इरान र अमेरिकाबीच सैन्य तनाव उत्कर्षमा, बहराइन र कुवेतमा रहेका अमेरिकी अखडाहरूमा आक्रमण

एजेन्सी । इरानको रिभोल्युसनरी गार्ड्सले बुधबार बहराइन र कुवेतमा रहेका अमेरिकी सैन्य अखडाहरूलाई निशाना बनाएको बताएको छ ।

हर्मुज जलयोजकमा तेल ट्यांकरहरूमाथि भएका आक्रमणको जवाफमा अमेरिकाले इरानमाथि सैन्य आक्रमणको शृंखला सुरु गरेपछि इरानले यो जवाफी कदम चालेको हो । कमजोर बन्दै गएको युद्धविराम सम्झौतामाथि अर्को प्रहार गर्दै इस्लामिक रिभोल्युसनरी गार्ड कर्प्स (आईआरजीसी) ले बहराइनको पाँचौं जलसैनिक जिल्ला, बन्दर सलमान र कुवेतको अली अल सलेम एयर बेसमा रहेका प्रमुख अमेरिकी सैन्य अखडाहरू विरुद्ध संयुक्त मिसाइल र ड्रोन अपरेसन सञ्चालन गरेको जनाएको छ ।

साथै, उक्त अपरेसनमा हस्तक्षेप गर्न खोज्ने एउटा अमेरिकी एमक्यू–९ ड्रोनलाई समेत खसालिएको दाबी गरिएको छ ।

आक्रमणका बेला बहराइन र कुवेतमा हवाई आक्रमणको चेतावनी दिने साइरनहरू बजेका थिए भने कुवेती सेनाले आफ्नो हवाई प्रतिरक्षा प्रणालीले शत्रुतापूर्ण मिसाइल र ड्रोन आक्रमणको सामना गरिरहेको बताएको छ । अमेरिकी सेनाले भने यी आक्रमणहरूबारे तत्काल कुनै टिप्पणी गरेको छैन ।

यसअघि जलयोजकमा तीनवटा ट्यांकरमाथि भएको आक्रमणको जवाफमा अमेरिकाले नयाँ सैन्य प्रहार गर्नुका साथै इरानलाई तेल बिक्री गर्न अनुमति दिने सहुलियत पूर्ण लाइसेन्स समेत खारेज गरेको थियो । अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्डका अनुसार, युद्धविराम उल्लंघन गरी जहाजहरूमाथि गरिएको आक्रमणको बदला लिन र इरानलाई ठूलो मूल्य चुकाउन बाध्य पार्न गरिएको यस अपरेसनमा रिभोल्युसनरी गार्ड्सका ६० भन्दा बढी साना डुंगाहरूलाई निशाना बनाइएको थियो ।

सेन्ट्रल कमान्डले इरानी सेनाको यो अनुचित आक्रामकता युद्धविरामको स्पष्ट उल्लंघन भएको र यसले स्वतन्त्र जलयात्रामा बाधा पुर्याउने बताएको छ ।

नेटोका महासचिव मार्क रुट्टले अंकारामा नेटो नेताहरूको शिखर सम्मेलनअघि पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै इरानमाथि अमेरिकाको नयाँ आक्रमण पूर्ण रूपमा आवश्यक रहेको बताए । उनले इरानले नै युद्धविरामको उल्लंघन गर्छ भने अमेरिकाले कडा प्रतिक्रिया दिनु अनिवार्य हुने तर्क गरे ।

उता इरानको सर्वोच्च संयुक्त सैन्य कमान्ड खातम अल–अन्बिया सेन्ट्रल हेडक्वार्टरले अमेरिकी आक्रमणलाई आक्रामकताको स्पष्ट कार्य भन्दै निन्दा गरेको छ र कडा जवाफ दिने धम्की दिएको छ । इरानका शीर्ष वार्ताकार तथा संसद्का सभामुख मोहम्मद बागेर गालिबाफले अमेरिकालाई युद्धविराम सम्झौता उल्लंघन गरेको आरोप लगाउँदै धम्की र असुलीको युग सकिएको र इरान नझुक्ने बताए ।

