इजरायलको कमान्ड संरचनामा इरानको आक्रमण जारी

एजेन्सी । इरानले अमेरिकासँग भित्री माध्यमबाट (ब्याकच्यानल) सम्पर्क भएको भन्ने रिपोर्टहरूलाई फेरि अस्वीकार गरेको छ ।

इरानको सरकारी मिडिया र अधिकारीहरूका अनुसार, वाशिङटनले मुख्यतया ऊर्जा बजारलाई शान्त पार्नका लागि वार्तामा तत्परता देखाइरहेको छ भने तेहरानले आफ्ना दीर्घकालीन हितहरूको रक्षा गर्न सक्ने कुनै पनि विश्वसनीय सम्झौता अहिले टेबलमा नभएको अडान राखेको छ ।

इरानी नेताहरूले यो क्षेत्र युद्धअघिको अवस्थामा नफर्कने र नयाँ क्षेत्रीय व्यवस्था इरानको हित अनुरूप हुने कुरामा पनि जोड दिएका छन् । केही अधिकारीहरूले भविष्यमा हुने कुनै पनि वार्तामा इरानसँग मात्र नभई हिजबुल्लाह जस्ता क्षेत्रीय साझेदारहरूको सुरक्षासँग सम्बन्धित मागहरू पनि समावेश हुन सक्ने सुझाव दिएको बताइएको छ ।

इरानी आक्रमणका स्वरूपहरू बढ्दो रूपमा इजरायलको कमान्ड संरचना र आन्तरिक सुरक्षा निकायहरूमा केन्द्रित देखिन्छन् । तिनमा क्षेत्रीय सैन्य कमान्ड र प्रहरी भवनहरू समावेश छन् ।

इरान सरकार निकट विश्लेषकहरूका अनुसार, इजरायलको आन्तरिक मोर्चालाई कमजोर पार्नु र सम्भावित रूपमा दक्षिण लेबननबाट हिजबुल्लाहको स्थल कारबाहीका लागि परिस्थिति सिर्जना गर्नु यसको लक्ष्य हो । तर, ती आक्रमणहरू इजरायलको आन्तरिक सुरक्षालाई कमजोर पार्न कत्तिको सफल भए भन्ने कुनै स्पष्ट संकेत छैन ।

यसैबीच, केही आक्रमणहरूले अमेरिकी अपरेशनहरूलाई सहयोग गरिरहेका इन्धन भर्ने पूर्वाधारहरूलाई निशाना बनाएको इरानी विश्लेषकहरूले दाबी गरेका छन् । यसले क्षेत्रमा अमेरिकी लजिस्टिक क्षमताहरूलाई अवरोध गर्ने प्रयासलाई झल्काउँछ । विशेषगरी सम्भावित अमेरिकी स्थल कारबाहीको बारेमा बढ्दो चिन्तालाई ध्यानमा राख्दै यो अभियान चलाइएको हो ।

इरानभित्र अधिकारीहरू आन्तरिक अस्थिरतालाई लिएर चिन्तित छन् । सिस्तान र बलुचिस्तानमा भएको एक लडाकु आक्रमणमा धेरै प्रहरी अधिकारीहरू मारिएका छन् भने खुजेस्तानमा सुरक्षा बलले सशस्त्र आक्रमणको तयारी गरिरहेको आरोपमा एक समूहलाई पक्राउ गरेको छ । यसले युद्धको समयमा विद्रोही वा स्लिपर सेलहरू सक्रिय हुन सक्ने डर पैदा गरेको छ ।

यी चिन्ताहरूले गर्दा चहारशानबे सुरी (फारसी नयाँ वर्षको पूर्वसन्ध्याको उत्सव) अघि आन्तरिक सुरक्षा उपायहरू कडा पारिएको छ । ठूला भेला र आतिशबाजीले अशान्ति वा शत्रुतापूर्ण सञ्जालहरूद्वारा गरिने गोप्य अपरेशनहरूका लागि आवरण प्रदान गर्न सक्ने अधिकारीहरूले चेतावनी दिएका छन् ।

यसैबीच अधिकांश अन्तर्राष्ट्रिय ढुवानीका लागि हर्मुज जलमार्ग प्रभावकारी रूपमा बन्द रहे पनि चीनका लागि कच्चा तेल बोकेका इरानी ट्यांकरहरू हर्मुज भएर जाने क्रम जारी छ । यसले इरानको समुद्री प्रतिबन्धको छनोटपूर्ण प्रकृतिलाई उजागर गर्छ ।

इरानी विमर्शले बढ्दो रूपमा हर्मुज जलयोजकलाई युद्धभन्दा बाहिरको रणनीतिक बार्गेनिङ उपकरणको रूपमा चित्रण गरिरहेको छ । सरकार समर्थक टिप्पणीहरूले यस जलमार्गलाई युद्धपछिको व्यवस्थामा क्षतिपूर्ति, प्रतिबन्धमा राहत वा व्यापक आर्थिक सहुलियतहरू प्राप्त गर्न प्रयोग गर्न सकिने सुझाव दिन्छन् ।

