तारिक रहमानको विजयपछि भारतसँग बंगलादेशको सम्बन्ध सुध्रिने अपेक्षा

एजेन्सी । शेख हसिनाको बहिर्गमनपछि बंगलादेशको शासन सत्तामा बीएनपीको पुनरागमन एक स्तरमा आश्चर्यजनक छैन ।

यस चुनावको वास्तविक अज्ञात पक्ष भनेको जमात–ए–इस्लामीले कति प्रभाव जमाउला भन्ने थियो किनकि उसलाई सुरुवाती फाइदा र युनुस शासनसँगको गहिरो सम्बन्ध प्राप्त थियो । बीएनपीको पक्षमा आएको निर्णायक जनमत महत्त्वपूर्ण छ ।

अवामी लिगको अनुपस्थितिले ठूलो संख्यामा मताधिकारबाट वञ्चित जस्ता देखिने वा अलमलमा रहेका मतदाताहरूलाई छोडेको थियो । उनीहरूको भोट बीएनपी र जमातबीच विभाजित भएको देखिन्छ जसमा ठूलो हिस्सा बीएनपीले पाएको छ । नयाँ विद्यार्थी दलले भने लोकप्रियता पाउन सकेन ।

सन् २००६ पछि बीएनपीले पहिलोपटक सत्ता सम्हाल्दैछ जुन अहिले जिया उर रहमान परिवारको अर्को पुस्ताको नेतृत्वमा छ । लन्डनमा बस्दै आएका र लामो समयदेखि राजनीतिक अज्ञातवासमा रहेका तारिक रहमानका लागि भविष्यको आशाभन्दा इतिहासको भार बढी गह्रौं हुन सक्छ । अवामी लिगको बहिष्करणको प्रस्ट त्रुटिलाई विचार गर्दा पनि यो परिणाम हालैका महिनाहरूको अराजकता र अशान्तिभन्दा उत्तम छ ।

बीएनपीको जीतप्रति भारतको सुरुवाती प्रतिक्रिया युनुसको सत्ता आगमनप्रतिको प्रतिक्रियाभन्दा निकै भिन्न छ । यो नियोजित जस्तो देखिन्छ ।

प्रधानमन्त्रीको स्तरमा भारतले सम्बन्धलाई पुनः सुचारु गर्ने इच्छाको संकेत दिएको छ ।सम्बन्धमा आएको गिरावटलाई रोक्नु, उच्चस्तरीय सम्पर्कहरू पुनः सुरु गर्नु र आपसी चासोका विषयहरूमा बृहत् संवादको थालनी गर्नु तत्कालको प्राथमिकता हुनुपर्छ ।

भारतले अन्य छिमेकीहरूसँग गरेझैं संवैधानिक प्रक्रियाबाट आउने जुनसुकै सरकारसँग पनि रचनात्मक रूपमा काम गर्न सक्छ भन्ने प्रमाणित गर्नुपर्छ । बंगलादेशले पनि आफ्नो तर्फबाट युनुसको कार्यकालमा सम्बन्धमा पुगेको क्षति सुधार गर्ने आफ्नो मनसायको संकेत दिनुपर्नेछ ।

कार्यसूची (एजेन्डा) सबैलाई थाहा छ । बीएनपीको राष्ट्रवादी अडानमा सम्झौता नगरी पनि प्रगति सम्भव छ । स्थिर सम्बन्धको प्रमुख लाभग्राही साधारण नागरिकहरू भएका छन्, विशेषगरी सडक, रेल, जल र हवाई मार्गबाट बढ्दो सीमापार आवतजावतका कारण । भारतद्वारा पूर्ण भिसा सेवाको पुनः स्थापनाले तत्काल राहत पुर्याउनेछ । व्यापार, लगानी र आर्थिक विनिमय सन् २०२४ अघिको स्तरमा फर्कन सक्छ । सांस्कृतिक, खेलकुद, सञ्चारमाध्यम र चिकित्सा क्षेत्रका सम्बन्धहरू छिट्टै पुनर्जीवित गर्न सकिन्छ किनकि संस्थागत संरचनाहरू अझै यथावत छन् ।

यसका साथै, दुवै पक्षका नकारात्मक वा विषाक्त भाष्यहरूलाई घटाउन आवश्यक छ । हसिनाको शासनकालमा बंगलादेशले अन्याय महसुस गरेका विषयहरूलाई खुल्ला छलफलमार्फत सम्बोधन गर्न सकिन्छ ।

दुवै पक्षले एकपक्षीय लाभ वा शब्दको लडाइँमा जीत खोज्नुभन्दा समाधान खोज्नु राम्रो हुनेछ । विश्वास र सदिच्छाको पुनर्निर्माण नै मुख्य उद्देश्य हुनुपर्छ ।

स्थिर सम्बन्धले त्यसपछि थप जटिल मुद्दाहरूमा अघि बढ्न मद्दत गर्नेछ । ढाकाको दृष्टिकोणबाट पानी बाँडफाँड र सीमा व्यवस्थापन, र नयाँ दिल्लीको दृष्टिकोणबाट सुरक्षा र अल्पसंख्यकका चिन्ताहरू जटिल छन् । नयाँ आयोजनाहरूको खोजी भइरहँदा पनि विद्यमान कनेक्टिभिटी (सम्पर्क) आयोजनाहरूलाई थप अवरोधबाट सुरक्षित राख्नुपर्छ ।

दुवै पक्षले तनाव कायम राख्न चाहने सरकारी र गैरसरकारी तत्त्वहरूप्रति सतर्क रहनुपर्छ । छिटपुट घटनाहरूले सजिलै अस्थिरता निम्त्याउन सक्छन् । ४ हजार ९६ किलोमिटर लामो सीमा भएको अवस्थामा एकअर्काबाट अलग्गिएर बस्नु न त व्यावहारिक छ न त यो घाटाबिना सम्भव छ । कसलाई कसको बढी खाँचो रहेको कुरा यथार्थ हैन । दुवैलाई एकअर्काको खाँचो छ ।

यो कार्य सजिलो हुने छैन, विशेषगरी बीएनपीको ठीक पछाडि जमातको बलियो उपस्थिति रहेको अवस्थामा । यद्यपि, यो निष्क्रिय बस्ने बहाना हुन सक्दैन ।

बंगलादेशले नयाँ अध्याय सुरु गरेको छ । उथलपुथल अहिले शान्त भएको देखिन्छ । अहिलेका लागि नयाँ आउने प्रधानमन्त्रीलाई शंकाको सुविधा र विश्वास दिनु उचित हुन्छ ।