इरानका विदेशमन्त्री अराग्चीलाई सफाया गर्ने इजरायलको प्रयास पाकिस्तानले विफल बनाएको दाबी

एजेन्सी । पाकिस्तानले इरान युद्ध अन्त्य गर्न सक्ने दुई व्यक्तिहरूलाई युद्ध सुरु गर्ने देश अमेरिकाद्वारा मारिनबाट भर्खरै जोगाएको छ ।

रोयटर्सले एक पाकिस्तानी अधिकारीलाई उद्धृत गर्दै पुष्टि गरेअनुसार, इजरायलले इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराग्ची र संसद्का सभामुख मोहम्मद–बागेर गालिबाफको हत्या गर्नका लागि उनीहरूको आवतजावतको लोकेसन सहितको विस्तृत योजना बनाएको थियो ।

पाकिस्तानी गुप्तचर निकायले ती योजनाहरू बीचमै पत्ता लगायो । इस्लामाबादले वाशिङटनलाई तत्काल सन्देश पठायो– तपाईंले यी दुईलाई समाप्त पार्नुभयो भने कुरा गर्नका लागि कोही पनि बाँकी रहने छैन ।

युद्धविरामको वार्ता गर्न सक्ने पात्रहरू मर्नेछन् र पूर्ण नियन्त्रण कट्टरपन्थी आईआरजीसी कमान्डरहरूको हातमा जानेछ । उनीहरूमा वार्ताप्रति कुनै चासो छैन र उनीहरूको उद्देश्य कर असुली केन्द्र खुला राख्ने, मिसाइल प्रहार गरिरहने र हर्मुज जलयोजक बन्द राख्ने मात्र हुनेछ ।

वाशिङटनले यो कुरा सुन्यो । अमेरिकाले इजरायलसँग प्रत्यक्ष हस्तक्षेप गर्यो । अराग्ची र गालिबाफलाई ४–५ दिनका लागि संयुक्त निशानाको सूचीबाट अस्थायी रूपमा हटाइयो । वाल स्ट्रिट जर्नलले यो समयसीमा पुष्टि गरेको छ ।

अहिले कूटनीतिक सम्पर्कको माध्यम खुलेको छ । पाकिस्तानले तेहरानलाई १५–बुँदे अमेरिकी प्रस्ताव पुर्याउँदैछ । टर्की र इजिप्टले यस प्रयासलाई समर्थन गरिरहेका छन् । विदेशमन्त्री इशाक दारले मार्च २६ मा सार्वजनिक रूपमा यो सबै कुरा पुष्टि गरे ।

पाकिस्तानका प्रधानमन्त्रीले गत महिना एउटा मञ्चमा उभिएर डोनल्ड ट्रम्पलाई वास्तवमै शान्तिप्रिय मानिस र दक्षिण एसियाको मुक्तिदाता भन्दै नोबेल शान्ति पुरस्कारका लागि मनोनयन गरेका थिए । पाकिस्तानले विश्व अर्थतन्त्रलाई ध्वस्त पारिरहेको युद्धमा अन्तिम कूटनीतिक बाटो बन्द हुनबाट जोगाउन आफ्नो गुप्तचर संयन्त्र प्रयोग गर्यो ।

पाकिस्तानले युद्धपोत पठाएन, मिसाइल प्रहार पनि गरेन । पाकिस्तानले एउटा सन्देश पठायो र त्यस सन्देशले काम गर्यो ।

नेटोले यो गर्न सकेन । नेटोलाई हर्मुज जलयोजक पुनः खोल्न युद्धपोत पठाउन भनिएको थियो । जर्मनीले भन्यो, ‘यो हाम्रो युद्ध होइन ।’

युद्ध समाप्त भएपछि मात्र भाग लिने फ्रान्सले बतायो । बेलायतले आफ्नो कुनै योजना नभएको बतायो ।

