ट्रम्पको घोषणापछि न युद्ध, न शान्तिको स्थिति

एजेन्सी । इरानविरुद्ध जलसैनिक नाकाबन्दी जारी रहँदा अनिश्चितकालका लागि युद्धविराम लम्ब्याइनुलाई इरानी बहसहरूमा एक अत्यन्त प्रतिकूल परिस्थितिका रूपमा हेरिएको छ ।

केही टिप्पणीकारहरूले यसलाई सबैभन्दा खराब परिणामको रूपमा चित्रण गरेका छन् किनभने यसले इरानको पहिलेको दबाब दिने रणनीतिलाई उल्ट्याउँछ र स्वयं इरानतिरै फर्काउँछ ।

यस स्थितिमा इरान न युद्ध, न शान्तिको एक अनिश्चित अवस्थामा फसेको छ । यसलाई इरानी नेताहरूले द्वन्द्वको सुरुदेखि नै स्पष्ट रूपमा पन्छाउन खोजेका थिए र यसको सट्टा निर्णायक निष्कर्षलाई प्राथमिकता दिएका थिए ।

तेहरानको दृष्टिकोणबाट अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पका भनाइहरू र वर्तमान घटनाक्रमले युद्धको छाया देश र यसको पहिले नै समस्याग्रस्त अर्थतन्त्रमा अझै मडारिरहेको संकेत गर्छ ।

साथै, अमेरिकासँग आफ्नो अनुकूल समयमा सैन्य तनाव फेरि बढाउने विकल्प सुरक्षित छ । इजरायलले ग्रे–जोन (अस्पष्ट सैन्य क्षेत्र) मा आफ्नो गतिविधि जारी राख्न सक्ने क्षमताले यस स्थितिलाई थप जटिल बनाएको छ ।

नाकाबन्दीमार्फत आर्थिक दबाब, रणनीतिक अनिश्चितता र निरन्तर चलिरहने न्यून–तीव्रताको टकरावका कारण इरानको बाँकी रणनीतिक क्षमता बिस्तारै कमजोर हुँदै गएको देखिन्छ । समयसँगै यसले राजनीतिक गुटहरूबीचको आन्तरिक विभाजनलाई तीव्र पार्न सक्छ जसले नेतृत्वका लागि संकट व्यवस्थापनलाई थप कठिन बनाउन सक्छ ।

यस विश्लेषण अनुसार, ट्रम्पले युद्धविराम लम्ब्याउनुलाई द्वन्द्वबाट सम्मानजनक बहिर्गमनको रूपमा नभई युद्धको स्वरूपलाई नयाँ ढंगले परिभाषित गरेको रूपमा बुझिएको छ । यसले अमेरिकाको लागत घटाउँछ भने इरानका लागि लागत र जोखिम बढाउँछ ।

यसले किन तेहरान यस्तो व्यवस्था स्वीकार गर्न हिचकिचाउन सक्छ र यसको सट्टा थप सशक्त प्रतिक्रियाहरूका बारेमा सोच्न सक्छ भन्ने कुरा बुझाउन मद्दत गर्छ ।

जलसैनिक नाकाबन्दी प्रभावकारी ढंगले लागू हुन्छ वा यो केवल प्रतीकात्मक मात्र रहन्छ, धेरै कुरा यसमा निर्भर हुनेछ ।

तनाव फेरि बढ्नुको मुख्य कारण इरानी जहाजहरूमाथि गरिने थप अवरोध वा नियन्त्रण हुन सक्छ । इरानले यस्तो घटनालाई युद्धविरामको उल्लंघनको रूपमा व्याख्या गर्न सक्छ जसले अमेरिकी जलसैनिकमाथि सैन्य प्रतिक्रिया दिन प्रेरित गर्न सक्छ र अन्ततः सक्रिय युद्धको पुनरावृत्ति हुन सक्छ ।

केही इरानी निर्णयकर्ताहरूको दृष्टिकोणमा दबाबमा झुक्नु वा लामो समयसम्म रणनीतिक दुविधाको अवस्थामा रहनुभन्दा यो विकल्प कम खर्चिलो हुन सक्छ ।