीच कम्पनीहरूले कसरी आफ्ना स्रोतहरू बाँडफाँट गर्छन् भन्ने कुरामा ध्यान केन्द्रित गर्नेछ ।

३५ सय वर्ग किलोमिटरभन्दा बढी क्षेत्रमा फैलिएको यो विशेष आर्थिक क्षेत्रले व्यावसायिक सेवा, डिजिटल अर्थतन्त्र र शिक्षा लगायतका ११ क्षेत्रहरूमा लगानी सहज बनाउने अपेक्षा गरिएको छ । सन् २०२५ को जनवरीमा मलेसियाली लगानी विकास प्राधिकरणले यस क्षेत्रका योग्य उद्योगहरूका लागि ५ प्रतिशतसम्मको न्यून कर दर जस्ता प्रोत्साहनहरूको घोषणा गरेको थियो ।

लिमका अनुसार, जेएस–सेजका कारण सिंगापुरका कम्पनीहरूले मलेसियाको वृद्धिबाट फाइदा लिन सक्ने भए पनि यसले मलेसियाको ठूलो आन्तरिक बजारको उपयोग गर्न थप कम्पनीहरूलाई सिंगापुरबाट बाहिर लैजान सक्छ ।

अब हेर्न लायक कुरा के छ भने कम्पनीहरू पूर्ण रूपमा मलेसिया स्थानान्तरण हुन्छन् वा उच्चस्तरीय कार्यहरू सिंगापुरमा राखेर उत्पादन र सामान्य सञ्चालनहरू मलेसियामा सार्ने मोडल अपनाउँछन् भन्ने उनले बताए ।