एजेन्सी । २०२६ को विश्वकप फाइनलमा स्पेनसँग पराजित भएपछि अर्जेन्टिनाले एउटा अपरिहार्य समयको प्रतीक्षा गरिरहेको महसुस भएको छ ।
न्यू जर्सीमा खेल सकिएपछि लियोनेल मेस्सीको आँखाबाट झरेका आँसुले ३९ वर्षको उमेरमा उत्तर अमेरिकामा आफ्नो देशलाई फाइनलसम्म पुर्याएपछि अब उनले आफ्नो चमकधमिलो अन्तर्राष्ट्रिय करियरबाट बिदा लिन लागेको संकेत गरेका छन् ।
यसपटक मेस्सी मैदानमा खासै जम्न सकेनन् । उनका साथीहरूले मेस्सीको खुबीअनुसार खेल्नुको सट्टा स्पेनका खेलाडीहरूलाई अल्मल्याउन धेरै आक्रामक र भौतिक बलको प्रयोग गरे । हार र यसको प्रकृति हेर्दा, यो एक महान् खेलाडी र देशबीचको विशेष सम्बन्धको निस्सन्देह दुःखद अन्त्य जस्तो देखिन्छ । तर मेस्सीले दुई दशकमा अर्जेन्टिनाका लागि जे हासिल गरे, त्यसको व्यापक सन्दर्भमा यो दुःख छिट्टै बिर्सिनेछ ।
यी भेट्रान खेलाडीको अन्तर्राष्ट्रिय करियर धैर्यताको एउटा प्रमाण हो-जसलाई लियोनेल स्कालोनीको टोलीले विगत आठ वर्षदेखि आत्मसाथ गर्दै आएको छ ।
मेस्सीले १० वर्षअघि नै अर्जेन्टिनाको खेलाडीका रूपमा आफ्नो समय समाप्त गर्न लागेका थिए, तर त्यसको सट्टा उनी त्यो ठूलो गिरावटबाट अघि बढेर ३४ वर्षको उमेरपछि आफ्नो देशका लागि तीनवटा प्रमुख उपाधिहरू जित्न सफल भए ।
आइतबारको फाइनलको हारले उनलाई निकै चोट पुर्याएको छ ।
मेस्सीले यो नतिजाबाट भएको पीडालाई ‘अत्यधिक, र यो घाउ निको हुन समय लाग्नेछ’ भनेका छन् । तर उनले अब जे गर्ने निर्णय गरे पनि, उनको विरासत लामो समयदेखि सुरक्षित छ भन्ने कुरामा उनले सान्त्वना लिन सक्छन् ।
उनले विश्वकप अघि नै यो कुरा राम्ररी भनेका थिए: ‘मैले कतारको पछिल्लो विश्वकपमै फुटबलको खेल पूरा गरिसकेको छु ।’
उतारचढावले भरिएको करियर
यो सधैं सम्झनुपर्ने कुरा हो कि मेस्सीका लागि र वास्तवमा बाँकी फुटबल जगतका लागि पनि कुराहरू अर्कै ढंगले मोडिन सक्थे; यदि इतिहास अर्कै हुन्थ्यो भने उनको अन्तर्राष्ट्रिय करियर १० वर्षअघि नै सकिएको हुने थियो ।
२००० को दशकको अन्त्यतिर मेस्सी एक वास्तविक सुपरस्टारको रूपमा उदाएपछि अर्जेन्टिनाले उनलाई टोलीको केन्द्रविन्दु बनाउने दृढ निश्चय गरेको थियो । तर सुरुमा उनी ठूला मञ्चमा सफल हुन सकेनन्।
२०१० को विश्वकप र २०११ को कोपा अमेरिका दुवैमा अर्जेन्टिना क्वार्टरफाइनलबाटै निराशाजनक रूपमा बाहिरिँदा मेस्सीले एउटै पनि गोल गर्न सकेनन् ।
त्यसले मेस्सीको अन्तर्राष्ट्रिय करियरको सबैभन्दा अन्धकारमय अवधिको पूर्वसंकेत गरेको थियो । २४ वर्षको उमेरमा कप्तानी सम्हालेपछि उनी लगातार तीनवटा ठूला फाइनलहरूमा पीडादायी रूपमा चुके-जुन हारको शृङ्खलाले उनलाई अन्तर्राष्ट्रिय सन्यासको घोषणा गर्न बाध्य बनायो ।
