एजेन्सी । अमेरिकी गुप्तचर निकायहरूको मूल्यांकनले बुधबार खुलासा गरेअनुसार, युद्धपछि इरानले आफ्नो इच्छाअनुसार हर्मुज जलसन्धि बन्द गर्न सक्ने क्षमता हासिल गरेको छ । सीएनएनले स्रोतहरूलाई उद्धृत गर्दै यो जानकारी दिएको हो ।
शुक्रबार हस्ताक्षर गरिने भनिएको फ्रेमवर्क सम्झौताका बावजुद यो महत्त्वपूर्ण जलमार्ग उपयोग गरेर अर्थतन्त्रमा चोट पुर्याउने इरानको क्षमता फेरि पनि देखा पर्न सक्ने उक्त मूल्यांकनले देखाएको छ ।
खाडी देशहरूको ऊर्जा पूर्वाधारमा गरिएका आक्रमणहरूलाई आफ्नो हितमा कसरी प्रयोग गर्ने भन्ने कुरा सिकिसकेको हुनाले इरान अहिले अमेरिकाको लागि सबैभन्दा कमजोर कडी बनेको मूल्यांकनसँग परिचित स्रोतहरूले सीएनएनलाई बताए ।
इरानले छिमेकी देशहरूमा रहेका अमेरिकी सैन्य आधार शिविरहरूमा आक्रमण गरेको थियो । ती आधार शिविरहरूलाई अमेरिकाले सुरक्षाको ग्यारेन्टीको रूपमा राखेको थियो ।
‘हामीले अहिले इरानलाई यस जलयोजकमाथि वास्तविक नियन्त्रण सुम्पिएका छौं । यो कुनै पनि आणविक हतियारभन्दा बढी शक्तिशाली हतियार हो,’ अमेरिकी गुप्तचर मूल्यांकनसँग परिचित एक स्रोतले सीएनएनलाई भन्यो ।
जलयोजकलाई पूर्ण रूपमा पुनः खोल्नका लागि अमेरिकाले इरानसँग सघन रूपमा वार्ता गर्नुपरेको छ जसले इरानीहरूको निरन्तर प्रभाव वा पकडलाई प्रस्ट पार्छ ।
स्विट्जरल्यान्डमा शुक्रबार हस्ताक्षर हुने इरान सम्झौताका बारेमा बोल्दै अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भ्यान्सले भने, ‘यसले इरानसँग आणविक हतियार हुन सक्दैन, हर्मुज जलयोजक खुला रहनेछ र उनीहरूले राम्रो व्यवहार गरे भने इरानीहरूले पाउने धेरै फाइदाहरूको बारेमा सोचिएको छ भन्छ । उनीहरूले (राम्रो व्यवहार) गरेनन् भने केही पाउने छैनन् ।’ उनले ती फाइदाहरू के हुन् भन्नेबारे विस्तृत जानकारी भने दिएनन् ।
सम्झौताका विषयवस्तुहरूको अनिश्चितता र अन्य जोखिमहरूका कारण हर्मुज जलयोजकमार्फत हुने आवागमन आगामी केही हप्ता वा महिनासम्म निकै कम रहने सम्भावना रहेको जहाजहरूको आवागमन ट्य्राक गर्ने विज्ञहरू र ढुवानी उद्योगका अधिकारीहरूले सीएनएनलाई बताए ।
यसैबीच अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले मंगलबार इरानसँगको सम्झौताको पूर्ण पाठ केही दिनभित्रै सार्वजनिक गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे र क्यामराको अगाडि पूरा दस्तावेज पढेर सुनाउने सम्भावना समेत व्यक्त गरे । अमेरिकाका राष्ट्रपतिले सार्वजनिक गर्नुअघि आफू औपचारिक वातावरणको प्रतीक्षामा रहेको संकेत गरे ।
‘त्यो गर्नुअघि म पहिले औपचारिक वातावरण चाहन्छु तर मलाई यसमा कुनै समस्या छैन । यो उत्कृष्ट दस्तावेज हो,’ फ्रान्समा भएको जी–७ शिखर सम्मेलनको क्रममा संयुक्त अरब अमिरातका नेता राष्ट्रपति मोहम्मद बिन जायद अल नाह्यानसँगको भेटमा उनले भने ।
सम्झौताको मुख्य सारबारे बताउँदै अमेरिकी राष्ट्रपतिले थपे, ‘यसमा के लेखिएको छ भने, इरानले कहिल्यै पनि आणविक हतियार पाउने छैन ।’
राष्ट्रपतिले आइतबार सम्झौतामा विद्युतीय माध्यमबाट हस्ताक्षर गरेका थिए । तर, यसको पूर्ण पाठ अझै सार्वजनिक गरिएको छैन । न त कंग्रेसका सदस्यहरूले, न ट्रम्पका समकक्षी विश्व नेताहरूले नै यसलाई पूर्ण रूपमा पढेका छन् । तर, अमेरिकी राष्ट्रपतिले यसमा कुनै पनि गोपनीयता रहेको कुरालाई भने अस्वीकार गरे ।
प्रतिक्रिया