ईयूसँग भारतको व्यापार सम्झौता अहिलेसम्मकै सबभन्दा ठूलो भएको मोदीको दाबी

एजेन्सी । भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले सोमबार भारत–युरोपेली संघ खुला व्यापार सम्झौतालाई भारतले अहिलेसम्म गरेको सबैभन्दा ठूलो सम्झौताका रूपमा वर्णन गरेका छन् ।

विश्वका दुई ठूला लोकतान्त्रिक शक्तिहरूले पारस्परिक सम्बन्धमा निर्णायक अध्याय थप्नका लागि यो ऐतिहासिक अवसर भएको पनि उनले बताए ।

लामो समयदेखि प्रतिक्षा गरिएको यस सम्झौताको व्यापक संरचनाले दुवै पक्षमा गहिरो भन्सार उदारीकरणको रूपरेखा प्रस्तुत गरेको छ । त्यसमा युरोपेली संघले सात वर्षको अवधिमा चरणबद्ध रूपमा अधिकांश भारतीय सामानहरूमा भन्सार महसुल शून्यमा झार्नेछ भने भारतले १० वर्षको अवधिमा द्विपक्षीय व्यापार मूल्यको ९३ प्रतिशतमा भन्सार शुल्क घटाउनेछ ।

यस सम्झौता अन्तर्गत, ईयूले आफ्ना ९६.८ प्रतिशत भन्सार लाइनहरू खोल्नेछ भने भारतले आफ्ना ९२.१ प्रतिशत भन्सार लाइनहरू खोल्नेछ । सामुद्रिक र छालाजन्य उत्पादनहरू, रसायन, प्लास्टिक, रबर, कपडा र तयारी पोशाक, आधारभूत धातुहरू र गरगहना जस्ता क्षेत्रहरूमा भारतीय निर्यातमा ईयूको भन्सार शुल्क चरणबद्ध रूपमा शून्यमा झारिनेछ ।

अटोमोबाइल, स्टिल र कृषि भने तत्काल उदारीकरणको दायरा बाहिर रहनेछन् ।

मूल्यका आधारमा भारतले १० वर्षको अवधिमा द्विपक्षीय व्यापार मूल्यको ९३ प्रतिशतमा ईयू वस्तुहरूमाथिको भन्सार महसुल शून्यमा झार्ने अधिकारीहरूले बताए । भारतले प्रमुख आर्थिक समूहसँग गरेको अहिलेसम्मकै सबैभन्दा महत्त्वाकांक्षी व्यापारिक पहलको संकेत यसले गर्छ ।

मोदीले व्यापारिक सफलतालाई नयाँ दिल्ली र ब्रसेल्सबीचको हालैको कूटनीतिक संलग्नतासँग जोडेका छन् । ‘हिजो एक ऐतिहासिक क्षण थियो जब पहिलोपटक युरोपेली संघका नेताहरू भारतको गणतन्त्र दिवस समारोहमा मुख्य अतिथिको रूपमा सहभागी भए,’ मोदीले भने ।

प्रस्तावित एफटीएले मोदीले वर्णन गरेअनुसार, भारत र युरोपेली संघबीच नवप्रवर्तन साझेदारी सिर्जना गर्ने अपेक्षा गरिएको छ । त्यसमा दुवै पक्षले उत्पादन, प्रविधि र आपूर्ति शृंखलामा सहयोगलाई अझ गहिरो बनाउन खोजिरहेका छन् ।

‘हालका वर्षहरूमा भारत र युरोपेली संघबीचको सम्बन्धमा उल्लेखनीय प्रगति भएको छ,’ मोदीले भने, ‘साझा लोकतान्त्रिक मूल्यमान्यता, आर्थिक समन्वय र बलियो जनस्तरीय सम्बन्धमा आधारित हाम्रो साझेदारीले नयाँ उचाइ चुमिरहेको छ ।’

मोदीले ईयू प्रमुख उर्सुला भोन डेर लेयनलाई विश्वका लागि प्रेरणा भन्दै ईयू नेतृत्वको प्रशंसा गरे र वार्ताका पछाडि रहेको राजनीतिक पहललाई जोड दिए ।

अन्तिम रूप दिइएपछि यस व्यापार सम्झौताले दुईतर्फी व्यापारलाई उल्लेखनीय रूपमा विस्तार गर्ने र विश्वव्यापी आर्थिक तथा रणनीतिक परिदृश्यमा भारत–ईयू सम्बन्धलाई थप दृढताका साथ स्थापित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।