ट्रम्पले शुक्रबार बिहान ६ः१६ मा कहिले नबिर्सनु भन्दै पोस्ट गरे । १.६ ट्रिलियन डलर कुल रक्षा खर्च भएका ३० गठबन्धन सदस्यहरूले ट्रम्पको शब्दमा भन्नुपर्दा बिल्कुलै केही पनि योगदान दिएनन् ।

बेल्जियमभन्दा सानो जीडीपी र चिनियाँ ऋणले भरिएको रक्षा बजेट भएको पाकिस्तानले त्यो गुप्तचर सूचना दियो जसले वार्तालाई जीवित राख्यो ।

यसको संरचना नै विरोधाभासपूर्ण छ । यो युद्ध लड्न ट्रम्पले बनाएको गठबन्धनले लड्न अस्वीकार गर्यो । जुन देशलाई ट्रम्पले आफ्नो चाप्लुसी गरेकोमा प्रशंसा गरे, त्यही देशले अहिले शान्तिको मध्यस्थता गरिरहेको छ ।

नेटोले कार्यदेशका बारेमा बहस गरिरहन्छ । पाकिस्तानले प्रस्तावहरू पुर्याउँछ ।

नेटोले तनाव बढ्ने जोखिम देखाउँछ । पाकिस्तानले तनावको जोखिम मोल्छ ।

१५–बुँदे अमेरिकी प्रस्तावमा अहिले तेहरानमा छलफल भइरहेको छ किनभने एक पाकिस्तानी गुप्तचर अधिकारीले फोन उठाए र वाशिङटनलाई इरानको विदेशमन्त्रीलाई मार्नुको अर्थ कुराकानी स्थायी रूपमा अन्त्य हुनु हो ।

जलयोजक अझै बन्द छ । कर संकलन केन्द्रले अझै युआनमा असुली गरिरहेको छ । हिलियमको आपूर्ति अझै ठप्प छ । डिजेल अझै रासनमा छ । सल्फ्यूरिक एसिड आइपुगेको छैन । क्लस्टर बमहरू अझै कफार कासिममा खसिरहेका छन् ।

हर्मुज करिडोर बनाउने आईआरजीसी कमान्डर मरिसके पनि करिडोर अझै सञ्चालनमा छ । नौ हजार लक्ष्यहरू नष्ट गरिए तर हर्मुज खुलेको छैन । २०० अर्ब डलरले सैन्य सर्वोच्चता त किन्यो तर युद्धविराम किन्न सकेन । युद्धविराम भयो भने त्यो रक्षामा १.६ ट्रिलियन डलर खर्च गर्ने गठबन्धनले नभई कूटनीतिमा एउटा फोन कल खर्च गर्ने देशले गराउनेछ ।

इस्लामाबादले वार्ताको आयोजना गर्ने प्रस्ताव गरेको छ । एक सम्भावित शिखर सम्मेलनमा अमेरिकाका उपराष्ट्रपति जेडी भ्यान्सको गालिबाफ वा अराग्चीसँगको भेट हुनेछ ।

यो समयसीमा चार देखि पाँच दिनको छ जुन मार्च २९ देखि ३१ को आसपास समाप्त हुन्छ । वार्ता असफल भयो भने ती लक्ष्यहरू फेरि सूचीमा फर्किनेछन् । लोकेसन पहिले नै तय भइसकेका छन् ।

पाइलटहरूलाई ब्रिफिङ दिइसकिएको छ । र अन्तिम दुई इरानी कूटनीतिकर्मी र इजरायली सटीक क्षेप्यास्त्रको बीचमा खडा भएको एक मात्र कुरा एउटा सन्देश हो जुन यस्तो देशबाट आएको हो जसलाई विश्वले यस युद्धमा संलग्न छ भनेर बिर्सिसकेको थियो ।

कुराकानीका लागि दुईजना मानिस जीवित हुनुपर्छ । ती दुईजना जीवित छन् किनभने पाकिस्तानले एउटा फोन कल गर्यो ।