खाडीका पूर्वाधारहरूमा आक्रमण जारी छ । विशेषगरी यूएईमा आक्रमण बढेको छ । रिपोर्टहरूका अनुसार, दुबई अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल नजिकैका भवनहरू र फुजैराह बन्दरगाहमा ड्रोन आक्रमणहरू भएका छन् जुन तेल ढुवानीलाई हर्मुज जलयोजक छल्न अनुमति दिने एक प्रमुख केन्द्र हो ।

अमिराती अधिकारीहरूले इरानी विद्यालय, व्यवसाय र संस्थाहरू बन्द गरेपछि यूएईसँग इरानको तनाव थप बढेको छ । अबु धाबीले अमेरिकी/इजरायली युद्ध प्रयासहरूमा सक्रिय रूपमा आर्थिक सहयोग गरिरहेको इरानी अधिकारीहरूले विश्वास गरेको देखिन्छ ।

इरानी अधिकारीहरूले अमेरिकी सेनाको तैनाथीलाई पनि नजिकबाट नियालिरहेका छन् । लाल सागरमा यूएसएस जेराल्ड आर फोर्डको उपस्थिति र यूएसएस त्रिपोलीको यस क्षेत्रतर्फको मुभमेन्टलाई हर्मुज जलयोजक पुनः खोल्ने वा रणनीतिक टापुहरू कब्जा गर्ने उद्देश्यका साथ गरिएका सम्भावित तयारीका रूपमा हेरिएको छ ।

यसै पृष्ठभूमिमा फोर्ड क्यारियर समूहलाई सहयोग गर्ने लजिस्टिक केन्द्रहरू वैध निशाना बन्न सक्ने इरानी अधिकारीहरूले चेतावनी दिएका छन् । हुतीहरूले चाँडै लाल सागर मोर्चा खोल्न सक्ने सम्भावना यसले बढाएको छ ।

खार्ग टापु कब्जा गर्ने सम्भावित अमेरिकी प्रयासको अड्कलबाजीले इरानभित्र कडा प्रतिक्रिया उत्पन्न गरेको छ । रिपोर्टहरूका अनुसार, स्वयंसेवकहरूले टापुको रक्षा गर्ने प्रस्ताव गरेका छन् र इरानी संसद्का सदस्यहरूले यसको प्रतीकात्मक र रणनीतिक महत्त्वमा जोड दिन टापुको भ्रमण गरेका छन् ।

इराकमा पपुलर मोबिलाइजेसन फोर्सेसको स्थानहरूमा अमेरिकी आक्रमणपछि तनाव बढ्दै गएको छ । मिलिसिया सदस्यहरूको हत्या र कताइब हिजबुल्लाहका एक वरिष्ठ सुरक्षा अधिकारीको मृत्युले इराकका शिया गुटहरूलाई जवाफ दिन दबाब बढाएको छ ।
इराक–सिरिया सीमामा स्थिति विशेषगरी संवेदनशील छ । त्यहाँ अल–कायम क्रसिङ नजिकैको आक्रमणले इरान–सम्बद्ध सेनाहरू विरुद्ध व्यापक अभियान सुरु हुन सक्ने चिन्ता बढाएको छ । त्यसमा सिरियाली सेना पनि संलग्न हुन सक्छ ।

वरिष्ठ इरानी व्यक्तित्वहरूले हालै दिएको सन्देशले शीर्ष तहमा कार्य विभाजन भएको संकेत गर्छ । अली लारीजानीले विशेषगरी मुस्लिम सरकारहरू र जनमततर्फ व्यापक रणनीतिक र राजनीतिक संकेतहरूमा बढी ध्यान केन्द्रित गरिरहेको देखिन्छ जबकि मोहम्मद बाकर गालिबाफ युद्धकालीन सन्देश, धम्की र अमेरिकी तथा पश्चिमी बयानहरूको प्रत्यक्ष जवाफमा बढी सक्रिय देखिएका छन् ।

यसैबीच, तेहरानले अमेरिकी आन्तरिक राजनीतिलाई नजिकबाट नियालिरहेको छ । इरानी विश्लेषकहरूले डोनल्ड ट्रम्पको हालैका सन्देशहरू र हर्मुज पुनः खोल्नका लागि अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगको आह्वानलाई वाशिङटनले बढ्दो दबाबको सामना गरिरहेको र आफ्ना उद्देश्यहरू प्राप्त गर्न संघर्ष गरिरहेको संकेतका रूपमा व्याख्या गरेका छन् ।

समग्रमा, द्वन्द्वको दिशा हेर्दा तेहरानले अब समय आफ्नो पक्षमा रहेको विश्वास गरेको देखिन्छ । उसको रणनीति आफ्ना विरोधीहरूमाथि आर्थिक, राजनीतिक र सैन्य भार थोपर्नका लागि पर्याप्त समयसम्म दबाब कायम राख्ने कुरामा केन्द्रित छ ।