अमेरिका र इजरायलका विरुद्ध कस्तो छ इरानको रणनीति ?

एजेन्सी । इरानविरुद्ध इजरायल र अमेरिकाले सुरु गरेको युद्ध चर्किने संकेत देखिएको छ ।

अहिले तेहरान युद्धविरामको खोजीमा छैन र उसले अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पको प्रस्तावलाई अस्वीकार गरेको छ ।

यसको कारण के हो भने सन् २०२५ को जुन महिनामा युद्धविराम गर्न सहमत भएर आफूले गल्ती गरेको इरानीहरूको विश्वास छ । त्यस युद्धविरामले अमेरिका र इजरायललाई पुनः संगठित हुन र युद्धका लागि तयारी गर्न मात्र मद्दत पुर्यायो ।

उनीहरू अहिले युद्धविराममा सहमत भए भने केही महिनापछि फेरि उनीहरूमाथि आक्रमण हुनेछ ।

युद्धविराम स्वीकार्य हुनका लागि अमेरिकाले बेहोर्नुपर्ने मूल्य हालको भन्दा निकै बढी नभएसम्म तेहरान सहमत हुन गाह्रो देखिन्छ । अन्यथा, अमेरिकाले पछिल्लो समयमा फेरि युद्ध सुरु गर्नेछ भन्ने उनीहरूको हिसाब छ ।

तदनुसार, इरानले आफ्नो रणनीति परिवर्तन गरेको छ । उसले इजरायलमाथि आक्रमण त गरिरहेको छ तर जुन महिनाको युद्धभन्दा निकै फरक ढंगले आक्रमण भइरहेको छ । एकैपटक ५० वटा मिसाइल प्रहार गर्नुको सट्टा दिनभरि निरन्तर आक्रमण भइरहेको छ ।

यसबाट क्षति कम होला तर त्यो समस्या होइन किनभने तेहरानले इजरायलको पीडा सहने क्षमता धेरै छ भन्ने निष्कर्ष निकालेको छ । अमेरिका युद्धमा रहुन्जेल इजरायलले पीडा सहेर भए पनि युद्ध गरिरहन्छ । त्यसैले अब ध्यान अमेरिकातर्फ केन्द्रित भएको छ ।

सुरुदेखि नै र शायद अचम्मलाग्दो कुरा के छ भने इरानले यस क्षेत्रमा रहेका अमेरिकी सैन्य आधार शिविरहरूलाई निशाना बनाइरहेको छ जसमा मित्र राष्ट्रहरूमा रहेका शिविरहरू पनि पर्छन् । अमेरिकी हताहतीसहित अमेरिकाका लागि लागत नाटकीय रूपमा बढेमा मात्र युद्ध स्थायी रूपमा अन्त्य हुन सक्ने तेहरानको गणना छ ।

आयातोल्लाह अली खामेनेईको हत्यापछि इरानले आफ्ना लागि अब कुनै लक्ष्मणरेखा बाँकी नरहेको र यी आधार शिविरहरूको विनाश र ठूलो संख्यामा अमेरिकी हताहतीका लागि पूर्ण शक्ति लगाउने बताएको छ ।

अमेरिकी सुरक्षा संयन्त्रका धेरै मानिसहरू इरानको विगतको संयमलाई कमजोरी र अमेरिकासँग प्रत्यक्ष युद्ध सामना गर्ने क्षमता वा अनिच्छाको रूपमा बुझिरहेका थिए भन्ने इरानले बुझेको छ । आफूले ठूलो मूल्य चुकाउनुपरे तापनि तेहरान अहिले त्यसको विपरीत प्रमाणित गर्न हरसम्भव प्रयास गरिरहेको छ । विडम्बना के छ भने खामेनेईको हत्याले यो परिवर्तनलाई अझ सहज बनायो ।

यसको एउटा पक्ष के हो भने इरानले अहिले साइप्रसका आधार शिविरहरूमा पनि आक्रमण गरेको छ जुन इरान विरुद्धको आक्रमणका लागि प्रयोग भइरहेका थिए । यो एउटा युरोपेली संघ सदस्य राष्ट्रमाथिको आक्रमण हो भन्ने कुरामा इरान पूर्ण जानकार छ । तर, शायद त्यही नै उसको मुख्य उद्देश्य हो ।

तेहरान युद्धलाई पर्सियाली खाडीका देशहरूमा मात्र नभई युरोपमा पनि विस्तार गर्न चाहन्छ जस्तो देखिन्छ । संयुक्त अरब अमिरात (यूएई) मा रहेको फ्रान्सेली आधार शिविरमा भएको आक्रमणलाई ध्यान दिनुहोस् । युद्ध समाप्त हुनका लागि युरोपले पनि मूल्य चुकाउनुपर्छ भन्ने उनीहरूको तर्क देखिन्छ ।

आन्तरिक अवस्थाको बारेमा भने सीमित चिन्ता मात्र देखिन्छ । खामेनेईको मृत्युको घोषणाले मानिसहरूलाई सडकमा उत्रने र शासन ढाल्ने प्रयास गर्ने एउटा मौका दिएको थियो । खुशीको अभिव्यक्ति व्यापक देखिए तापनि कुनै वास्तविक जनपरिचालन देखिएन ।

धर्मतन्त्रात्मक व्यवस्था एकजुट हुँदै र नयाँ औपचारिक नेतृत्व स्थापना गर्दै गर्दा त्यो अवसर अब बन्द हुँदैछ ।