एजेन्सी । अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले मंगलबार ग्रिनल्यान्डलाई अमेरिकाको अधीनमा ल्याउने आफ्नो योजनालाई पुनः अगाडि बढाएका छन् ।
साथै, यस विषयमा युरोपेली राष्ट्रहरूको निरन्तरको असहमतिप्रति लक्षित गर्दै उनले युरोपबाट सबै अमेरिकी सैनिकहरू फिर्ता लैजान सक्ने संकेत समेत गरेका छन् ।
नेटो शिखर सम्मेलनका लागि टर्कीको अंकारा पुगेको केही समयपछि ट्रम्पले ग्रिनल्यान्ड टापु अमेरिकाको नियन्त्रणमा हुनुपर्ने बताए । ट्रम्पले राष्ट्रिय सुरक्षाको कारण देखाउँदै अमेरिकाले ग्रिनल्यान्डमाथि नियन्त्रण कायम गर्नुपर्ने माग राखेपछि गत जनवरीमा डेनमार्क समेत सदस्य रहेको ३२ राष्ट्रहरूको यो सैन्य गठबन्धनसंकटमा परेको थियो ।
अंकारामा मंगलबार दिउँसो टर्कीका राष्ट्रपति रेसेप तैयप एर्दोआनसँगको द्विपक्षीय भेटघाटका क्रममा ट्रम्पले आफ्नो विस्तारवादी इच्छामा युरोपले साथ नदिएकोमा असन्तुष्टि पोख्दै यसै कारणले नेटोसँगको सम्बन्धमा दरार आएको बताए । उनले पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै ग्रिनल्यान्डले डेनमार्कलाई कुनै फाइदा नपुर्याएको र डेनमार्कले पनि यसको विकासमा लगानी नगरेको बताए ।
तर, यो क्षेत्र अमेरिकाका लागि रणनीतिक रूपमा अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण रहेको उनको भनाइ छ । उनले उक्त टापु चिनियाँ र रुसी जहाजहरूको घेराबन्दीमा रहेको दाबी दोहोर्याए यद्यपि ग्रिनल्यान्डका विज्ञहरूले विदेशी सैन्य खतराका यस्ता दाबीहरूलाई पहिले नै अस्वीकार गरिसकेका छन् ।
ट्रम्पका अनुसार, ग्रिनल्यान्डमाथि डेनमार्कको नभई अमेरिकाको नियन्त्रण हुनुपर्छ । उनले चेतावनी दिँदै युरोपेली देशहरूले यसमा सहमति नजनाएमा रुसको खतराबाट उनीहरूलाई जोगाउन अमेरिकाले पैसा र सेना खर्च गरिरहनुपर्ने आवश्यकता नरहेको बताए ।
उनले युरोप २० वर्षअघिको तुलनामा धेरै परिवर्तन भइसकेको उल्लेख गर्दै त्यहाँबाट आफ्ना सैनिकहरू हटाउनसक्ने धम्की पनि दिए । साथै, उनले युरोपलाई आप्रवासन र ऊर्जाको विषयमा सतर्क रहन सुझाव दिँदै यी कुरामा ध्यान नदिए युरोपको अस्तित्व नै संकटमा पर्ने टिप्पणी गरे ।
ट्रम्पको यस टिप्पणीले विशाल र हिउँले ढाकिएको आर्कटिक टापु ग्रिनल्यान्डलाई पुनः भूराजनीतिक चर्चाको केन्द्रमा ल्याइदिएको छ । यस वर्षको सुरुमा ट्रम्पले यो टापु अमेरिकाले लिनुपर्ने दाबी गरेपछि यो विषय अमेरिका र युरोपबीचको प्रमुख विवाद बनेको थियो जबकि ग्रिनल्यान्डका सांसदहरूले यो टापु बिक्रीमा नरहेको प्रस्ट पारेका थिए ।
सुरुमा सैन्य बल प्रयोगको सम्भावना समेत व्यक्त गरेका ट्रम्पले पछि नेटोका महासचिव मार्क रुट्टसँग मिलेर यस क्षेत्रका लागि भावी सम्झौताको खाका तयार गरेको घोषणा गरेका थिए । त्यसयता अमेरिका, डेनमार्क र ग्रिनल्यान्डका प्रतिनिधिहरू सम्मिलित एक कार्यदलले यसबारे छलफल गरिरहेको छ ।
डेनमार्कका विदेशमन्त्री लार्स लोक्के रासमुसेनले यस कार्यदलले यसै वर्षको अन्त्यसम्ममा कुनै समाधान निकाल्ने अपेक्षा व्यक्त गरेका छन् । ट्रम्पको पछिल्लो टिप्पणीबारे सोधिएको प्रश्नमा फिनल्यान्डका राष्ट्रपति अलेक्जेन्डर स्टबले आर्कटिक जस्तै शान्त रहन सुझाव दिँदै यस मुद्दालाई कूटनीतिक रूपमा सुल्झाउनुपर्ने बताए ।
उनले फिनल्यान्डले आर्कटिक वातावरणमा १० लाख सैनिकहरूलाई तालिम दिएको स्मरण गराउँदै सुरक्षाका चुनौतीहरूलाई मिलेर सामना गर्नुपर्ने र हाल जारी त्रिपक्षीय वार्तालाई नै महत्त्व दिनुपर्नेमा जोड दिए ।
प्रतिक्रिया