क्षमताभन्दा बढी कर्जा लिएको फ्रुटी उत्पादन गर्ने विशाल ग्रुपको कम्पनी निरन्तर घाटामा, समयमा तिर्दैन किस्ता

काठमाडौं । फ्रुटी र एप्पी ब्रान्डका पेय पदार्थ बिक्री गर्ने ‘साउथ एसियन बेभरेज’ कम्पनीको व्यापार २३ प्रतिशतले बढेको छ । विशाल ग्रसपको यस कम्पनीको व्यापार सन् २०२४ को तुलनामा सन् २०२५ मा २३.६६ प्रतिशतले वृद्धि भएको हो ।

सन् २०२४ मा ३३ करोड ८० लाख रुपैयाँको व्यापार गरेको कम्पनीले गत आर्थिक वर्षमा ४१ करोड ८० लाख रुपैयाँको व्यापार गरेको छ । त्यस्तै, सन् २०२३ को साढे ८ महिनाको अवधिमा कम्पनीले ३१ करोड २० लाख रुपैयाँको व्यापार गरेको थियो ।

सन् २०२१ मा स्थापना भएको यस कम्पनीले सफ्ट ड्रिंक र फलफूलको स्वाद भएका जुसहरू उत्पादन गर्दै आएको छ । कम्पनीले सन् २०२२ देखि फ्रुटी र एप्पी ब्रान्डका पेय पदार्थ उत्पादन तथा बिक्री सुरु गरेको हो । हालै मात्र कम्पनीले ‘स्मुद’ ब्रान्डमा दूधको स्वाद भएको पेय पदार्थसमेत बजारमा ल्याएको छ ।

भारतको पार्ले एग्रोसँग फ्रेन्चाइज सम्झौता गरेको यो कम्पनी विशाल ग्रुपद्वारा सञ्चालित छ । कम्पनीको इक्विटीमा अग्रवाल परिवारको स्वामित्व रहेको छ ।

विशाल अग्रवाल अध्यक्ष रहेको यस कम्पनीले दीर्घकालीन तथा अल्पकालीन कर्जाका लागि १ अर्ब ३३ करोड ५० लाख रुपैयाँको रेटिङ गराएको छ । कम्पनीले दीर्घकालीन कर्जाका लागि ७९ करोड २० लाख रुपैयाँ र अल्पकालीन कर्जाका लागि ५४ करोड ३० लाख रुपैयाँको रेटिङ गराएको हो ।

इक्रा नेपालले कम्पनीको दीर्घकालीन रेटिङ घटाएको छ । यसअघि ‘एलबी प्लस’ रेटिङ रहेकोमा अहिले त्यसलाई घटाएर ‘एलबी माइनस’ (वा सम्बन्धित न्यून रेटिङ) कायम गरिएको छ ।

व्यावसायिक स्थायित्व हासिल गर्न अपेक्षाभन्दा बढी समय लाग्ने देखिएकाले रेटिङ घटाउनुपरेको इक्रा नेपालले जनाएको छ ।

कारोबार सुरु भएको तीन वर्षसम्म पनि कम्पनीको बिक्री वितरण लक्ष्यअनुसार नभई मध्यम स्तरमै सीमित हुँदा वित्तीय अवस्था कमजोर बनेको रेटिङ प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । यस अवधिमा कम्पनीले उल्लेखनीय घाटासमेत व्यहोर्नुपरेको छ ।

नेपालमा सफ्ट ड्रिंकको बजार निकै प्रतिस्पर्धी छ । बजार हिस्सा ओगट्न विभिन्न ब्रान्ड र उत्पादनबिच उच्च प्रतिस्पर्धा रहेकाले कम्पनीको व्यापार विस्तार चुनौतीपूर्ण देखिएको छ ।

रेटिङका अनुसार कम्पनीको अत्यधिक ऋणमा आधारित पुँजी संरचना (गियरिङ अनुपात ५ गुणा) तथा निरन्तरको सञ्चालन घाटाका कारण कभरेज सूचकहरू कमजोर बनेका छन् । कम्पनीको तरलतामा पनि दबाब देखिएको छ । सञ्चालन आम्दानीको तुलनामा खुद चालु पुँजी अनुपात गत आवसम्म ६५ प्रतिशत छ, जुन सन् २०२४ मा ८४ प्रतिशत थियो । तरलतामा देखिएको यही दबाबका कारण ऋण भुक्तानीमा समेत ढिलाइ भएको पाइन्छ । कम्पनीको ड्रइङ पावर निकै कमजोर छ । हालको स्थितमा कम्पनीले आफ्नो सीमाभन्दा बढी (करिब २७२%) ऋण सुविधा उपभोग गरिरहेको छ । यता कम्पनीको करेन्ट रेसियो सन् २०२४ मा ०.९ रहेकोमा सन् २०२५ मा घटेर ०.७ पुगेको छ ।

यदि कम्पनीले ऋणको ब्याज र किस्ता ३० दिनभन्दा बढी ढिलाइ गरेमा रेटिङ अझै घट्न सक्ने चेतावनी इक्रा नेपालले दिएको छ ।