एजेन्सी । सोमबार पेरिसमा सात विकसित अर्थतन्त्रहरूको समूह (जी–७) का अर्थमन्त्रीहरूको बैठकअघि एक वरिष्ठ युरोपेली अधिकारीले पश्चिम एसियाको स्थितिले परस्पर जोडिएको विश्वव्यापी अर्थतन्त्र बाह्य धक्काहरूप्रति कति जोखिमपूर्ण छ भन्ने कुरालाई उजागर गरेको बताएका छन् ।
‘अर्थतन्त्रमा पर्ने प्रभावलाई न्यूनीकरण गर्न हर्मुज जलयोजक खोल्नु र द्वन्द्वलाई स्थायी रूपमा अन्त्य गर्नु अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ,’ युरोग्रुपका अध्यक्ष किरियाकोस पियराकाकिसले एक विज्ञप्तिमा भनेका छन् ।
युरोग्रुप युरो क्षेत्रका अर्थमन्त्रीहरूलाई एकै ठाउँमा ल्याउने एउटा निकाय हो र जी–७ बैठकमा ग्रीसका अर्थमन्त्री समेत रहेका पियराकाकिसले यसको प्रतिनिधित्व गरिरहेका छन् । जी–७ का मुख्य सदस्यहरू अमेरिका, बेलायत, क्यानडा, फ्रान्स, जर्मनी, इटली र जापान हुन् ।
‘यस ऊर्जा संकटको सामना गर्न युरोपेली अर्थतन्त्र लचिलो साबित भएको छ । द्वन्द्व छिट्टै समाधान भए पनि विश्वव्यापी अर्थतन्त्रले दबाब महसुस गर्नेछ,’ पियराकाकिसले भने ।
इरान युद्धले महत्त्वपूर्ण हर्मुज जलयोजकबाट हुने तेल र ग्यासको आपूर्ति ठप्प पारेसँगै ऊर्जा आपूर्तिको अभावका कारण बढ्दो मुद्रास्फीतिप्रति लगानीकर्ताहरू चिन्तित हुँदा हालैका हप्ताहरूमा धेरै जी–७ अर्थतन्त्रहरूमा दीर्घकालीन ऋणको लागत ह्वात्तै बढेको छ ।
एक हप्ताको अस्तव्यस्त मुद्रास्फीति तथ्यांक र नयाँ फेडरल रिजर्भका अध्यक्ष केभिन वार्स अन्तर्गतको ब्याजदर नीतिलाई ध्यानमा राख्दै शुक्रबार अमेरिकी ट्रेजरी प्रतिफलमा वृद्धि भयो । ३०–वर्षीय ऋणपत्रको यील्ड झण्डै ११ बेसिस पोइन्टले बढेर ५.१२१ प्रतिशत पुग्यो । यो मे २२, २०२५ यताकै उच्च हो र अक्टोबर २०२३ पछिको उच्च स्तर नजिक छ ।
बेलायतमा राजनीतिक अस्थिरता र बढ्दो मुद्रास्फीतिको चिन्ताका कारण ३०–वर्षीय सरकारी ऋणपत्र, जसलाई गिल्ट्स भनिन्छ, सन् १९९० को दशकको उत्तरार्धपछिकै उच्च स्तरमा कारोबार भइरहेको छ ।
जापान, जो एक प्रमुख ऊर्जा आयातक हुनुका नाताले इरान युद्धसँग जोडिएको मुद्रास्फीतिको दबाबप्रति विशेष संवेदनशील छ, मा पनि हालैका दिनहरूमा ऋणपत्रको यील्ड नाटकीय रूपमा बढेको छ ।
ऋणपत्रको यील्ड र मूल्य विपरीत दिशामा चल्छन् । ऋणपत्र जारी गर्ने सरकारप्रति विश्वास डगमगाउँदा व्यापारीहरूले अक्सर ऋण लगानीमा उच्च प्रतिफल (यील्ड) को माग गर्छन् ।
यसैबीच तेलको मूल्य अझै उच्च छ ।
शुक्रबार अन्तर्राष्ट्रिय बेन्चमार्क ब्रेन्ट क्रुडको जुलाई महिनाको फ्युचर्स ३ प्रतिशतभन्दा बढीले बढेर प्रति ब्यारल ४१०९.२६ मा बन्द भयो । अमेरिकी वेस्ट टेक्सस इन्टरमिडिएटको जुन महिनाको फ्युचर्स ४ प्रतिशतभन्दा बढीले बढेर प्रति ब्यारल ४१०५.४२ मा कायम भयो ।
ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य यस वर्षको सुरुदेखि अहिलेसम्म ७४ प्रतिशतले बढेको छ तर यो अप्रिलको अन्त्यमा पुगेको प्रति ब्यारल ४११८ को उच्च स्तरभन्दा कम हो ।
पश्चिम एसियामा भएको ठूलो आपूर्ति अवरोधलाई क्षतिपूर्ति गर्न विश्वव्यापी तेल भण्डार रेकर्ड गतिमा घटिरहेको छ र हर्मुज जलयोजक पुनः खुलेन भने यो गम्भीर स्तरमा पुग्नेछ ।
यसको परिणामस्वरूप यस गर्मीमा माग उच्च हुने समयमा तेल र इन्धनको मूल्य अझ बढ्न सक्ने चेतावनी अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सीले गत साता आफ्नो मासिक प्रतिवेदनमा दिएको छ ।
‘निरन्तरको अवरोधका बीच तीव्र रूपमा घट्दै गएको सञ्चितिले भविष्यमा मूल्यमा अझ ठूलो उछाल ल्याउन सक्छ,’ ईआईएले भनेको छ ।
प्रतिक्रिया