इरान युद्धका कारण बेलायतको आर्थिक वृद्धि ०.१ प्रतिशले घट्यो

एजेन्सी । शुक्रबार प्रकाशित सरकारी तथ्यांक अनुसार बेलायतको अर्थतन्त्र अप्रिल महिनामा ०.१ प्रतिशतले खुम्चिएको छ । इरान युद्धको प्रभावले आर्थिक वृद्धिलाई निरन्तर बाधा पुर्याइरहेका कारण यस्तो नतिजा देखिएको हो ।

सेवा क्षेत्रको गतिविधिमा आएको ०.२ प्रतिशतको संकुचनलाई यस ऋणात्मक वृद्धिको मुख्य कारण मानिएको छ । अधिकारीहरूका अनुसार, निर्माण उत्पादनमा भएको ०.१ प्रतिशतको वृद्धिले गिरावटलाई केही हदसम्म घटाउन मद्दत गरेको थियो भने औद्योगिक उत्पादन सो महिना स्थिर रह्यो ।

रोयटर्सले गरेको सर्वेक्षणमा अर्थशास्त्रीहरूले बेलायती अर्थतन्त्रमा महिना–महिनाको आधारमा ०.१ प्रतिशतकै संकुचन आउने अपेक्षा गरेका थिए । अप्रिलको यो नतिजा मार्चको ०.३ प्रतिशत र फेब्रुअरीको ०.४ प्रतिशतको वृद्धिपछि आएको हो जबकि जनवरीमा आर्थिक वृद्धि शून्य रहेको थियो ।

सेवा क्षेत्रमा आएको गिरावटको सबैभन्दा ठूलो कारण खेलकुद, मनोरञ्जन र मनोरञ्जनात्मक गतिविधिहरूमा आएको ९.१ प्रतिशतको ह्रास हो । अफिस फर नेशनल स्ट्याटिस्टिक्सका अनुसार, कुनै एक उद्योगबाट सेवा उत्पादन र वास्तविक गार्हस्थ्य उत्पादन वृद्धि दुवैमा परेको यो अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूलो नकारात्मक प्रभाव हो ।

यस क्षेत्रमा देखिएको गिरावटका केही कारणहरू युद्धसँग जोडिएका छन् । पश्चिम एसियामा विभिन्न खेलकुद प्रतियोगिताहरू रद्द हुनुले बेलायतमा रहेका कम्पनीहरूको उत्पादनमा प्रत्यक्ष असर परेको ओएनएसले उल्लेख गरेको छ ।

उत्पादन, थोक व्यापार, यातायात सहयोग र ट्राभल एजेन्सी क्षेत्रका कम्पनीहरूले पश्चिम एसियाको द्वन्द्वका कारण अप्रिलको कारोबारमा कमी आएको बताएका छन् । ओएनएसका अनुसार, प्राप्त प्रतिक्रियाहरूमा पश्चिम एसियाली द्वन्द्वका कारण मूल्यमा भएको वृद्धि एउटा साझा विषय थियो । यो प्रभाव विशेषगरी ऊर्जा र इन्धनको लागतमा देखिएको छ ।

इन्स्टिच्युट अफ चार्टर्ड एकाउन्टेन्ट्सका प्रमुख अर्थशास्त्री सुरेन थिरुले यस तथ्यांकले अर्को हप्ता बैंक अफ इंग्ल्यान्डबाट ब्याजदर घट्ने सम्भावनालाई कम गरिदिएको बताए । उनका अनुसार, गार्हस्थ्य उत्पादनमा देखिएको यस गिरावटले अर्थतन्त्र हानिकारक स्ट्यागफ्लेसन (आर्थिक मन्दी र मुद्रास्फीति सँगै हुने अवस्था) तर्फ धकेलिँदै गरेको संकेत गरेको छ ।

उनले इरान द्वन्द्वका कारण बेलायतको अर्थतन्त्रमा परेको यो पहिलो ठूलो धक्का भएको र यसले वर्षको सुरुवाती आर्थिक गतिलाई रोकिदिएको टिप्पणी गरे ।

थिरुले थपे, ‘मार्च महिनामा आर्थिक वृद्धिका लागि सहयोगी बनेको इन्धनको मूल्य अप्रिलमा वृद्धिको बाधक बन्यो । आकाशिँदो मूल्यका कारण सवारी चालकहरूले उपभोगमा कटौती गरेका छन् ।’

हालै १०० दिन पार गरेको अमेरिका–इरान युद्धले विश्वव्यापी ऊर्जा बजारमा आपूर्ति अवरोध सिर्जना गरेको छ । यसले गर्दा विश्वभर मुद्रास्फीति पुनः बढ्न थालेको छ ।

युद्धका कारण बेलायतको आर्थिक वृद्धिमा पर्ने असर अन्य प्रमुख अर्थतन्त्रहरूको तुलनामा सबैभन्दा बढी हुन सक्ने अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (आईएमएफ) ले अप्रिलमा चेतावनी दिएको थियो । ऊर्जाको खुद आयातक भएकाले बेलायत विश्वव्यापी आपूर्ति शृंखलामा आउने ऊर्जा संकटप्रति विशेष रूपमा संवेदनशील छ ।

आईएमएफले अब सन् २०२६ मा बेलायतको आर्थिक वृद्धि दर मात्र ०.८ प्रतिशत हुने अनुमान गरेको छ जुन वर्षको सुरुमा गरिएको १.३ प्रतिशतको प्रक्षेपण भन्दा निकै कम हो ।

बेलायतमा अप्रिल महिनामा मुख्य मुद्रास्फीति २.८ प्रतिशतमा झरेको थियो जसको श्रेय बेलायतको ऊर्जा नियामकले तोकेको राष्ट्रिय ऊर्जा मूल्य सीमालाई दिइएको थियो । यद्यपि, जुलाईदेखि यो मूल्य सीमा १३ प्रतिशतले बढ्ने निश्चित भएको छ ।

यसले गर्दा ऊर्जा प्रदायकहरूले तेल र ग्यासको बढेको लागतको भार उपभोक्ताहरूमा सार्न पाउनेछन् । यसले आगामी दिनमा महँगी झनै बढाउने देखिन्छ ।