पहिले २०१४ को विश्वकप फाइनलमा जर्मनीसँग अतिरिक्त समयमा हार भयो, त्यसपछि २०१५ को कोपा अमेरिका फाइनलमा चिलीसँगको अप्रत्याशित हार ।
अर्को वर्ष सोही मञ्चमा उही विपक्षीसँग भएको हारले मेस्सीलाई किनारामा धकेलिदियो ।
यद्यपि, २०१६ मा मेस्सीको अन्तर्राष्ट्रिय सन्यास दुई महिना पनि टिकेन। उनले नाटकीय रूपमा आफ्नो निर्णय फिर्ता लिँदै त्यतिबेला भनेका थिए, ‘हामीले अर्जेन्टिनी फुटबलमा धेरै कुरा सुधार्नु छ, तर म यो बाहिर बसेर आलोचना गर्नुभन्दा भित्रै बसेर गर्न चाहन्छु ।’
उनले आफ्नो देशलाई २०१८ को विश्वकपमा पुर्याउन मद्दत गरे । त्यहाँ थप हृदयविदारक नतिजा कुरिरहेको भए पनि, अन्तिम १६ बाट बाहिरिएपछि सुरुमा कार्यवाहकका रूपमा भएको स्कालोनीको नियुक्ति पछि ऐतिहासिक सावित भयो ।
अटुट बन्धन
वास्तवमै, मेस्सीको मन परिवर्तन र डगआउटमा स्कालोनीको आगमन अर्जेन्टिनाको आधुनिक फुटबल इतिहासका दुई सबैन्दा महत्त्वपूर्ण क्षणहरू हुन् ।
यो यात्रा बिस्तारै अघि बढ्यो । २०१९ को कोपा अमेरिका जित्न नसकेपछि केही क्षेत्रमा प्रशिक्षकको नियुक्ति अत्यन्तै अलोकप्रिय बनेको थियो र उनी कडा आलोचनामा परेका थिए । तर त्यसपछिका केही वर्षहरूमा स्कालोनीले जनमत परिवर्तन गरे र एउटा कम उपलब्धि हासिल गर्ने टोलीलाई एउटा रोक्न नसकिने शक्तिमा बदले, जसमा मेस्सीको उपस्थिति एउटा ठूलो बोनस थियो ।
स्कालोनीका आफ्नै शब्दहरूले उनको सफल दृष्टिकोणलाई संक्षेपमा व्यक्त गर्छन्: ‘फुटबल भनेको मुटु, साहस र कहिल्यै हार नमानी अघि बढ्नु हो ।’
३६ खेलको अपराजित यात्रासँगै अर्जेन्टिनाले २०२१ को कोपा अमेरिकामा २८ वर्ष लामो उपाधि खडेरी अन्त्य गर्यो, जहाँ स्कालोनीका सिपाहीहरूले फाइनलमा कट्टर प्रतिद्वन्द्वी ब्राजिललाई पराजित गरे ।
३४ वर्षको उमेरमा मेस्सीले प्रतियोगितामा टोलीका ७५ प्रतिशत गोलमा भूमिका खेल्दै आफ्नो उत्कृष्ट प्रदर्शन दिए ।
मेस्सी र अर्जेन्टिनाले त्यही लयलाई २०२२ को कतार विश्वकपमा पनि जारी राखे । साउदी अरेबियासँगको हारबाट सुरु भएको यात्रामा अन्ततः फाइनलमा फ्रान्सलाई पेनाल्टीमा हराउँदै ३६ वर्षपछि पहिलो पटक विश्वकप ट्रफी उचाले ।
मेस्सीले फाइनलमा दुई गोलसहित कुल १० गोलमा योगदान दिँदै आफूलाई इतिहासकै सर्वोत्कृष्ट फुटबलरको रूपमा स्थापित गरे ।
यो एक गजबको पुनरागमन थियो, जहाँ मेस्सी ६ वर्षको अन्तरालमा सन्यासबाट विश्व विजेता बने र ‘फुटबल पूर्ण’ गरे । त्यो उल्लेखनीय परिवर्तनले राष्ट्रिय टोली र विश्वभरका फ्यानहरूसँगको उनको बन्धनलाई झनै बलियो बनायो ।
अन्त्यको सुरुवात
यद्यपि, अर्जेन्टिनाले २०२४ मा कोपा अमेरिकाको उपाधि जोगाए पनि, उनीहरूले आफ्नो विश्वकपको ताज जोगाउन संघर्ष गर्नेछन् भन्ने संकेत पहिले नै थियो ।
