एजेन्सी । समुद्री बिमा कम्पनीहरूले जहाजहरूका लागि युद्ध जोखिम कभरेज रद्द गरिरहँदा तेल ढुवानी दरहरू थप बढ्ने निश्चित देखिएको छ ।
विस्तार हुँदै गएको इरान द्वन्द्वका कारण कम्तीमा तीनवटा ट्यांकरहरू क्षतिग्रस्त भएका छन्, एक नाविकको मृत्यु भएको छ र हर्मुज जलसंयोजक वरिपरि १५० जहाजहरू अलपत्र परेका छन् ।
शनिबारदेखि सुरु भएको अमेरिकी र इजरायली आक्रमणको जवाफमा इरानले गरेको प्रतिशोधात्मक हमलाहरूले विगत २४ घण्टामा व्यापारिक ढुवानीमा जोखिम ह्वात्तै बढाएको छ ।
आइतबारको ढुवानी तथ्यांक अनुसार, हर्मुज र वरपरका क्षेत्रमा तेल र तरल प्राकृतिक ग्यास ट्यांकरहरू सहित कम्तीमा १५० जहाजहरू थन्किएर बसेका छन् ।
सामान्यतया, साउदी अरब, संयुक्त अरब इमिरेट्स, इराक, इरान र कुवेतबाट विश्वव्यापी मागको करिब पाँचौं हिस्सा बराबरको तेल बोकेका जहाजहरूका साथै डिजेल, जेट इन्धन, पेट्रोल र अन्य उत्पादनहरू बोक्ने ट्यांकरहरू यसै जलसंयोजक भएर जाने गर्छन् ।
यस अवरोधका कारण सोमबार विश्वव्यापी तेलको मूल्यमा ९ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ ।
गार्ड, स्कुल्ड, नर्थ स्ट्यान्डर्ड, लन्डन पी एन्ड आई क्लब र अमेरिकन क्लब लगायतका कम्पनीहरूले आफ्ना वेबसाइटहरूमा मार्च १ को सूचना मार्फत मार्च ५ देखि यस्ता रद्दहरू लागू हुने बताएका छन् ।
सूचना अनुसार, इरानी जलक्षेत्रका साथै खाडी र नजिकैका पानीहरूमा युद्ध जोखिम कभरेज समावेश गरिने छैन ।
स्कुल्डले आफ्नो सूचनामा कभरेज पुनः सुचारु गर्न बाइ–ब्याक विकल्पमा काम गरिरहेको थप जानकारी दिएको छ ।
जापानको एमएस एन्ड एडी इन्स्योरेन्स ग्रुपले रोयटर्सलाई बताए अनुसार, उसले इरान, इजरायल र छिमेकी देशहरू वरपरको जलक्षेत्रमा युद्ध जोखिम कभर गर्ने विभिन्न बिमा नीतिहरूको अन्डरराइटिङ निलम्बन गरेको छ ।
यसैबीच, मध्यपूर्वबाट एसियामा तेल ढुवानी गर्ने लागत, जुन पहिले नै ६ वर्षयताकै उच्च विन्दुमा छ, अझै बढ्ने देखिएको छ । विस्तार भइरहेको इरान द्वन्द्वका कारण जहाज मालिकहरू यस क्षेत्रमा जहाज पठाउन हच्किएका छन् भनी बजार स्रोत र विश्लेषकहरूले सोमबार बताएका छन् ।
मध्यपूर्वबाट एसियासम्मको तत्काल ढुवानी दर, जसलाई सामान्यतया टीडी३सी भनेर चिनिन्छ, अझै बढ्ने अपेक्षा गरिएको जहाज दलालहरूले बताएका छन् । यो मानक सन् २०२६ को सुरुदेखि झण्डै तीन गुणाले बढेको छ ।
सोमबार बिहान एसियाली बजारमा दलालहरूले मध्यपूर्वदेखि चीनको प्रमुख मार्गमा धेरै ठूलो कच्चा तेल वाहक ट्यांकर भाडामा लिनका लागि तत्काल दर शुक्रबारको तुलनामा करिब ४ प्रतिशत बढी तोकेका छन् जुन वर्ल्डस्केल औद्योगिक मापनमा डब्ल्यू२२५ को नजिक वा कम्तीमा १ करोड २० लाख डलर बराबर हो ।
‘आक्रमणहरू हुनुभन्दा पहिले नै टीडी३सी दरहरू तीव्र रूपमा बढिरहेका थिए र विभिन्न देशहरूले आफ्नो ऊर्जा आवश्यकता पूरा गर्न संघर्ष गरिरहेका बेला यो दर उच्च नै रहनेछ,’ एलएसईजीका वरिष्ठ विश्लेषक एम्रिल जमिलले भने ।
सोमबार अन्तिम दर कहाँ पुग्छ भन्नेमा अझै धेरै अनिश्चितता छ तर मध्यपूर्वका सबै ढुवानी मार्गहरूमा दरहरू उच्च नै रहने अपेक्षा गरिएको एक जहाज दलालले बताए । सञ्चारमाध्यमसँग बोल्न आधिकारिक अनुमति नभएकाले उनले आफ्नो नाम बताउन अस्वीकार गरे ।
यसैबीच, बजारलाई अमेरिका र पश्चिम अफ्रिकाबाट लामो यात्राका लागि कच्चा तेल लोड गर्न थप जहाजहरू आवश्यक पर्नेछ जसले ती मार्गहरूको ढुवानी भाडालाई पनि सघाउ पुर्याउन सक्छ भनी एक ढुवानी कम्पनीका स्रोतले बताएका छन् ।
प्रतिक्रिया