इरान युद्धमा सकियो अमेरिकाको पैसा, पेन्टागनले ह्वाइट हाउससँग माग्यो २०० अर्ब डलर

एजेन्सी । ट्रम्प प्रशासनका एक वरिष्ठ अधिकारीका अनुसार, पेन्टागनले ह्वाइट हाउससँग इरानमा चलिरहेको युद्धका लागि २०० अर्ब डलरभन्दा बढीको बजेट कंग्रेसबाट स्वीकृत गराउन माग गरेको द वाशिङटन पोस्टले समाचार प्रकाशन गरेको छ ।

यो एक विशाल नयाँ माग हो जुन सम्भवतः द्वन्द्वको विरोध गरिरहेका सांसदहरूको कडा अवरोधमा पर्ने निश्चित छ ।

यस विषयमा जानकार अन्य तीन व्यक्तिहरूका अनुसार, यो रकम हालसम्मको प्रशासनको विशाल हवाई आक्रमण अभियानको लागतभन्दा धेरै बढी हुनेछ । यसको साटो यसले विगत तीन हप्तामा अमेरिकी र इजरायली सेनाले हजारौं लक्ष्यहरूमा प्रहार गर्दा खर्च भएका महत्त्वपूर्ण हतियारहरूको उत्पादनलाई तत्काल बढाउन खोज्नेछ । ती व्यक्तिहरूले रक्षा मन्त्रालयले यति ठूलो आकारको प्याकेज खोजिरहेको पुष्टि गरेका छन्।

ह्वाइट हाउसले अन्ततः कंग्रेसका सांसदहरूसँग कति रकम स्वीकृतिको लागि माग्नेछ भन्ने कुरा अझै स्पष्ट छैन । प्रशासनका वरिष्ठ अधिकारीका अनुसार, ह्वाइट हाउसका कतिपय अधिकारीहरू पेन्टागनको यो अनुरोध कंग्रेसमा स्वीकृत हुने वास्तविक सम्भावना देख्दैनन् ।

ती अधिकारी र अन्य तीन जानकार व्यक्तिहरूका अनुसार, पेन्टागनले विगत दुई हप्तामा कोषका लागि धेरै फरक–फरक प्रस्तावहरू अघि सारेको छ ।

यो पैसाको मागले कंग्रेसमा ठूलो राजनीतिक लडाइँ निम्त्याउने सम्भावना छ किनकि यस प्रयासका लागि सार्वजनिक समर्थन न्यून छ र डेमोक्रेटहरूले कडा आलोचना गरिरहेका छन् । रिपब्लिकनहरूले आगामी पूरक मागप्रति समर्थनको संकेत दिएका छन् तर उनीहरूले कुनै विधायी रणनीति तय गरेका छैनन्, न त सिनेटको ६०–मतको सीमा पार गर्ने स्पष्ट बाटो नै फेला पारेका छन् ।

राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले विदेशमा अमेरिकी सैन्य हस्तक्षेप अन्त्य गर्ने वाचाका साथ चुनाव लडेका थिए र युक्रेन युद्धका लागि स्वीकृत गरिएको रकमका लागि बाइडन प्रशासनको बारम्बार कडा आलोचना गरेका थिए । अपरेसन एटलान्टिक रिजोल्भका लागि अमेरिकी विशेष इन्स्पेक्टर जनरलका अनुसार, डिसेम्बरसम्ममा कंग्रेसले युक्रेन युद्धका लागि करिब १८८ अर्ब डलर खर्च स्वीकृत गरिसकेको थियो ।

विभिन्न अधिकारीहरूका अनुसार, इरानमा युद्धको लागत द्रुत रूपमा बढेको छ जुन पहिलो हप्तामा नै ११ अर्ब डलरभन्दा बढी पुगेको छ । गत महिनाको अन्त्यमा अमेरिका–इजरायल संयुक्त अभियान सुरु भएलगत्तै ट्रम्प प्रशासनले खर्च धान्न मद्दत पुर्याउन अतिरिक्त कोषको माग तयार गर्न थाल्यो ।

