एजेन्सी । आरएमएस टाइटानिक जहाज उत्तर एटलान्टिक महासागरको बरफिलो पानीमा डुबेको एक शताब्दीभन्दा बढी समय भइसक्दा पनि यससँग सम्बन्धित सामग्रीहरूले अझै विश्वको ध्यान तानिरहेका छन् ।
टाइटानिक दुर्घटनामा जीवित बच्न सफल लाउरा माबेल फ्रानकाटेलीले प्रयोग गरेको ११४ वर्ष पुरानो दुर्लभ लाइफज्याकेट हालै लिलामीमा ६ लाख ७० हजार पाउन्ड (करिब १२ करोड रुपैयाँ) मा बिक्री भएको छ । टाइम्स अफ इन्डियाको रिपोर्ट अनुसार, यो लाइफज्याकेट यसको सुरुवाती अनुमानित मूल्यभन्दा दोब्बर बढीमा बिक्री भएर नयाँ रेकर्ड कायम गरेको छ ।
विल्टशायरस्थित हेनरी एल्ड्रिज एन्ड सन लिलामी घरले बिक्रीमा राखेको यो क्रिम रङको क्यानभासबाट बनेको लाइफज्याकेट लिलामीको मुख्य आकर्षण बनेको थियो । बीबीसीका अनुसार, सन् १९१२ मा जहाज डुबेयता कुनै पनि जीवित बचेका व्यक्तिले लगाएको लाइफज्याकेट लिलामी बजारमा आएको यो पहिलोपटक हो ।
विज्ञहरूले यस ऐतिहासिक सामग्रीको मूल्य २ लाख ५० हजारदेखि ३ लाख ५० हजार पाउन्डसम्म पर्ने अनुमान गरे पनि कडा प्रतिस्पर्धाका कारण अन्तिम मूल्य निकै माथि पुगेको थियो । यो ऐतिहासिक वस्तुलाई एक अज्ञात व्यक्तिले टेलिफोनमार्फत खरिद गरेका हुन् ।
संग्रहालयहरूमा राखिएका जहाजका अन्य टुक्राहरूको तुलनामा यो लाइफज्याकेटको ऐतिहासिक महत्त्व निकै बढी छ किनभने यो सिधै दुर्घटनाबाट बचेका व्यक्तिको व्यक्तिगत कथासँग जोडिएको छ । यसमा १२ वटा कर्क (काठको बिर्को जस्तो हलुका वस्तु) भरिएका खल्तीहरू र शरीरमा मिलाउन मिल्ने फित्ताहरू रहेका छन् ।
यसको सबैभन्दा विशेष पक्ष भनेको यसको कपडामा सुरक्षित रहेका हस्तलिखित हस्ताक्षरहरू हुन् । लाइफज्याकेटमा लाउरा माबेल फ्रानकाटेली र उनीसँगै लाइफबोट नम्बर १ मार्फत ज्यान जोगाउन सफल भएका अन्य ७ जना यात्रुहरूको हस्ताक्षर रहेको छ । लिलामीकर्ता एन्ड्रु एल्ड्रिजका अनुसार, यस्तो आधिकारिक र प्रमाणित सामग्री लिलामीमा आउनु जीवनमा एकपटक मात्र पाइने अवसर जस्तै हो ।
लाउरा माबेल फ्रानकाटेली २२ वर्षको उमेरमा टाइटानिकको पहिलो श्रेणीको यात्रु बनेर चढेकी थिइन् । उनी बेलायती फेसन डिजाइनर लेडी लुसी डफ–गोर्डन र उनका पति सर कस्मो डफ–गोर्डनको निजी सचिवको रूपमा काम गर्थिन् ।
अप्रिल १४, १९१२ को रात जहाज एटलान्टिक महासागरमा हिमशिला (आइसबर्ग) सँग ठोकिएपछि उनले सुरुमा स्थिति सामान्य ठाने पनि पछि डेकमा पुगेपछि मात्र संकटको गम्भीरता महसुस गरिन् । यही लाइफज्याकेट लगाएर उनी लाइफबोट नम्बर १ मा चढेकी थिइन् जसले गर्दा उनी करिब ७१० जीवित बचेका यात्रुमध्ये एक बन्न सफल भइन् ।
यो लाइफज्याकेटको कथा टाइटानिक दुर्घटनाको सबैभन्दा विवादित घटनासँग पनि जोडिएको छ । फ्रानकाटेली चढेको लाइफबोट नम्बर १ मा ४० जना अट्ने क्षमता भए पनि यसले केवल १२ जनालाई मात्र लिएर जहाजबाट बाहिरिएको थियो ।
जहाज डुबिसकेपछि पनि उक्त डुंगा चिसो पानीमा संघर्ष गरिरहेका अन्य मानिसहरूलाई बचाउन फर्केन ।
त्यसको पछि निकै आलोचना भयो । अझ सर कस्मो डफ–गोर्डनमाथि चालक दलका सदस्यहरूलाई पैसा दिएर उद्धार गर्न फर्किनबाट रोकेको आरोप समेत लागेको थियो यद्यपि आधिकारिक छानबिनमा उनीहरू निर्दोष देखिए । यही डुंगाका सबै यात्रु बाँच्न सफल भएकाले यो हस्ताक्षर गरिएको लाइफज्याकेटलाई महत्त्वपूर्ण ऐतिहासिक प्रमाण मानिन्छ ।
दुर्घटनापछि यो लाइफज्याकेट धेरै दशकसम्म फ्रानकाटेलीको परिवारसँगै सुरक्षित थियो । करिब २० वर्षअघि यो निजी संकलनमा गयो र पछि युरोप तथा अमेरिकाका विभिन्न संग्रहालयहरूमा प्रदर्शनीमा राखिएको थियो ।
यही लिलामीमा टाइटानिकको लाइफबोटमा प्रयोग गरिएको एउटा सिट कुसन पनि ३ लाख ९० हजार पाउन्डमा बिक्री भएको छ । यी सामग्रीहरूको उच्च मूल्यले टाइटानिकसँग जोडिएका वास्तविक वस्तुहरूको माग विश्वभर कति धेरै छ भन्ने कुरा प्रस्ट पार्छ ।
अन्ततः यो लाइफज्याकेट महँगो वस्तु मात्र नभएर मानवीय संघर्ष, स्मृति र बाँच्ने इच्छाशक्तिको एउटा दुर्लभ प्रतीक बनेको छ ।
प्रतिक्रिया