अमेरिकाको फिफ्थ फ्लीटलाई किन ध्वस्त पार्न चाहन्छ इरान ?

एजेन्सी । यो केवल एउटा जलसैनिक बेडा मात्र होइन । यो युद्ध, गुप्तचरी, समुद्री डकैती, राजनीति र अन्य धेरै कुराहरूको एक विस्तृत आधार हो ।

यसलाई नष्ट गर्नुको अर्थ मध्यपूर्वमा रहेको करिब ७५ प्रतिशत अमेरिकी शक्ति समाप्त गर्नु हो ।

यस फ्लीटले करिब ६५ लाख वर्ग किलोमिटर क्षेत्र ओगटेको छ जसमा खाडी, लाल सागर, ओमानको खाडी, अरब सागर र २१ देशहरूमा फैलिएको हिन्द महासागरका केही भागहरू पर्दछन् । यसमा तीनवटा महत्त्वपूर्ण रणनीतिक नाकाहरू सामेल छन् : हर्मुज जलसंयोजक, स्वेज नहर र बाब अल–मान्डेब जलसंयोजक ।

विश्वको करिब ९० प्रतिशत तेल व्यापार यी क्षेत्रहरू भएर जान्छ र यसमा अमेरिकी नियन्त्रणले उनीहरूको ऊर्जा आपूर्ति शृंखला सुनिश्चित गर्दछ ।

यो फ्लीट मध्यपूर्वमा अमेरिकी समुद्री सुरक्षाको मेरुदण्ड हो ।

सोभियत संघको पतनपछि मध्यपूर्व र मध्य एसियामा अमेरिकी प्रभुत्व कायम गर्ने उद्देश्यका साथ सन् १९९५ मा (इराक, इरान, पाकिस्तान र अफगानिस्तान विरुद्ध) यसलाई स्थापना गरिएको थियो ।

यसले सन् २००१ को अफगानिस्तान आक्रमण, २००३ को इराक आक्रमण र २००५ को इरान विरुद्धको कारबाहीमा व्यावहारिक रूपमा भाग लिएको थियो । यो सन् २०२३ देखि २०२५ सम्म यमनमा आक्रमण गर्न प्रयोग गरिएको मुख्य शक्ति थियो ।

हाल यो सन् २०२६ मा इरानमा आक्रमण गर्नका लागि मुख्य शक्ति हो र सबै सूचना, योजना, युद्ध आदेश र तैनाथीहरू यसैबाट सुरु हुन्छन् ।

यस फ्लीटमा विध्वंसक (डिस्ट्रोयर), पनडुब्बी र मोबाइल विमानवाहक जहाजहरू सहित ३० भन्दा बढी जलसैनिक जहाजहरू छन् जसमा कुल १५ हजार कर्मचारीहरू छन् । साथै, विमानवाहक जहाजहरूमा सयौं विमान र हजारौं उन्नत क्षेप्यास्त्रहरू पनि छन् ।

यसले अरब शासकहरूसँगको समन्वय र सहयोगमा कूटनीतिक र राजनीतिक गतिविधिहरू पनि सञ्चालन गर्दछ ।

यो एक विस्तृत प्रशासनिक केन्द्र हो ।

इरान यसैमा केन्द्रित छ र यसको रेडार तथा केही जलसैनिक र ढुवानी उपकरणहरू नष्ट गर्न सफल भएको छ । यसमाथि दैनिक भारी बमबारी भइरहेको छ र यसले क्षेप्यास्त्रहरूलाई रोक्न वा तीविरुद्ध कुनै चाल चल्न पनि सकिरहेको छैन ।

यसको अर्थ यो फ्लीट अब व्यावहारिक रूपमा एक कमजोर कडी बनेको छ । यसको अन्तिम बाँकी रेडार प्रणालीको विनाश नै आज तीनवटा एफ–१५ लडाकु विमानहरू भूलवश खस्नुको कारण हुन सक्छ । यद्यपि यो शंकास्पद छ किनकि इरानले ती विमानहरू आफूले खसालेको दाबी गरेको छ । कुवेती गल्तीका कारण खसेको कुरालाई उसले नकारेको छ ।

यो फ्लीट र यसको कमान्ड मुख्यालय नष्ट हुनुले इजरायल र अमेरिकाको रक्षा गर्ने, आक्रमण गर्ने र गुप्तचरी गर्ने क्षमतामा नकारात्मक असर पार्छ । इरानीहरू यसलाई पूर्ण रूपमा नष्ट गर्न सफल भए भने यो एक अमेरिकी सैन्य विपत्ति हुनेछ जुन शायद दोस्रो विश्वयुद्धपछिकै अभूतपूर्व हुनेछ ।