चीनका वरिष्ठ सैन्य अधिकृत चाङविरुद्ध भ्रष्टाचारको अनुसन्धान सुरु, कूको प्रयासका लागि दण्ड ?

एजेन्सी । चीनको रक्षा मन्त्रालयले देशका उच्चतम सैन्य अधिकृत जनरल चाङ युसियाविरुद्ध अनुशासन तथा कानुनको गम्भीर उल्लंघनका विषयमा अनुसन्धान सुरु गरिएको जानकारी दिएको छ ।

मन्त्रालयले चाङविरुद्धको आरोपका विषयमा थप विवरण दिएन । उनलाई राष्ट्रपति सी चिनपिङका निकटवर्ती सैन्य सहयोगी मानिन्छ ।

चीनमा उच्चस्तरीय अधिकृतको गैरकानुनी काम भनेर प्रायः भ्रष्टाचारलाई नै बुझिन्छ ।

रक्षा मन्त्रालयले अर्का वििरष्ठ सैन्य अधिकृत जनरल ल्यु चनलीलाई पनि अनुसन्धानको घेरामा राखिएको जनाएको छ ।

गत अक्टोबर महिनामा चीन सरकारले ९ जना शीर्ष सैन्य अधिकृतलाई हटाएको थियो , यो दशकौंयताको सबभन्दा ठूलो कारवाही भएको बताइएको छ ।

चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीले सन् १९८९ को लोकतन्त्र पक्षधर आन्दोलनयताकै सबैभन्दा गम्भीर नेतृत्व संकटको सामना गरिरहेको विश्लेषकहरू बताउँछन् ।

बिस्तारै अघि बढ्ने सामान्य भ्रष्टाचार निरोधी अनुसन्धानहरू जस्तो नभई यो निष्काशन साधारण गति र कठोरताका साथ कार्यान्वयन गरिएको छ । यसले यो नियमित अनुशासन कारवाहीको साटो प्रतिविद्रोह कदम भएको संकेत गर्छ ।

यसैबीच केन्द्रीय सैन्य आयोगका सदस्य तथा संयुक्त कर्मचारी विभागका प्रमुख ल्यु चनलीलाई उत्तरपूर्वी चीनमा सरकारी कामको सिलसिलामा पठाइएको थियो । त्यहाँ उनलाई चाङ युसियाबाट अलग पारियो र पछि त्यहीँ गिरफ्तार गरियो ।

चाङ र ल्यु दुवैले चीनको सैन्य प्रणालीमा गहिरो गरी जरा गाडेका थिए । मातहतका अधिकारीहरूमा उनीहरूको व्यापक प्रभाव थियो । सीले स्पष्ट रूपमा उनीहरूको सञ्जाल र सहयोगीहरूलाई लक्षित गर्दै व्यापक शुद्धीकरण (पर्ज) को तयारी गरिरहेका छन् ।

यो अनुसन्धान दुई जनरलहरूद्वारा योजनाबद्ध असफल कू को प्रयासबाट सुरु भएको हो । रिपोर्ट अनुसार, यो अपरेशन बेइजिङको जिन्सी होटलमा जनवरी १८ को रातिका लागि तय गरिएको थियो । त्यो होटल प्रायः शीर्ष नेतृत्वले प्रयोग गर्ने गर्छ ।

उक्त योजनामा सीलाई नियन्त्रणमा लिएर राजनीतिक रिसेट गर्न दबाब दिने र पार्टी तथा देश बचाउने उद्देश्य रहेको बताइन्छ ।
तर, यस योजनाको गोपनीयता भंग भयो । अपरेसन सुरु हुनुभन्दा करिब दुई घण्टाअघि सीकहाँ गोप्य सूचना पुग्यो । त्यसले उनलाई होटलबाट भाग्न सफल बनायो ।

जनरल चाङका सेनाहरू त्यहाँ आइपुगेपछि तिनीहरू एउटा जालमा फसे । त्यहाँ एक हिंसात्मक मुठभेड भयो जसमा सीका ९ जना निजी सुरक्षागार्ड र दर्जनौं विद्रोही सैनिकहरूको मृत्यु भएको रिपोर्ट गरिएको छ ।

असफल अपरेशनपछि सीले दुवै जनरलहरूलाई तत्काल पक्राउ गर्न र उनीहरूका परिवारका सदस्यलाई नियन्त्रणमा लिन आदेश दिए ।

यो घटनालगत्तै चिनियाँ सेनालाई युद्धकालीन नियन्त्रणको अवस्थामा राखिएको छ । थप विद्रोह रोक्नका लागि मानक जनरल स्टाफ कमान्ड प्रणाली निलम्बन गरिएको छ र अधिकार सीधा इन्क्रिप्टेड च्यानलहरूमार्फत केन्द्रीय सैन्य आयोगमा सारिएको छ ।

पिपुल्स लिबरेशन आर्मी (पीएलए) लाई लेभल वान कम्ब्याट रेडिनेस अर्थात् युद्ध तयारीको अवस्थामा राखिएको छ । यसले सेनाको सबै हलचल रोकिदियो र सैनिकहरूलाई उनीहरूको मोबाइल फोन बुझाउन अनिवार्य गरायो । असन्तुष्टि फैलिन सक्ने गहिरो डरका कारण वफादारी कायम गर्न तुरुन्तै सबै एकाइहरूमा राजनीतिक अध्ययन सत्रहरू अनिवार्य गरिएको छ ।

यस निष्काशनको राजनीतिक प्रभाव चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको अभिजात वर्गको एकताका लागि विनाशकारी छ ।
जनरल चाङ वरिष्ठ सैन्य अधिृत मात्र नभई प्रिन्सलिङ (पार्टीका संस्थापकहरूका सन्तान) थिए र राष्ट्रपति सीसँग उनको आजीवन गहिरो सम्बन्ध थियो । उनले रातो दोस्रो पुस्ताको प्रतिनिधित्व गर्थे । उनलाई सैन्य संस्थापन र पार्टीको केन्द्रबीचको पुलको रूपमा हेरिन्थ्यो ।

चाङलाई लक्षित गरेर सीले प्रभावकारी रूपमा आफ्नै शक्ति आधारका परम्परागत खम्बाहरू अर्थात् सेना, प्रिन्सलिङ र पार्टीका पुराना नेताहरूविरुद्ध युद्धको घोषणा गरेका छन् ।

यस कदमले सम्भ्रान्त परिवारहरूको रक्षा गर्ने र शक्तिको सन्तुलन कायम राख्ने अलिखित रेड कन्सेन्ससलाई ध्वस्त पारेको छ । चाङको निष्काशनसँगै सीमाथि नियन्त्रण राख्ने स्थिर शक्तिको रूपमा हेर्ने बाँकी सम्भ्रान्त र पुराना नेताहरू अब कोही पनि सुरक्षित नरहेको अनुभव गरेका छन् ।

चाङले अमेरिकाको पक्ष लिएर पार्टीलाई धोका दिएको तथा चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीका शत्रुसँग मिलेर काम गरेको बताइन्छ । यो भ्रष्टाचारको आरोपको सामान्य मामिला मात्र होइन ।

गुप्तचर स्रोतहरूका अनुसार, सीले चाङलाई पक्राउ गर्ने आदेश दिए किनभने उनले अमेरिकी गुप्तचर निकायहरूलाई सहयोग गरेका थिए । उनी मातहतका अधिकारीहरूले उनीबारे रिपोर्ट गरेपछि उनको पोल खुलेको थियो ।