किनभने विगत साढे तीन वर्षमा टोलीमा खासै सुधार भएको थिएन र २०२२ को टोलीका धेरै पाका खेलाडीहरू अझै टोलीमै थिए । साथै, विश्वकप अघिको प्रदर्शन पनि खासै आशाजनक थिएन ।
मेस्सीले पनि उत्तर अमेरिकाका तीन देशहरूमा फैलिएको विश्वकपमा आफ्नो शारीरिक क्षमतालाई लिएर पटक-पटक शंका व्यक्त गरेका थिए ।
गत मार्चमा मात्रै स्कालोनीले स्वीकार गरेका थिए कि चोटपटकका कारण मेस्सी अझै पनि आफ्नो सहभागिताबारे अनिश्चित छन्।
अवश्य पनि, यी प्रतिष्ठित फरवार्ड अन्ततः अर्जेन्टिनी टोलीमा समावेश भए । उनले आफ्नो देशका लागि अन्तिम पटक हुन सक्ने यस प्रतियोगितामा आफ्नो सम्पूर्ण क्षमता प्रदर्शन गरे र ८ गोल र ४ असिस्ट गर्दै गोल्डेन बुटको दौडमा सामेल भए ।
मेस्सीले टोलीलाई पटक-पटक संकटबाट जोगाएर फाइनलसम्म पुर्याए । तर फाइनलमा उनको एक्लो प्रयास पर्याप्त हुन सकेन।
मैदानमा संघर्ष
मेस्सीको विश्वकप र फुटबलको विरासत आइतबारको न्यु जर्सीको खेलभन्दा धेरै अघि नै सुरक्षित भइसकेको थियो । र, यो राम्रो पनि भयो, किनभने उनका साथीहरूले यो खेललाई गलत कारणले स्मरणीय बनाए । अर्जेन्टिनाको अत्यन्तै आक्रामक र ‘खेतीपाती शैली’ को खेलका कारण उनीहरू खेलको ‘भिलेन’ जस्तै देखिए र अन्ततः त्यही नै उनीहरूको पतनको कारण बन्यो ।
विभिन्न तनावपूर्ण क्षणहरूका बीच, इन्जो फर्नान्डेजले ९० मिनेटको अन्त्यमा पाउ कुबार्सीलाई फाउल गरेपछि दोस्रो पहेंलो कार्ड पाउँदै मैदान छाड्न बाध्य भए । १० खेलाडीमा सीमित अर्जेन्टिनाले अतिरिक्त समयमा धैर्यता राख्न सकेन । फेरान टोरेसले १०६ औं मिनेटमा गरेको गोल नै निर्णायक सावित भयो र यसपटक मेस्सीबाट कुनै चमत्कार हुन सकेन ।
मेस्सी यसपटक खेलमा केवल एक दर्शक जस्तै देखिए-उनका साथीहरू बल नियन्त्रण गर्नु र उनलाई ठाउँ बनाइदिनुको सट्टा विपक्षीलाई फाउल गर्न मात्र व्यस्त थिए ।
यो आफैंमा एउटा ठूलो कुरा थियो कि मेस्सी जस्ता खेलाडी भएको आक्रमणले निर्धारित ९० मिनेटमा एउटै पनि प्रहार गर्न सकेन । १९६६ यता विश्वकप फाइनलमा एउटै पनि प्रहार गर्न नसक्ने पहिलो टोली बनेर अर्जेन्टिनाले नचाहिँदो इतिहास बनायो । उनीहरूको पहिलो प्रहार ११७ औं मिनेटमा मात्र भएको थियो ।
यदि यसले मेस्सीलाई केही सान्त्वना दिन्छ भने, हामीले यो खेललाई मेस्सीको अन्तिम खेल वा उनको फितलो प्रदर्शनका रूपमा सम्झिने छैनौं, बरु यसलाई स्पेनको फुटबल दर्शनले अर्जेन्टिनाको अत्यधिक आक्रामक रणनीतिलाई जितेको दिनका रूपमा सम्झिनेछौं।
मौन बिदाइ
खेलपछि न्यु योर्क/न्यु जर्सी स्टेडियमको भित्री भागमा, पत्रकारहरू मेस्सीको सम्भावित घोषणाको प्रतीक्षामा थिए । तर त्यो अन्तर्वार्ता कहिल्यै भएन र अरू कसैले पनि जानकारी दिएनन् ।