उनले हालैको अमेरिकी सैन्य प्रहार, नयाँ तेल प्रतिबन्ध र लेबननमाथि इजरायली आक्रमणलाई सम्झौता विपरीतको कार्य भनेका छन् ।

यसअघि इरानी सञ्चारमाध्यमले इरानको मुख्य तेल केन्द्र खार्ग टापु, केशम टापु र दक्षिणी बन्दरगाह सहर सिरिक तथा बन्दर अब्बासमा विस्फोट भएको रिपोर्ट गरेका थिए । इरानको प्रेस टिभीले दक्षिणी खार्ग टापुमा कैयौं विस्फोटको आवाज सुनिएको जनाएको छ जहाँबाट इरानले आफ्नो ९० प्रतिशत कच्चा तेल निर्यात गर्छ ।

एक अमेरिकी अधिकारीले रोयटर्सलाई बताएअनुसार, अमेरिकी आक्रमणले इरानी हवाई रक्षा प्रणाली, तटीय निगरानी प्रणाली, मिसाइल र ड्रोन प्रक्षेपण स्थलहरूलाई निशाना बनाएको थियो । इरानमा कुनै पनि नागरिकको मृत्यु भएको खबर नभए पनि केही स्थानमा व्यावसायिक र माछा मार्ने घाटहरूमा क्षति पुगेको र केही मानिस घाइते भएको बताइएको छ । यी घटनाहरूले गत महिना मात्र भएको कमजोर युद्धविराम सम्झौतालाई खतरामा पारेका छन् ।

यसैबीच वाशिङटनले इरानलाई अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेल बिक्री गर्न अनुमति दिने प्रमुख सहुलियत फिर्ता लिएपछि तेलको मूल्य ३ प्रतिशतभन्दा बढीले बढेको छ । अमेरिकी अधिकारीहरूले इरानसँग अन्तिम सम्झौताका लागि काम गरिरहेको बताए पनि हर्मुज जलयोजकमा रहेको नियन्त्रणले तेहरानलाई ठूलो शक्ति दिएको छ ।

विश्लेषकहरूका अनुसार, तेहरानले अमेरिकासँग वार्ता गरिरहँदा आफ्नो शक्ति प्रदर्शन गर्न जहाजहरूमाथि आक्रमण गर्ने रणनीति अपनाएको छ । इरानको विदेश मन्त्रालयले अमेरिकाको यस कदमले युद्ध अन्त्य गर्ने सम्झौता उल्लंघन भएको र यसको परिणामको जिम्मेवार वाशिङटन हुने चेतावनी दिएको छ ।

इरानले आफ्नो राष्ट्रिय सुरक्षाको रक्षाका लागि आवश्यक पर्ने जुनसुकै कदम चाल्ने बताएको छ ।

तेहरानले जहाजहरूमाथि भएका आक्रमणको जिम्मेवारी अस्वीकार गरे पनि कतारले आफ्नो एलएनजी ट्यांकर अल रेकाय्यातमा इरानले ड्रोन आक्रमण गरेको आरोप लगाएको छ । ओमान नजिकै साउदी अरबको कच्चा तेल ट्यांकर वेद्यानमा पनि क्षति पुगेको छ ।

इरानले कतारको आरोपलाई आश्चर्यजनक भन्दै आफ्ना प्रतिबद्धताहरू पूरा गरिरहेको दाबी गरे पनि समन्वय नगरी रुटहरू प्रयोग गर्ने जहाजहरू जोखिममा पर्ने बताएको छ ।

इरानका धार्मिक शासकहरूले यस क्षेत्रमा शुल्क उठाउने स्थायी प्रणाली स्थापना गर्ने लक्ष्य राखेका छन् । यसले शक्तिको सन्तुलनमा परिवर्तन ल्याउन सक्छ ।

यो द्वन्द्व यस्तो समयमा चर्किएको छ जब इरानमा युद्धको पहिलो दिन मारिएका सर्वोच्च नेता आयातोल्लाह अली खामेनेईको शोक मनाइँदैछ । कतारमा भएको अप्रत्यक्ष वार्ता बिना निष्कर्ष टुंगिएपछि र अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले पुनः बमवर्षा गर्ने धम्की दिएपछि शान्तिको सम्भावना कमजोर बन्दै गएको छ ।