मुकेश अम्बानीलाई पछि पार्दै एसियाको दोस्रो सबभन्दा धनाढ्य बने टिकटकका मालिक चाङ यिमिङ

एजेन्सी । बाइटडान्स लिमिटेडको मूल्यांकनमा भएको वृद्धि र चिनियाँ कम्पनीको कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) सम्बन्धी महत्त्वाकांक्षामा भएको थप प्रगतिका कारण चाङ यिमिङ मुकेश अम्बानीलाई पछि पार्दै एसियाकै दोस्रो धनी व्यक्ति बनेका छन्।

ब्लुमबर्ग अर्बपति सूचकांकका अनुसार, चाङको कुल सम्पत्ति ९२.८ अर्ब डलर पुगेको छ भने अम्बानी ८६.९ अर्ब डलरको सम्पत्तिका साथ एसियाको तेस्रो स्थानमा झरेका छन् ।

अडानी समूहका अध्यक्ष गौतम अडानी ११७.४ अर्ब डलरको सम्पत्तिका साथ एसियाकै पहिलो स्थानमा कायमै छन् ।

बाइटडान्सको उच्च मूल्यांकन, टिकटक र दौबाओको लोकप्रियता एवं कम्पनीको अमेरिकी व्यवसायसँग सम्बन्धित चिन्ताहरू कम भएका कारण चाङ अम्बानीभन्दा अगाडि बढेका हुन् ।

टिकटकका संस्थापकको सम्पत्तिमा भएको यो पछिल्लो वृद्धिले चीनको सबैभन्दा धनी व्यक्तिको रूपमा उनको स्थानलाई अझ बलियो बनाएको छ ।

सन् २०१९ मार्चमा ब्लुमबर्गले पहिलोपटक चाङको सम्पत्ति ट्य्राक गर्न थाल्दा उनीसँग १३ अर्ब डलर थियो र त्यसयता बाइटडान्सका सह–संस्थापकको सम्पत्ति सात गुणाभन्दा बढीले बढेको छ । यो वृद्धि बाइटडान्सको भिडियो एप टिकटक र यसको दौबाओ एआई च्याटबोटको सफलतासँगै भएको हो ।

यो ३० करोडभन्दा बढी मासिक प्रयोगकर्ताहरू बटुल्दै चीनको सबैभन्दा लोकप्रिय च्याटबोट बन्न सफल भएको छ । यस वर्षको सुरुमा बाइटडान्सले आफ्नो अमेरिकी व्यवसायका केही भागहरू अमेरिकी लगानीकर्ताहरूलाई पनि हस्तान्तरण गरेको थियो ।

‘मूल्यांकनमा भएको यो वृद्धिले कम्पनीको बलियो आधार र चीनमा दौबाओ जस्ता यसका एपहरूको सफलतालाई प्रतिबिम्बित गर्छ,’ क्यापिटल सिक्योरिटीजकी शाङ्हाईस्थित विश्लेषक एमी लिनले ब्लुमबर्गसँग भनेकी छन् । अमेरिकामा भइरहेका पछिल्ला घटनाक्रमले कम्पनीको मूल्यांकनमा नकारात्मक असर पार्ने सम्भावना नरहेको उनले थपिन् ।

चाङ सन् २०२५ मा पहिलोपटक चीनको सबैभन्दा धनी व्यक्ति बनेका थिए । पछि उनी यो स्थानबाट हटेका थिए र यस वर्षको सुरुमा पुनः सो उपाधि हासिल गर्न सफल भए ।

ब्लुमबर्गले ब्ल्याकरक इन्क, फिडेलिटी इन्भेस्टमेन्ट्स र टी. रो प्राइसमा ग्रुप इन्क जस्ता लगानीकर्ताहरूका साथै गत महिना एचएसजी र जनरल एटलान्टिकले दिएको मूल्यांकनको विश्लेषण गरेपछि उनको सम्पत्ति २४ अर्ब डलरभन्दा बढीले बढेको हो ।

बाइटडान्स चीनको सबैभन्दा उच्च प्रोफाइल भएको निजी कम्पनी हो । दौबाओको सफलताले कम्पनीलाई अब सब्सक्रिप्शन शुल्क लिने तयारी गर्न प्रेरित गरेको छ जुन अनलाइन सेवाका लागि पैसा तिर्न नचाहने प्रयोगकर्ताहरू भएको देशमा दुर्लभ कुरा हो ।

यस कम्पनीलाई लामो समयदेखि अन्ततः प्रारम्भिक सार्वजनिक निष्कासन (आईपीओ) मा जाने एक प्रमुख उम्मेदवारको रूपमा हेरिँदै आएको छ ।

टिकटकको अमेरिकी अपरेशन ओरेकल कर्प, सिल्भर लेक र अबु धाबीस्थित लगानी कम्पनी एमजीएक्सको नेतृत्वमा रहेको कन्सोर्टियममा हस्तान्तरण भएपछि पनि कम्पनीको साख यथावत रह्यो । यसले सम्भावित राष्ट्रिय सुरक्षा कमजोरीहरूबारे आलोचकहरूले उठाउँदै आएका वर्षौंदेखिको राजनीतिक र नियामक अनिश्चितताको अन्त्य गरिदियो ।

बाइटडान्सले अहिले आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्समा ठूलो लगानी गरिरहेको छ । ब्लुमबर्ग न्युजले गत महिना रिपोर्ट गरेअनुसार बेइजिङस्थित यो सोसल मिडिया कम्पनीले चिनियाँ एआई बजारको नेतृत्व गर्न र विदेशमा रहेका प्रमुख अमेरिकी खेलाडीहरूलाई चुनौती दिन यस वर्ष ७० अर्ब डलरसम्म खर्च गर्ने बारेमा छलफल गरिरहेको छ । यो लगानीको ठूलो हिस्सा सन् २०२५ मा कमाएको करिब ५० अर्ब डलर नाफाबाट जुटाइने अपेक्षा गरिएको छ ।

‘अमेरिकाको समस्या हटेपछि बाइटडान्सको बाँकी हिस्साको पुनर्मूल्यांकनको बाटो खुल्यो,’ डिजेटटी रिसर्चका सिंगापुरस्थित टेक विश्लेषक के यानले भने, ‘पुनर्मूल्यांकन हुँदा पनि आधारभूत पक्षहरूका आधारमा यो मूल्यांकन अझै सस्तो देखिन्छ ।’