त्यसको सट्टा, ३९ वर्षीय कप्तानले आफ्ना साथीहरूलाई मौन रूपमा मिडिया जोनबाट बाहिर लगे । पत्रकारहरूलाई कुनै प्रतिक्रिया नदिई उनी बाहिरिए, जसले गर्दा उनको अन्तर्राष्ट्रिय भविष्य अन्योलमा परेको छ । स्कालोनीले भने रोकेर भने, ‘खेलाडीहरू अहिले कुरा गर्ने मुडमा छैनन्, र यो स्वाभाविक पनि हो ।’
अर्जेन्टिनाको टोली सोमबार बिहानै न्यु योर्कबाट प्रस्थान गर्यो र सोही दिन दिउँसो ब्यूनस आयर्स पुग्ने तालिका थियो । मेस्सीको भविष्यबारे स्पष्ट जानकारी पछि आउने नै छ, किनकि उनको प्रारम्भिक सामाजिक सञ्जालको पोस्टले कुनै स्पष्ट संकेत दिएको छैन ।
एउटा युगको अन्त्य
खेलपछिको प्रेस सम्मेलनमा भावुक देखिएका स्कालोनीले मेस्सीको भविष्यबारे केही स्पष्ट भनेनन् । ‘उनी ३९ वर्षका भए, यो पत्याउनै नसकिने कुरा हो,’ प्रशिक्षकले भने, ‘मेरो तर्फबाट नयाँ कुरा केही छैन। उनी नचाहुन्जेल खेल्ने कुरा स्पष्ट थियो। हाम्रा सबै मानिसहरूले उनलाई समर्थन गर्छन् र मलाई आशा छ कि सबैले उनले हासिल गरेको कुरामा गर्व गर्नेछन् किनभने उनी मैदानमा उभिने अहिलेसम्मकै उत्कृष्ट खेलाडी हुन् ।’
यद्यपि, फाइनलको हारले एउटा युगको अन्त्य गर्ने संकेत गरेको छ। स्कालोनीले आँसु पुछ्दै आफू र आफ्नो टोलीलाई अब निरन्तरता दिन ‘जटिल’ हुने बताए ।
‘यहाँ हुनु मेरो लागि खुसीको कुरा हो; मैले कहिल्यै यस्तो सोचेको थिइनँ । यदि राष्ट्रपतिले चाहनुहुन्छ भने म डिसेम्बरसम्म यहाँ हुनेछु, तर त्यसपछि मलाई गाह्रो देखिन्छ,’ उनले भने,’निरन्तरता दिन धेरै कुरा चाहिन्छ । हामीले फेरि शून्यबाट सुरु गर्नुपर्छ । यस्तो समूह बनाउन धेरै गाह्रो छ । यसले मेरो आत्मा दुख्छ । म माफी चाहन्छु।’
विरासत सुरक्षित छ
हामी मेस्सीको अर्को कदमको प्रतीक्षा गरिरहँदा, खेलाडी, अर्जेन्टिना र फुटबल प्रेमीहरू यो कुरामा खुसी हुनेछन् कि यो खेलले उनको गौरवशाली करियरलाई परिभाषित गर्ने छैन । बरु, यो एउटा यस्तो खेलका रूपमा सम्झिनेछ जहाँ उनका समर्पित साथीहरूले रातो कार्ड खाएर उनलाई निराश पारे ।
उनको भविष्य जे सुकै भए पनि, मेस्सीको विरासत क्लब फुटबल र विशेष गरी २०२२ को विश्वकप जितले पहिले नै सुरक्षित गरिसकेको छ र अब त्यसलाई केहीले पनि बदल्न सक्दैन ।
मेस्सीलाई मात्र थाहा होला कि फाइनलमा रजत पदक पहिरेपछि उनको आँखाबाट झरेका आँसु अर्जेन्टिनासँगको सुन्दर कथाको अन्त्य भएका कारण थिए वा केवल हारको पीडा । तर उनले फुटबल पहिले नै ‘पूर्ण’ गरिसकेका थिए र अर्को विश्वकप सफलता एउटा बोनस मात्र हुने थियो भन्ने कुराले उनलाई पक्कै सान्त्वना दिनेछ ।
प्रतिक्रिया