हर्मुजपछि मलक्का जलयोजकमा पनि लडाइँ गर्ने अमेरिकाको योजना

एजेन्सी । भेनेजुएला र इरानमा हालसम्मका अमेरिकी कदमहरूलाई हेर्दा अमेरिकाले चीन विरुद्ध युद्ध सुरु गरिसकेको स्पष्ट हुन्छ ।

लागूऔषध ओसारपसारको अन्त्य र इरानको आणविक खतराबाट छुटकारा पाउनु वाशिङटनको आधिकारिक धारणा हुन सक्छ तर यी सबै अपरेशनहरूको मुख्य चुरो भेनेजुएला र इरानबाट चीनमा हुने तेल आपूर्ति बन्द गर्नु नै हो ।

यसै साता हिन्द महासागरमा अमेरिकाले कब्जा गरेका दुईवटा इरानी ट्यांकरहरू – एमटी टिफनी र एमटी मजेस्टिक एक्सलाई हेर्नुहोस् । ती ट्यांकरहरू हर्मुज जलयोजकबाट हजारौं किलोमिटर टाढा कब्जा गरिएका थिए जहाँ अहिले विश्वको ध्यान केन्द्रित छ ।

ती कारबाहीहरू श्रीलंका र मलक्का जलयोजकको बीचमा भएका थिए । मलक्का जलयोजक त्यस्तो मार्ग हो जहाँबाट चीनको ८० प्रतिशत तेल आयात हुने गर्छ ।

यी दुई इरानी ट्यांकरहरू चीनतर्फ गइरहेका थिए भन्नेमा कुनै शंका छैन । एमटी मजेस्टिक एक्स चीनको चाउशानतर्फ जाँदै थियो । एमटी टिफनीलाई कब्जा गर्दा त्यो आधिकारिक रूपमा सिंगापुरका लागि निस्किएको थियो ।

त्यसको एआईएस (स्वचालित पहिचान प्रणाली) सिग्नलले यसको गन्तव्य सिंगापुर फर अर्डर्स (आदेशका लागि सिंगापुर) देखाएको थियो । यस जहाजले विगतमा चीनको अन्तिम गन्तव्यमा पुग्नुअघि तेल स्थानान्तरणका लागि मलेसियाली र सिंगापुरको जलक्षेत्र प्रयोग गर्ने गर्थ्यो ।

हर्मुज जलयोजकमा आफ्नो नियन्त्रण गुमाएपछि अमेरिकीहरूले अब चीनको तेल आपूर्तिमा बाधा पुर्याउन मलक्का जलयोजकमा मोर्चा बनाउने निर्णय गरेका छन् । त्यसैले गत साता पिट हेगसेथले इन्डोनेसियाका रक्षामन्त्रीसँग अमेरिकी सेनालाई इन्डोनेसियाली हवाई क्षेत्रमा पहुँच दिने सम्झौतामा हतार–हतार हस्ताक्षर गरेका थिए ।

त्यस सम्झौताको विस्तृत विवरण थाहा छैन । के यसले अमेरिकी जलसैनिक जहाजहरूका लागि मलक्का जलयोजकको प्रवेशद्वारमा रहेको उत्तर सुमात्राको बेलावान जस्ता इन्डोनेसियाली बन्दरगाहहरूमा पहुँचको कुरा पनि समावेश गरेको छ ?
मलक्का जलयोजकमा इन्डोनेसिया, मलेसिया र सिंगापुर गरी तीन देशहरू संलग्न छन् तर यस जलयोजकको नियन्त्रणको सवालमा इन्डोनेसियाको भौगोलिक भूमिका सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण छ ।

अबको तीन हप्तामा ट्रम्प सी चिनपिङसँगको महत्त्वपूर्ण बैठकका लागि चीन जाँदैछन् । के अमेरिकीहरूले चिनियाँहरूलाई दबाबमा राख्न र अमेरिकी प्रविधि तथा सेनाका लागि अत्यावश्यक दुर्लभ खनिज पदार्थमा चीनको वर्चस्व विरुद्ध मलक्का जलयोजकलाई बार्गेनिङको औजारका रूपमा प्रयोग गरिरहेका छन् ?

सिंगापुर, इन्डोनेसिया र मलेसियामा युद्धको संकेत नजिकिँदैछ । कुनै पनि देशको स्थिरता एकै रातमा समाप्त हुन सक्छ, जसरी संयुक्त अरब अमिरात (यूएई) ले इरान युद्धमा भयावह रूपमा महसुस गर्यो ।