यो प्रक्रिया युद्धको समयमा पनि विश्वभरिका खतराहरू विरुद्ध रक्षा गर्न सेनाको तयारी कायम राख्न प्रायः आवश्यक हुन्छ ।
दुई जानकार व्यक्तिहरूका अनुसार, पेन्टागनभित्र यस प्रयासको नेतृत्व उप–रक्षा सचिव स्टिभन फेनबर्गले गरेका थिए जसले विगत एक वर्षदेखि अमेरिकी रक्षा उद्योग र युद्धमा तीव्र रूपमा खर्च भइरहेका प्रिसिजन हतियारको उत्पादन बढाउनमा ध्यान केन्द्रित गरेका छन् ।

फेनबर्गको कार्यालयले पेन्टागनको हतियार अभावलाई तुरुन्तै सम्बोधन गर्न र कहिलेकाहीँ सुस्त देखिने देशको रक्षा उद्योगलाई सक्रिय बनाउन विभिन्न प्याकेजहरू तयार पारेको तीमध्ये एक व्यक्तिले बताए ।

इरानमा युद्ध सुरु हुनुभन्दा अघि नै ट्रम्पले १.५ ट्रिलियन डलरको रक्षा बजेटको माग गरेका थिए जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा ५० प्रतिशतभन्दा बढी वृद्धि हो । यो पूरक माग सोही कुल बजेटमा गणना हुनेछ कि छैन भन्ने अझै स्पष्ट छैन ।

ह्वाइट हाउसको व्यवस्थापन र बजेट कार्यालयले आन्तरिक छलफलमा यो रकम धेरै ठूलो भएको भन्दै आपत्ति जनाएको थियो ।
सिनेट इन्टेलिजेन्स कमिटीका अध्यक्ष सिनेटर टम कटनले पनि प्रशासनलाई अन्तिम प्याकेजमा गुप्तचर समुदायका लागि अतिरिक्त कोष समावेश गर्न दबाब दिएका छन् ।

विज्ञहरूका अनुसार, पेन्टागनको कोष मागमा हुने आगामी लडाइँ युद्धको लोकप्रियताको परीक्षण हुनेछ किनकि आलोचकहरूले अमेरिकी संलग्नताको विरोधको संकेत स्वरूप यो प्रस्तावलाई असफल पार्ने प्रयास गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

वाशिङटनस्थित थिंक ट्यांक सेन्टर फर स्ट्राटेजिक एन्ड इन्टरनेशनल स्टडीजका वरिष्ठ सल्लाहकार मार्क क्यान्सियनले भने, ‘हामीले उपलब्ध सीमित तथ्यांकका आधारमा युद्धको लागतको केही अनुमान गरेका छौं । तर, त्यहाँ ठूलो अनिश्चितता छ र कंग्रेस यसको बिल कति हो भनेर जान्न चाहन्छ । प्रशासनले थप पैसा माग्यो भने त्यहाँ ठूलो राजनीतिक लडाइँ हुनेछ किनभने सबै युद्धविरोधी भावनाहरू सोही मागमा केन्द्रित हुनेछन् ।’

विज्ञहरूका अनुसार, कुनै पनि मागको अर्को समस्या अमेरिकी रक्षा उद्योगले कति छिटो उत्पादन बढाउन सक्छ भन्नेमा रहनेछ । यो समयसीमा उपलब्ध कामदारहरूको संख्या उत्पादन सुविधाहरू र सेनाका अत्याधुनिक हतियारहरू बनाउन आवश्यक पर्ने महत्त्वपूर्ण सामग्रीहरूद्वारा सीमित हुनेछ ।

पेन्टागनकी पूर्व कार्यवाहक कम्ट्रोलर एलेन म्याककुस्करले भनिन्, ‘औद्योगिक आधारमा धेरै पैसा खन्याउँदैमा चीजहरू चाँडै प्राप्त हुन्छन् भन्ने छैन तर तपाईंले पैसा खन्याउनुभएन भने पक्कै पनि छिटो पाउनुहुने छैन ।’

उनी अहिले अमेरिकन इन्टरप्राइज इन्स्टिच्युटमा रक्षा बजेटको विश्लेषण गर्छिन् ।