अमेरिकाले विशाल अपाचेहरू तैनाथ गरेपछि नेटो थुरुरु, युरोपको सुरक्षा परिदृश्य बदलियो


एजेन्सी । अमेरिकाको सेनाले आधुनिक इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो र द्रुत गतिमा आक्रमण गर्ने हेलिकप्टर तैनाथी गरेको छ । त्यसलाई विज्ञहरूले अभूतपूर्व भनेका छन् ।

अमेरिकाको यस कदमबाट नेटो मुख्यालयका हल र सदस्य मुलुकहरूको राजधानीमा तरंग उत्पन्न भएको छ ।

पछिल्लो ७२ घण्टामा करिब १५० वटा एएच–६४ई अपाचे गार्डियन हेलिकप्टरहरू युरोपभरिका विभिन्न स्थानमा तैनाथ गरिएका छन् । यी हेलिकप्टरहरूलाई आधुनिक हवाई युद्धको सर्वोच्च शिकारी मानिन्छ ।

यस अभियानको आकार र गतिले नेटो सहयोगीहरूलाई स्तब्ध बनाएको छ । यसले विगत एक दशकको सुस्त र प्रशासनिक सैन्य अदलबदलको प्रक्रियाबाट पूर्ण रूपमा अलग बाटो समातेको संकेत गर्छ ।

सैन्य विश्लेषकहरूले यस कदमलाई संकुचित बल प्रक्षेपण कारबाही (कम्प्रेस्ड फोर्स–प्रोजेक्शन अपरेशन) भनिरहेका छन् ।

कूटनीतिक संवेदनशीलतालाई सम्बोधन गर्न महिनौं अघिदेखि संकेत दिइने नियमित अभ्यासहरू जस्तो नभई यो तैनाथी अत्यन्तै उच्च गति र तीव्रताका साथ कार्यान्वयन गरिएको छ ।

ट्रान्स–एट्लान्टिक सुरक्षाविज्ञ वरिष्ठ रक्षा विश्लेषक डा. जुलियन थोर्नले भने, ‘यो कुनै अभ्यास होइन र यो पक्कै पनि नियमित अदलबदल पनि होइन । हामी जे देखिरहेका छौं, त्यो नयाँ अमेरिकी रणनीतिक सिद्धान्तको भौतिक स्वरूप हो । विश्वकै सबैभन्दा घातक १५० वटा आक्रमणकारी साधनहरूलाई रातारात अग्रिम मोर्चाहरूमा पुर्याएर वाशिङटनले युद्धभूमिमा पूर्ण प्रभुत्व जमाउने उसको क्षमता सैद्धान्तिक मात्र नभई तत्कालको वास्तविकता भएको संकेत दिँदैछ ।’

एएच–६४ई अपाचे गार्डियन विशिष्ट उद्देश्यका लागि बनाइएको हो । शत्रुको ट्यांक तथा सशस्त्र वाहनहरूको पूर्ण विनाश र द्वन्द्वग्रस्त क्षेत्रमा आपूर्ति शृंखलालाई काट्नु यसको विशेषता हो । लंगबो फायर–कन्ट्रोल रेडारबाट सुसज्जित र मानवरहित हवाई वाहनहरूलाई सँगसँगै नियन्त्रण गर्न सक्षम यी १५० हेलिकप्टरको बेडाहरूले ट्यांक–विरोधी र जमिनमा सहायता दिने मारक क्षमताको विशाल संकलनलाई प्रतिनिधित्व गर्छ ।

यति ठूलो स्तरमा गरिएको यो तैनाथी परिवर्तनकारी छ । एउटा मात्र अपाचेले १६ वटा हेलफायर क्षेप्यास्त्रहरू बोक्न सक्छ । १५० वटाको बेडाहरूले एकै झमटमा सम्पूर्ण सशस्त्र डिभिजनलाई निस्तेज पार्ने सामूहिक क्षमता राख्छ । नेटोको पूर्वी मोर्चाका लागि यो फलामे वर्षाको आगमनले रणनीतिक शक्ति सन्तुलनलाई तत्कालै परिवर्तन गरिदिएको छ ।

यस तैनाथीले नेटो गठबन्धनको परम्परागत परामर्शमूलक समयतालिकालाई बाइपास गरेको देखिन्छ । यसकारण युरोपका धेरै देशका रक्षा मन्त्रालयहरू नै अचम्मित भएका छन् ।

पूर्वी युरोपका केही सहयोगीहरूले क्षेत्रीय आक्रामकता विरुद्ध यसलाई आवश्यक इस्पातको कवच भन्दै स्वागत गरेका छन् भने पुरानो युरोपका कतिपयले पूर्व समन्वयको अभावप्रति निजी रूपमा चिन्ता व्यक्त गरेका छन् ।

नाम नबताउने शर्तमा एक वरिष्ठ युरोपेली कूटनीतिकर्मीले भने, ‘यस तैनाथीको गतिले अमेरिकी कमान्ड संरचना अब सहमतिका लागि पर्खने अवस्थामा छैन भन्ने देखाउँछ । यसले युरोप महादेशको हरेक रणनीतिक हिसाबकिताबलाई नयाँ स्वरूप दिएको छ । यसले हाम्रा विरोधीहरूलाई र शायद हाम्रा सहयोगीहरूलाई पनि अमेरिका आफ्नै शर्तमा क्षेत्रमा प्रभुत्व जमाउन तयार रहेको सन्देश दिन्छ ।’

यो तैनाथी ग्रीनल्यान्डका लागि किचकिच गरिरहेका युरोपेली मुलुकहरूका साथै चीन र रुससँग अमेरिकाको बढ्दो तनावको समयमा भएको छ । आन्ध्र महासागर पार गरेर यति विशाल आक्रमणकारी हेलिकप्टर बललाई द्रुत रूपमा अग्रिम युद्ध क्षेत्रमा उतार्ने क्षमता प्रदर्शन गरेर अमेरिकाले आफ्नो बन्दोबस्ती तयारीको त्यो स्तर देखाएको छ जसको बराबरी अन्य राष्ट्रले खासै गर्न सक्दैनन् ।