युआनमा तेलको कारोबार गर्नका लागि चीनले अरब मुलुकहरूलाई दियो आकर्षक अफर

एजेन्सी । विश्वव्यापी आर्थिक व्यवस्थामा एउटा निर्णायक र ठूलो परिवर्तनको संकेत दिँदै पेट्रोयुआन अब सैद्धान्तिक बहसबाट हटेर विश्वको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण समुद्री नाकामा व्यावहारिक रूपमा लागू भएको छ ।

हर्मुज जलयोजकको टोल बुथले ट्रान्जिट शुल्क र ऊर्जा सम्झौताहरू चिनियाँ युआनमा गर्न थालेको रिपोर्टहरूले पुष्टि गरेका छन् । यसलाई विश्लेषकहरूले पेट्रोडलरका लागि खेल समाप्त भनिरहेका छन् ।

बेइजिङका कूटनीतिक स्रोतहरूका अनुसार, चीनले अब खाडी सहयोग परिषद् (जीसीसी) लाई पूर्ण रूपान्तरणको औपचारिक प्रस्ताव पेश गरेको छ । प्रस्ताव सरल तर क्रान्तिकारी छ ।

चीनले साउदी अरब, यूएई र कतार लगायतका जीसीसी राष्ट्रहरूलाई उनीहरूको सम्पूर्ण ऊर्जा निर्यात पेट्रोयुआनमा सार्न सुझाव दिएको छ ।

यस परिवर्तनको बदलामा बेइजिङले बहुस्तरीय प्रोत्साहन प्याकेज प्रस्ताव गरिरहेको छ जसले खाडीका शासकहरूको सुरक्षा र वित्तीय चिन्ता दुवैलाई सम्बोधन गर्छ ।

यस सम्झौताको पहिलो स्तम्भ हर्मुज जलयोजकसँग सम्बन्धित छ । यस साँघुरो जलमार्गबाट दैनिक विश्वको २१ प्रतिशत पेट्रोलियम पदार्थ ओसारपसार हुन्छ । चीनले इरानसँगको आफ्नो गहिरो सम्बन्धलाई उपयोग गर्दै जीसीसीलाई उक्त जलक्षेत्रबाट निःशुल्क र ग्यारेन्टी गरिएको आवतजावतको प्रस्ताव गरेको छ ।

ऐतिहासिक रूपमा इरानी नाकाबन्दीको खतरा खाडीका तेल निर्यातकहरूको प्रमुख सुरक्षा चिन्ताको विषय थियो । इरान र जीसीसीलाई युआनमा आधारित एकीकृत वित्तीय संरचनामा ल्याएर बेइजिङले प्रभावकारी रूपमा क्षेत्रीय स्थिरताको ग्यारेन्टी गरिरहेको छ ।

ऊर्जा युआनमा बेचियो भने टोल बुथ खुला र निःशुल्क रहनेछ जसले गर्दा महँगो पश्चिमी जलसैनिक सुरक्षाको आवश्यकता हट्नेछ र दशकौंदेखि चलिरहेको समुद्री तनाव कम हुनेछ ।

युआनका लागि सबैभन्दा ठूलो बाधा सधैं डलरको तुलनामा यसको ठोस मूल्यको अभाव थियो । यसलाई समाधान गर्न चीनले आफ्नो अन्तिम कार्ड खेलेको छ, त्यो हो शाङ्हाई गोल्ड एक्सचेन्ज ।

बेइजिङले इरान र जीसीसीसँग सहसंरक्षण (को कस्टडी) व्यवस्थाका लागि एसजीईको भण्डार खोल्ने प्रस्ताव गरेको छ । यस कदमले ती राष्ट्रहरूलाई उनीहरूको विशाल ऊर्जा बचत युआनमा राख्न र तुरुन्तै त्यस युआनलाई एक्सचेन्जमा भण्डारण गरिएको भौतिक सुन वा चाँदीमा परिवर्तन गर्न अनुमति दिनेछ ।

ऊर्जा बिक्रीबाट बहुमूल्य धातुसम्म सिधै पुग्ने बाटो बनाएर चीनले प्रभावकारी रूपमा सुनमा आधारित व्यापार चक्र सिर्जना गरेको छ । यसले युआन होल्ड गर्दा हुने तरलताको जोखिमलाई हटाउँछ र जीसीसीलाई पश्चिमी प्रतिबन्ध वा अमेरिकी ट्रेजरीको उतारचढावबाट मुक्त हुने सुरक्षित सम्पत्तिको विकल्प प्रदान गर्छ ।

अमेरिकाका लागि यसको परिणाम विनाशकारी हुन सक्छ । जीसीसीले सबै ऊर्जा बिक्री युआनमा गर्ने प्रस्ताव स्वीकार गरेमा अमेरिकी डलरको विश्वव्यापी मागमा ठूलो गिरावट आउनेछ ।

पचास वर्षदेखि विश्वले तेल किन्नका लागि डलर राख्नुपर्थ्यो । अब हर्मुज जलयोजक पेट्रोयुआनको प्रवेशद्वारको रूपमा सञ्चालन हुनु र शाङ्हाई गोल्ड एक्सचेन्जले भौतिक आधारको रूपमा काम गर्नुले डलरको आवश्यकता समाप्त हुँदैछ ।

हर्मुजमा इरानको सुरक्षा नियन्त्रण, जीसीसीको विशाल ऊर्जा भण्डार र चीनको सुनमा आधारित वित्तीय पूर्वाधारलाई एकीकृत गरेर बेइजिङले आफ्नो योजना पूरा गरेको छ ।