भारु लगातार ओरालो लागिरहेको भए पनि आरबीआईले किन ब्याजदर स्थिर राख्यो ?

एजेन्सी । भारतको केन्द्रीय बैंक (आरबीआई) ले शुक्रबार आफ्नो प्रमुख ब्याजदरलाई यथावत राखेको छ ।

बढ्दो तेलको मूल्य र कमजोर भारतीय रुपैयाँका कारण जोखिम बढे पनि मुद्रास्फीति मध्यम अवधिको लक्ष्यभन्दा तलै रहेकाले आर्थिक वृद्धिलाई नीतिगत सहयोग जारी राख्ने उद्देश्यले बैंकले यो निर्णय लिएको हो ।

उपभोक्ता मूल्यको दबाब नियन्त्रणमै रहेकाले मौद्रिक नीति समितिले बेन्चमार्क रिपो दरलाई ५.२५ प्रतिशतमा यथावत राख्दै आफ्नो विरामलाई निरन्तरता दिएको छ ।

अप्रिलमा खुद्रा मुद्रास्फीति घटेर ३.४८ प्रतिशत पुगेको छ जुन एक वर्षभन्दा बढी समयदेखि केन्द्रीय बैंकको ४ प्रतिशतको लक्ष्यभन्दा तल रहँदै आएको छ । यसले नीति निर्माताहरूलाई मौद्रिक नीति कडा बनाउनुपर्ने कुनै तत्काल ठोस कारण दिएको छैन ।

यस निर्णयले विश्वव्यापी घटनाक्रमका कारण आयातित मूल्यको दबाब बढ्ने खतरा भए पनि आन्तरिक मुद्रास्फीति अझै नियन्त्रणमै रहेको आरबीआईको मूल्यांकनलाई झल्काउँछ ।

इरानसँगको अमेरिका–इजरायल द्वन्द्वपछि कच्चा तेलको मूल्यमा तीव्र वृद्धि भएको छ । बेन्चमार्क मूल्यहरू द्वन्द्व सुरु हुनुअघिको तुलनामा करिब ३० प्रतिशतले बढेका छन् ।

यसैबीच लगानीकर्ताहरू सुरक्षित सम्पत्तिको खोजीमा लाग्दा यस वर्ष अमेरिकी डलरको तुलनामा भारतीय रुपैयाँ करिब ६ प्रतिशतले कमजोर भएको छ जसले आयात महँगो हुने जोखिम बढाएको छ ।

मल्होत्राले सामान्यभन्दा कमजोर मनसुन र एल निनोको प्रभाव जस्ता मौसमसम्बन्धी अनिश्चितताहरू नीति निर्माताहरूका लागि मुख्य निगरानीका विषयहरू रहेको चेतावनी समेत दिएका छन् । तर, खाद्यान्नको पर्याप्त मौज्दात र जलाशयहरूको राम्रो जलस्तरले आपूर्ति पक्षको अवरोधका कारण मुद्रास्फीतिमा पर्न सक्ने प्रभावलाई घटाउन मद्दत गर्ने उनले बताए ।

तर, ती जोखिमहरूले उपभोक्ता मुद्रास्फीतिमा अहिलेसम्म खासै ठूलो प्रभाव नपारेको नीति निर्माताहरूको निष्कर्ष छ जसका कारण उनीहरूलाई विकसित हुँदै गरेको विश्वव्यापी वातावरणको निगरानी गर्दै ब्याजदर स्थिर राख्न सम्भव भएको हो ।

विदेशी मुद्रा बजारमा उतारचढाव घटाउन र भारुको गिरावटलाई सुस्त बनाउन आरबीआईले यसअघि नै हस्तक्षेप गरिसकेको छ जसले गर्दा भारुलाई बलियो बनाउन ब्याजदरलाई हतियारको रूपमा प्रयोग गर्नुपर्ने दबाब कम भएको छ ।

इन्डोनेसिया र फिलिपिन्स लगायतका धेरै एसियाली केन्द्रीय बैंकहरूले आफ्नो मुद्राको रक्षा गर्न र आयातित मुद्रास्फीति नियन्त्रण गर्न हालै ब्याजदर बढाएका छन् । तर, भारतमा मुद्रास्फीतिको स्थिति तुलनात्मक रूपमा सामान्य रहेकाले आरबीआईलाई ब्याजदर यथावत राख्ने थप लचकता प्राप्त भएको छ ।

केन्द्रीय बैंकको यस निर्णयले विश्वव्यापी आर्थिक वृद्धि र वित्तीय बजारको स्थितिमा रहेको अनिश्चिततालाई पनि प्रतिबिम्बित गर्छ । नीति निर्माताहरूले कुनै थप कदम चाल्नुअघि ऊर्जाको उच्च मूल्यले समग्र अर्थतन्त्रमा कस्तो प्रभाव पार्छ भन्ने मूल्यांकन गर्न चाहेका छन् ।

मुद्रास्फीति लक्ष्यभन्दा तलै रहे पनि तेलको मूल्यमा हुने निरन्तर वृद्धि, कमजोर रुपैयाँ र बढ्दो थोक मुद्रास्फीतिले आगामी महिनाहरूमा उपभोक्ता मूल्यमा असर पार्न सक्ने जोखिमप्रति आरबीआई सचेत रहने सम्भावना छ ।