एन्थ्रोपिकको एआई मोडलमा अमेरिकी सरकारको कडीकडाउ किन ?

एजेन्सी । अमेजन कम्पनीका सीईओ एन्डी जसी यसै साता एन्थ्रोपिकका सबैभन्दा उन्नत एआई मोडलहरूमा रहेका सुरक्षा जोखिमहरूको बारेमा ट्रम्प प्रशासनका वरिष्ठ अधिकारीहरूलाई सचेत गराउने प्रविधि क्षेत्रका नेताहरूमध्ये एक थिए, यस विषयमा जानकार एक व्यक्तिले रोयटर्सलाई बताए ।

जसीको संलग्नताले राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पको प्रशासनको राष्ट्रिय सुरक्षा आदेशको जवाफमा एन्थ्रोपिकले शुक्रबार आफ्ना पछिल्ला मोडलहरू विश्वभर बन्द गर्ने असाधारण कदमलाई थप स्पष्ट पारेको छ ।

अमेरिकामा गोप्य रूपमा आईपीओका लागि आवेदन दिएको सान फ्रान्सिस्कोस्थित यो एआई स्टार्टअपले यसअघि नै आफ्नो मिथोस मोडलको ह्याकिङ क्षमताका बारेमा चेतावनी दिएको थियो र यसलाई व्यापक रूपमा सार्वजनिक हुनबाट रोकेको थियो । तर, यसै हप्ताको सुरुमा एन्थ्रोपिकले साइबर सुरक्षाका उपायहरू सहितको फेबल नामक सार्वजनिक संस्करण सार्वजनिक गरेको थियो ।

त्यो छोटो समयको उपलब्धता शुक्रबार समाप्त भयो । एक ब्लग पोस्टमा एन्थ्रोपिकले अमेरिकी सरकारले मोडल प्रयोग गरेर साइबर सुरक्षाका कमजोरीहरू पत्ता लगाउनबाट रोक्ने सुरक्षा प्रणालीलाई बाइपास गर्ने वा जेलब्रेकिङ गर्ने तरिका रहेको विश्वास कम्पनीलाई जानकारी गराएको बताएको छ ।

उक्त बाइपासले अन्य सार्वजनिक रूपमा उपलब्ध मोडलहरूले पनि फेला पार्न सक्ने सामान्य सुरक्षा कमजोरीहरू मात्र फेला पारेको एन्थ्रोपिकले आफ्नो ब्लग पोस्टमा उल्लेख गरेको छ । ट्रम्प प्रशासनले अमेरिकाभित्र वा बाहिर रहेका जुनसुकै विदेशी नागरिकलाई आफ्ना पछिल्ला मोडलहरू फेबल ५ र मिथोस ५ प्रयोग गर्नबाट रोक्न एन्थ्रोपिकलाई आदेश दिएको कम्पनीले बताएको छ । जवाफमा एन्थ्रोपिकले विश्वभर नै यी मोडलहरूको पहुँच बन्द गर्ने बताएको छ ।

अमेजनले एन्थ्रोपिकका मोडलहरूको बारेमा सरकारी अधिकारीहरूसँग कुरा गरे वा नगरेको पुष्टि गरेको छैन ।

‘ठूलो संख्यामा निजी र सार्वजनिक क्षेत्रका ग्राहकहरूलाई सेवा दिने अग्रणी क्लाउड प्रदायकको रूपमा सम्भावित सुरक्षा जोखिमहरूमा सरकारले हाम्रो सल्लाह माग्नु असामान्य होइन,’ अमेजनका प्रवक्ताले भने, ‘जब यस्ता छलफलहरू हुन्छन्, हामी त्यसको विवरण सार्वजनिक गर्दैनौं ।’

प्रविधि समाचार संस्था द इन्फर्मेसनले शनिबार जसीको चिन्ताका बारेमा पहिले नै रिपोर्ट गरेको थियो । अमेरिकी अधिकारीलाई उद्धृत गर्दै द इन्फर्मेसनले पछि रिपोर्ट गरेअनुसार, प्रशासनले अन्य एआई कम्पनीहरूलाई एन्थ्रोपिकमा लगाइएको जस्तै प्रतिबन्धहरू पालना गर्न बाध्य पार्ने सम्भावना कम छ ।

रोयटर्सले अन्य कम्पनीहरूलाई नियमन गर्ने ट्रम्प प्रशासनको योजनालाई तत्काल पुष्टि गर्न सकेन ।

अमेरिकी सरकारको प्रतिबन्ध निर्यात नियन्त्रणको रूपमा आएको एन्थ्रोपिकले आफ्नो ब्लग पोस्टमा बताएको छ । निर्यात नियन्त्रणको रेखदेख गर्ने अमेरिकी वाणिज्य विभागको ब्युरो अफ इन्डस्ट्री एन्ड सेक्युरिटीले यसबारेमा तत्काल कुनै प्रतिक्रिया दिएको छैन ।

एन्थ्रोपिकका सीईओ डारियो अमोदेईले जेलब्रेक समस्या समाधान गर्न वा मोडललाई हटाउन अस्वीकार गरेपछि अधिकारीहरूले अनिच्छापूर्वक निर्यात नियन्त्रण जारी गरेको ह्वाइट हाउसका सल्लाहकार डेभिड स्याक्सले शनिबार सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन् ।

‘प्रशासनको आशा अहिले यो छ कि एन्थ्रोपिकले सुरक्षा समस्या समाधान गरोस्, निर्यात नियन्त्रण हटाइयोस् र फेबल पुनः सर्वसाधारणका लागि उपलब्ध होस्,’ ट्रम्पको विज्ञान र प्रविधि सल्लाहकार परिषद्का सह–अध्यक्ष तथा ह्वाइट हाउसका पूर्व एआई प्रमुख स्याक्सले लेखेका छन् ।

उन्नत एआई मोडलहरूमा निर्यात नियन्त्रणको पक्षमा रहेका केही विज्ञहरूले ट्रम्प प्रशासनको यो कदमलाई अचम्मको रूपमा लिएका छन् किनभने यसले शत्रु राष्ट्रहरूका साथै मित्र राष्ट्रहरूलाई पनि असर गर्छ ।

‘यो राम्ररी सोचविचार गरेर गरिएको निर्णय होइन,’ युनिभर्सिटी अफ क्यालिफोर्नियाको इन्स्टिच्युट फर ग्लोबल कन्फ्लिक्ट एन्ड कोअपरेसनका सिनियर फेलो जिमी गुडरिचले भने, ‘यसले त एन्थ्रोपिकमा कार्यरत क्यानेडियन र बेलायतीहरूलाई समेत अनुसन्धान र विकासको काम गर्नबाट रोकेको छ ।’

ट्रम्प प्रशासनका अधिकारीहरू र एन्थ्रोपिकबीचको पुरानो विवाद अमेरिकी सरकारका केही निकायहरूमा समाधान हुने संकेत देखिँदै गर्दा यो आदेश आएको हो ।